Ο ιδιότυπος εθνικισμός της κυρίας Ρεπούση

Βασίλης Ν. Τριανταφυλλίδης
(Χάρρυ Κλυνν)
Αντίβαρο, Ιούνιος 2007

Είναι έννοιες που σε βασανίζουν…
Εικόνες που έρχονται και ξανάρχονται…
Μνήμες που σε τυραννούν…
Παρελθόντα και επερχόμενα που ταιριάζουν απαράλλαχτα…
Χρόνος που πάει πίσω-μπρος και ως σφήνα ξυλοκόπου εισχωρεί στο γηραιό κορμό των γεγονότων αφήνοντας πληγές ανοιχτές που κανένας χρόνος δεν μπορεί να θεραπεύσει…

Δε θεραπεύει πληγές η ιστορία ούτε ανοίγει.
Κι όπως το τραγούδι δεν έχει καμιά σχέση με τους τραγουδοποιούς, η ποίηση με τους ποιητές, η ζωγραφική με τους ζωγράφους, έτσι κι η ιστορία δεν έχει καμία σχέση με τους ιστορικούς.

Υπάρχει μια αλληλουχία στην έννοια των γεγονότων, που κανένας ζήλος δεν είναι σε θέση να διακόψει, κανείς επαναπροσδιορισμός να την οριοθετήσει, καμιά πρόθεση να τη μεγεθύνει ή να την ελαχιστοποιήσει…

Ας μη μας διαφεύγει ακόμα η έννοια του γεγονότος ως γεγονός που δεν μπορεί εξ ανάγκης να ταυτιστεί με την καταγραφή, με την ανάλυση, με τη σύγκριση, με τη θεώρηση…
Ότι κι πεις για τα γεγονότα, τα γεγονότα δεν αλλάζουν, είναι αυτά που είναι.
Παραμένουν όπως την πρώτη μέρα της γέννησής τους, υπέργηρα έμβρυα ελπίδων και οραμάτων…

Οι άνθρωποι είναι που αλλάζουν.
Οι θεωρήσεις και οι ιδεολογίες που αποτυγχάνουν είναι εκείνες που βασίζονται τη μονιμότητα της ανθρώπινης φύσης και όχι στην ανάπτυξη και στην εξέλιξή της.

Αυτό το λάθος κάνουν οι μεταμοντέρνοι ιστορικοί του αριστερονεοταξικού διαλογισμού που εγωιστικά επιμένουν να ζητούν από εμάς να σκεφτόμαστε και να εκτιμούμε όπως σκέφτονται και εκτιμούνε αυτοί!
Στο βιβλίο της ιστορίας της ΣΤ’ δημοτικού η συγγραφέας του πονήματος κυρία Ρεπούση εκθειάζει τον Μουσταφά Κεμάλ, του οποίου το μεγάλο όραμα ήταν η ενοποίηση της αταίριαστης κληρονομιάς της χώρας του, και τον αποκαλεί «ηγέτη του απελευθερωτικού αγώνα των Τούρκων» και αναμορφωτή του Τουρκικού κράτους(!) αφήνοντας κατά μέρος τον απίστευτο αυταρχισμό και τη βαρβαρότητα που υιοθέτησε ο «πατέρας των Τούρκων» προκειμένου να μετατρέψει με αίμα και θάνατο σε Τούρκους, Κούρδους, Άραβες, Έλληνες, Λαζούς, Τσέτες, Κιργάσιους, Αρμένιους, Ουζμπέκους, Εβραίους, Πομάκους, Τουρκμένους, Ασσύριους, Πέρσες, Ρομά, Αζέρους, Γεωργιανούς, Τσερκέζους, Κιζήλ-Μπασήδες, Γορούκους, Αφσάρους, Δερβίσες και τόσους άλλους που συνέθεταν το εντυπωσιακό μωσαϊκό των εθνοτήτων της Οθωμανικής αυτοκρατορίας…

Δε μας λέει, βεβαίως, η κυρία Ρεπούση και οι κάθε είδους ψυχωσικοί υποστηριχτές της αν όλοι αυτοί οι λαοί «συνεργάστηκαν» με τον «απελευθερωτή» Κεμάλ για την αναμόρφωσή τους, και αν η «συνεργασία» αυτή ήταν εντελώς ελεύθερη και πήγαζε από την ελεύθερη θέλησή τους…

Που να βρει, όμως, το κουράγια να μας το πει…
Πως να διασπάσει το φράγμα των δύο και πλέον εκατομμύρια ψυχών, των δύο και πλέον εκατομμυρίων ερινύων… Εκτός και αν η ψύχωση προχώρησε μέχρι του σημείου της πλήρους νοητικής απονεύρωσης… Οπότε…

Άφαντη και η ιστορία του Ποντιακού Ελληνισμού στο πόνημα, το οποίο πεισματικά αρνείται να πετάξει στο καλάθι των αχρήστων η κυρία υπουργός Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων.
Ούτε λέξη για τις μετατοπίσεις των πληθυσμών, τις λεηλασίες, τις πυρπολήσεις των χωριών, τους βιασμούς και τις δολοφονίες που είχαν ως κύριο στόχο την αλλοίωση του εθνολογικού χαρακτήρα των ελληνικών περιοχών του Πόντου, για να πετύχουν ευκολότερα τον εκτουρκισμό εκείνων που θα απέμεναν.
Άφαντη και η γενοκτονία του Ποντιακού Ελληνισμού…
Προφανώς γιατί κάποιοι αθεράπευτοι νεωτεριστές θεωρούν τα 2.000.000 Ποντίων που ζουν σήμερα στην Ελλάδα ως ένα είδος «ιστορικών απολιθωμάτων» ή «αποβλήτων» της θριαμβευτικής, αδυσώπητης και ισοπεδωτικής πορείας του κράτους-έθνους.

«Η γενοκτονία που συνεχίστηκε και έγινε γενοκτονία μνήμης» όπως λέει η δρ. της Φιλολογίας Σοφία Καστανίδου. «Η γενοκτονία που γεωπολιτικοί λόγοι και κρατικές σκοπιμότητες επέβαλαν ώστε τα τελευταία χρόνια αυτή να παραμείνει στη λήθη. Και για μας τους Έλληνες αποτελεί ντροπή, και υπάρχουν ευθύνες, γιατί χρειάστηκε να περάσουν 71 ολόκληρα χρόνια από το τέλος της βάρβαρης γενοκτονίας και του ξεριζωμού των προγόνων μας από τον Πόντο, τη Θράκη, τη Μικρά Ασία για να φτάσει επιτέλους η στιγμή που σύσσωμη η ελληνική Βουλή στη συνεδρίαση της 24ης Φεβρουαρίου 1994 ψήφισε νόμο βάσει του οποίου ορίζεται η 19η Μαΐου ως «Ημέρα μνήμης της γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου».... Ενώ λοιπόν σε μας τους Ποντίους αφαιρέθηκε το δικαίωμα στην ύπαρξη, το δικαίωμα να διατηρούμε και να κατέχουμε ειρηνικά το έδαφός μας, και σήμερα είμαστε διάσπαρτοι σε πολλές περιοχές του πλανήτη, Ελλάδα, Ευρώπη, Ρωσία, Αμερική, Αυστραλία χωρίς το δικαίωμα συλλογικής ζωής και επικοινωνίας»

Η λήθη, η παραποίηση και η αποσιώπηση δεν είναι η λύση των προβλημάτων μας με την Τουρκία, κυρία Ρεπούση, ούτε πάλι είναι η λύση των ουσιαστικών προβλημάτων που απασχολούν Έλληνες και Τούρκους ξεχωριστά.
Αντιθέτως, είναι η επιδείνωση των προβλημάτων αυτών.
Ο σωστός σκοπός θα είναι να γίνει προσπάθεια να χτιστούν οι Ελληνοτουρκικές σχέσεις πάνω σε μια τέτοια βάση που η κάθε είδους πολιτική σκοπιμότητα να είναι αδύνατη. Και όλες οι αδόκιμες νεοταξικές αλχημείες που καταγράφονται στο πόνημά σας δε μπορεί παρά να εμποδίζουν την πραγματοποίηση του σκοπού αυτού.
Η απόκρυψη και η παραποίηση των ιστορικών γεγονότων εν ονόματι μιας αμφιβόλου αποτελεσματικότητας προσέγγισης μόνο ένα πλήθος αμαρτιών μπορεί να γεννήσουν…
Δυστυχώς, δεν κατορθώσατε κυρία Ρεπούση, όπως λέει ο Πλάτωνας, να σταθείτε «πίσω από το καταφύγιο του τείχους», μακριά από τις κραυγαλέες απαιτήσεις της νεοταξικής λαίλαπας και της φθίνουσας αριστερονεοτερίστικης αντίληψης σας, προς δικό σας όφελος, και προς το «ασύγκριτο και αιώνιο όφελος του κόσμου όλου» όπως λέει κι ο Oscar Wilde.

Απ’ την άλλη μην ξεχνάτε ότι όποτε μια υπερδύναμη επιχειρήσει να υπαγορεύσει στον καλλιτέχνη τι πρέπει να κάνει, η τέχνη ή εξαφανίζεται εντελώς, ή γίνεται άκαμπτη και στεγνή, ή πέφτει και εκφυλίζεται σε μια χυδαία και χαμηλή μορφή δεξιοτεχνίας…
Δεν ξέρω, βέβαια, αν μπορείτε να φανταστείτε τι μπορεί να συμβεί όταν η υπερδύναμη αυτή επιχειρεί να υπαγορεύσει και τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να γράφεται η ιστορία…

Είναι λάθος να νομίζετε ότι εσείς και μόνο εσείς επισημάνατε τις αδυναμίες των σχολικών βιβλίων μέσα από τα οποία τα παιδιά μας διδάσκονται την ιστορία μας. Πάνω από μισό αιώνα και πλέον αγωνιζόμαστε και μοχθούμε καθημερινά να τεθεί επιτέλους οριστικό τέλος στην ύπαρξη των λευκών σελίδων της νεοελληνικής ιστορίας… Και πάνω από μισό αιώνα και πλέον αντιμετωπίζουμε δειλούς, συμβιβασμένους, ανιστόρητους και ιδιότυπους εθνικιστές σας κι εσάς και τους υποστηριχτές σας, που επιμένουν πεισματικά να εμφανίζουν το γένος των Ελλήνων, το έθνος κοσμοσύστημα, δηλαδή, που υπηρέτησε μια ανθρωποκεντρική πραγματικότητα, ως ένα ξεπερασμένο έθνος-κράτος δέσμιο της ανελευθερίας και της συντήρησης, λάφυρο της γηγενούς άρχουσας τάξης και της νέας τάξης πραγμάτων.

Οδοιπορικό στον Πόντο: Από το χθες στο σήμερα

του Κωνσταντίνου Φωτιάδη*

Ο Πόντος, ως γεωγραφική ενότητα, από την αρχαιότητα περιλάμβανε την ευρεία παραλιακή χώρα του Εύξεινου Πόντου. Η έκταση κάλυπτε τις περιοχές ανάμεσα στον Φάση ποταμό, κοντά στον οποίο σήμερα βρίσκεται η πόλη Βατούμ της Γεωργίας, και την Ηράκλεια την Ποντική, όπως αναφέρουν οι αρχαίοι ιστοριογράφοι Ηρόδοτος, Ξενοφώντας και άλλοι.
Τα εσωτερικά σύνορα του Πόντου εκτείνονται σε βάθος 200-300 χιλιομέτρων και οριοθετούνται από τη γεωφυσική πραγματικότητα, τις απροσπέλαστες δηλαδή οροσειρές του Σκυδίση, του Παρυάδρη και του Αντιταύρου, οι οποίες χωρίζουν τον Πόντο από την υπόλοιπη Μ. Ασία. Η παρουσία των Ελλήνων στην περιοχή του Πόντου χρονολογείται από την αρχαιότητα, όταν την εποχή του χαλκού οι Έλληνες θαλασσοπόροι αποτόλμησαν να γνωρίσουν την ανθρωποφάγο θάλασσα του Εύξεινου Πόντου με τις μακρινές και απροσπέλαστες παραλίες του. Η αναζήτηση κυρίως χρυσού και άλλων μεταλλευμάτων οδήγησε πολλούς ταξιδευτές στην περιοχή γύρω στα 1000 π.Χ., με πρώτη οργανωμένη αποστολή στην Κολχίδα αυτήν του Ιάσονα και των Αργοναυτών. Οι περιπλανήσεις του Ορέστη στη Θοανία του Πόντου, και του Οδυσσέα στη χώρα των Κιμμερίων, η εξορία του Προμηθέα στον Καύκασο και το ταξίδι του Ηρακλή στον Πόντο επιβεβαιώνουν την ύπαρξη των εμπορικών δρόμων στην περιοχή του Πόντου από τους μυθικούς χρόνους.
Δύο αιώνες αργότερα, το 800 π.Χ., οι προσωρινοί αρχικά εμπορικοί σταθμοί γίνονται μόνιμα οικιστικά κέντρα. Η Μίλητος ήταν η πρώτη που εγκαινίασε την αποικιακή πολιτική της στον Εύξεινο Πόντο ιδρύοντας τη Σινώπη. Στη συνέχεια η Σινώπη ίδρυσε το 756 π.Χ. την Τραπεζούντα, την Κρώμνα, το Πτέριον, την Κύτωρο κ.ά. Όπως αναφέρει ο Πόντιος γεωγράφος Στράβωνας, η μακρινή περιοχή του Πόντου ήταν πολύ παραγωγική και πλούσια σε νερό και καλλιέργειες, με αποτέλεσμα σ’ έναν αιώνα οι αφιλόξενες παραλίες του Εύξεινου Πόντου να γεμίσουν με ελληνικές αποικίες. Τον 6ο αιώνα π.Χ. υπήρχαν εβδομήντα πέντε αποικίες και ήταν ραγδαία η εμπορική, ναυτική και πολιτιστική ανάπτυξη των αποικιών αυτών: H Σινώπη, η Αμισός, η Τραπεζούντα, η Πιτυούντα, η Φαναγορία, το Παντικάπιον, η Θεοδοσία, η Χερσόνησος, η Όλβια, η Ίστρια, η Οδησσός, κ.ά. έγιναν πολυάνθρωπα και ισχυρά κέντρα, για τα οποία οι μαρτυρίες, όσον αφορά στην οικιστική οργάνωση, τις οικονομικές δραστηριότητες, τις εμπορικές και πολιτιστικές σχέσεις με τις μητροπόλεις και με τους γηγενείς λαούς, προέρχονται από τις ανασκαφές και τις πηγές της κλασικής και της μετακλασικής εποχής.
Από τον 5ο αιώνα π.Χ. η περιοχή της Κριμαίας ήταν ο κύριος προμηθευτής σιταριού της Αθήνας. Το αθηναϊκό κράτος, για να προστατεύσει τα εμπορικά του συμφέροντα σ’ αυτή την πλούσια χώρα, έκτισε κατά μήκος των ακτών στρατιωτικές αποικίες, στις οποίες εγκατέστησε 600 Αθηναίους κληρούχους με 30 πολεμικά πλοία. Η εμπορική, οικονομική και στρατηγική σημασία που είχε για την Αθήνα αυτή η περιοχή αποδεικνύεται από την επίσκεψη του Περικλή το 453 π.Χ. Μ’ αυτή τη ρεαλιστική πολιτική ο Περικλής εξασφάλισε τη θαλάσσια συγκοινωνία με τον Εύξεινο Πόντο παγιώνοντας την ανεμπόδιστη εισαγωγή και εξαγωγή προϊόντων από και προς την Αττική. Οι ελληνικοί πληθυσμοί στις αποικίες κρατούσαν με σεβασμό τις παραδόσεις, τα ήθη και τα έθιμα, τα πολεοδομικά δεδομένα και τους πολιτειακούς θεσμούς που είχαν φέρει από τη μητρόπολη. Οι πόλεις είχαν μεταξύ τους αγαθές σχέσεις και πολλαπλασιάζονταν κυρίως στα παράλια μέρη, αλλά και στην ενδοχώρα κοντά σε υδροφόρες περιοχές. Ο ιστορικός Ξενοφώντας, στο έργο του Κύρου Ανάβασις το 401 π.Χ., περιγράφει με λεπτομέρεια τη ζωή των Ελλήνων στην Τραπεζούντα, τονίζοντας ιδιαίτερα την πατροπαράδοτη φιλοξενία των Ελλήνων του Πόντου.
Το ελληνικό εμπόριο και ο πολιτισμός κυριάρχησαν πολύ νωρίς στις αποικίες του Πόντου, ενώ οι πλουτοφόρες περιοχές πρόσφεραν πολύτιμα προϊόντα για την ελληνική οικονομία. Οι πρώτες ύλες, τα δημητριακά, η ξυλεία, η κάνναβις, το λινάρι, τα κτηνοτροφικά είδη, τα ψάρια και αργότερα τα προϊόντα από το πλούσιο υπέδαφος της περιοχής (ασήμι, χαλκός, σίδηρος) αξιοποιήθηκαν με τον καλύτερο τρόπο προς όφελος και των δύο συναλλασσόμενων λαών.
Μέχρι τα αλεξανδρινά χρόνια και χάρη στη συνετή πολιτική τους όλες οι παραλιακές πόλεις, με κύρια την Τραπεζούντα, έμειναν ανεξάρτητες, αυτόνομες και αυτοδιοικούμενες. Σύμφωνα με τον Ηρόδοτο και τον Ξενοφώντα, οι πόλεις αυτές δεν υποδουλώθηκαν ουσιαστικά στους Πέρσες, αλλά μόνον τυπικά. Την εποχή του Μεγάλου Αλεξάνδρου η Τραπεζούντα συμμετείχε χωρίς θύματα στην εθνική δόξα των Ελλήνων, ενώ άλλες αποικίες όπως η Φώκαια και η Μίλητος επέλεξαν μια «πολυτάραχη αυτονομία» και γι’ αυτό «δεν άργησαν να μεταβληθούν σε ερείπια».
Στην ελληνιστική περίοδο οι ελληνικές πόλεις έφτασαν στο αποκορύφωμα της οικονομικής τους δύναμης και η επίδραση του ελληνικού στοιχείου στους γηγενείς λαούς συνέχιζε να είναι ισχυρή, με αποτέλεσμα την κοινωνική και πολιτισμική εξέλιξή τους. Στα χρόνια της βασιλείας των Μιθριδατών ο Πόντος απέκτησε μεγάλη φήμη, γιατί καθιερώθηκε η ελληνική γλώσσα ως επίσημη γλώσσα επικοινωνίας των πολυάριθμων και πολύγλωσσων εθνοτήτων της Μ. Ασίας. Παράλληλα, το δωδεκάθεο του Ολύμπου κατόρθωσε ειρηνικά να αφομοιώσει την πλειοψηφία των θεοτήτων της Ανατολής, γεγονός που συνέβαλε ουσιαστικά στην οικοδόμηση ναών σ’ όλο τον Πόντο.
Ο περσικός θεός Μίθρας, χωρίς να εκλείψει ποτέ, σταδιακά ελληνοποιήθηκε και αντικαταστάθηκε από τους θεούς Ήλιο, Απόλλωνα και Ερμή. Η παράλληλη λατρεία γηγενών και ελληνικών θεοτήτων οδήγησε στο πάντρεμα του ελληνικού πνεύματος με την ανατολίτικη σοφία και είχε θετική μόνο προσφορά για το μιθριδατικό βασίλειο και για τον παγκόσμιο πολιτισμό.
Την πρώτη περίοδο της Ρωμαιοκρατίας μετά το 63 π.Χ., όταν ο Ρωμαίος ύπατος Πομπήιος κατέλαβε την Τραπεζούντα, η οικονομική, εμπορική και πολιτική ακμή της μιθριδατικής περιόδου συνεχίστηκε, καθώς οι Έλληνες διατήρησαν την ελευθερία, την ανεξαρτησία και την αυτονομία τους. Η απουσία της κεντρικής ρωμαϊκής εξουσίας, που έδινε τη δυνατότητα στους Έλληνες να αναπτύξουν τις ποικίλες ικανότητές τους, και η υιοθέτηση του διοικητικού σχήματος οργάνωσης των Μιθριδατών ενίσχυσαν την ελληνική παράδοση και το ελληνικό φρόνημα. Τα κτήρια, οι ξενώνες, οι τάφοι μαρτυρούν τον πλούτο των πόλεων και αποδεικνύουν ότι η ελληνική τέχνη και επιστήμη καλλιεργούνταν συστηματικά σε όλες τις πόλεις του Πόντου.
Τη δεύτερη περίοδο της Ρωμαιοκρατίας, η εφαρμογή της δυτικής αυταρχικής διακυβέρνησης του Διοκλητιανού και των άλλων Ρωμαίων αυτοκρατόρων υπήρξε η αρχή μιας κρίσιμης περιόδου για τον Πόντο. Στα χρόνια του ανθύπατου Λίβιου, η Τραπεζούντα και οι άλλες ελληνικές πόλεις σταμάτησαν να αυτοδιοικούνται. Ακόμη και ο Μέγας Κωνσταντίνος, ο οποίος σε άλλους τομείς βοήθησε τον ελληνισμό της περιοχής, ως υπέρμαχος της συγκεντρωτικής πολιτικής συγχώνευσε όλες τις τυπικές εξουσίες στην κεντρική κυβέρνηση της Κωνσταντινούπολης.

Ο Πόντος στην εποχή του Βυζαντίου
Μετά την ίδρυση της Κωνσταντινούπολης, ολόκληρος ο Πόντος χωρίστηκε σε τρεις γεωγραφικές περιφέρειες. Το δυτικό τμήμα, που ονομάστηκε Ελενόποντος προς τιμή της μητέρας του Μ. Κωνσταντίνου, περιλάμβανε τις πόλεις Αμάσεια, Ιβώρα, Ευχάιτα, Ανδράπα, Ζάλιχα, Σινώπη και Αμισό. Το ανατολικό τμήμα, στο οποίο υπάγονταν οι πόλεις Νεοκαισάρεια, Κόμανα, Πολεμώνιον, Κερασούντα και Τραπεζούντα, ονομάστηκε Πολεμωνιακός Πόντος, από το όνομα του διοικητή Πολέμωνα. Το τρίτο γεωγραφικό τμήμα, με πρωτεύουσα τη Νικόπολη και γνωστές πόλεις τη Σεβάστεια, τα Σάταλα, και τη Σεβαστούπολη Αρμενιακού, που συμπεριλάμβανε μέρος του Πόντου και της Μικρής Αρμενίας, ονομάστηκε Κολωνεία.
Ο ελληνισμός και ο χριστιανισμός ήταν οι παράγοντες που επηρέασαν τον διοικητικό μηχανισμό και δημιούργησαν την ελληνοβυζαντινή αυτοκρατορία. Κατά τη μακραίωνη περίοδο της Ρωμαιοκρατίας ανοικοδομήθηκαν τα ρωμαϊκά τείχη. Έγιναν επίσης λιμενικά έργα, νέα οικιστικά κτήρια και στρατόπεδα μέσα στην πόλη της Τραπεζούντας για να φιλοξενηθεί η Πρώτη Ποντιακή Λεγεώνα. Οι Τραπεζούντιοι άρχισαν να συνειδητοποιούν τη σημασία της πόλης τους στον άξονα Ανατολή – Κωνσταντινούπολη και τον μεσολαβητικό τους ρόλο για τις σχέσεις της πρωτεύουσας με τα ομόθρησκα, συμμαχικά και πελατειακά κρατίδια της γειτονικής Γεωργίας.

Το χρέος της ελλαδικής πολιτείας στον Ελληνισμό της Ανατολής

Ιωάννης Σ. Λάμπρου
Όπως κάθε χρόνο, έτσι και φέτος, οι Έλληνες του Πόντου μνημονεύουν τους πρόγονους τους , θύματα της τουρκικής γενοκτονικής πολιτικής, σκοπός της οποίας ήταν η καταστροφή των Ελλήνων της οθωμανικής επικράτειας σε Θράκη, Πόντο και ευρύτερη Μικρά Ασία.
Η καταστροφή του Ελληνισμού αποτέλεσε μέρος ευρύτερου σχεδίου εξόντωσης των χριστιανικών γηγενών εθνών της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας Ελλήνων, Αρμενίων και Ασσυρίων καθώς και μικρότερων εθνικών και θρησκευτικών κοινοτήτων.

Την Γενοκτονία του Ελληνισμού από Νεότουρκους και Κεμαλιστές, διαδέχθηκε μια περίοδος σιωπής και αδιαφορίας για τα δεινά των προγόνων μας.

Το μέγεθος και η ένταση της καταστροφής υπήρξε συντριπτικό πλήγμα για το Έθνος, το οποίο, μέσα στην βιασύνη του να ξεχάσει, απώλεσε τον αυτοσεβασμό του προτείνοντας, έναν εκ των υπευθύνων της Γενοκτονίας, τον Μουσταφά Κεμάλ, για το βραβείο Νόμπελ Ειρήνης, τον Ιανουάριο του 1934.

Το Ελληνικό Έθνος δεν είχε την στοιχειώδη αξιοπρέπεια να βγάλει έναν Τεχλιριάν… Το ελλαδικό κράτος συμπεριφερόμενο με τρόπο διχαστικό και ασυγχώρητα ψηφοθηρικό, όρισε, το 1994,την 19 Μαΐου ως ημέρα μνήμης της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου ενώ λίγα χρόνια αργότερα, το 1998, καθιερώθηκε η 14η Σεπτεμβρίου ως ημέρα εθνικής μνήμης της Γενοκτονίας των Ελλήνων της Μικράς Ασίας από το τουρκικό κράτος.

Παράλληλα, οι θρακικές οργανώσεις έχουν ορίσει την 6η Απριλίου ως ημέρα μνήμης της Γενοκτονίας των Ελλήνων της Θράκης. Ο τεμαχισμός της μνήμης αποσυνδέει τεχνητά τη μια περιοχή από την άλλη.

Συνέπεια αυτής της νοοτροπίας είναι να μην καταδεικνύεται η κεντρική οργάνωση, ο επιτελικός σχεδιασμός και η έκταση του εγκλήματος της Γενοκτονίας εις βάρος των προγόνων μας σε όλες τις περιοχές της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.
Με αυτόν τον τρόπο η συστηματική καταστροφή του Ελληνισμού παρουσιάζεται αποσπασματικά και υποβαθμίζεται σε «τοπικές σφαγές», αναπόφευκτα δυσάρεστα γεγονότα των τότε τραγικών συνθηκών που επικρατούσαν σε κάθε περιοχή, όπως ισχυρίζεται η τουρκική προπαγάνδα.

Ίσως, κάποιοι να θεωρούν πως είναι πιο εύκολο να προωθηθεί, διεθνώς, η αναγνώριση της Γενοκτονίας για μια περιοχή περιορισμένης έκτασης. Δίνοντας έμφαση, όμως, σε μια τακτική νίκη θυσιάζεται ο στρατηγικός στόχος, ο οποίος δεν μπορεί να είναι άλλος από την αναγνώριση των δεινών όλων των προγόνων μας Ελλήνων της Θράκης, του Πόντου και της ευρύτερης Μικράς Ασίας.

Η ικανοποίηση της εκλογικής πελατείας εκ μέρους αριθμού πολιτευτών και οι προσωπικές φιλοδοξίες, ατόμων προσφυγικής καταγωγής τα οποία, θέλουν να καταστήσουν εαυτούς τοπάρχες του προσφυγικού κόσμου, δεν έχουν χώρο στην εθνική προσπάθεια διαφύλαξης της μνήμης των προγόνων μας. Το αίτημα για αναγνώριση της Γενοκτονίας αφορά ολόκληρα έθνη και όχι συγκεκριμένες περιοχές, τις οποίες κατοικούσαν τμήματα των εθνών αυτών.

Αρμένιοι, Εβραίοι και Ασσύριοι μνημονεύουν τα θύματα της Γενοκτονίας των προγόνων τους στο σύνολο τους και όχι ενός μέρους τους. Παράλληλα, η αιτία των δεινών και της καταστροφής των Ελλήνων της οθωμανικής επικράτειας δεν ήταν το γεγονός ότι κατοικούσαν στην Θράκη, στον Πόντο ή στην Ιωνία. Η αιτία ήταν η ελληνική τους καταγωγή και η χριστιανική τους πίστη. Δεν υπήρξε γενοκτονία Θρακών, Ποντίων και Μικρασιατών αλλά Γενοκτονία των Ελλήνων αυτών των περιοχών.

Δεν υπήρξε Γενοκτονία πληθυσμών συγκεκριμένων περιοχών αλλά Γενοκτονία συγκεκριμένου έθνους, των Ελλήνων, ανεξάρτητα από τον τόπο κατοικίας. Η καθιέρωση απόδοσης τιμών στα θύματα της μιας και αδιαίρετης Γενοκτονίας εις βάρος των Ελλήνων της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, ο ορισμός μιας και μοναδικής ημερομηνίας μνήμης καθώς και η δημιουργία ενός μνημείου του θυσιασθέντος Ελληνισμού, αποτελούν τις απαραίτητες ενέργειες για την προάσπιση της εθνικής μνήμης.

Παράλληλα, η επαναφορά του Ταμείου Ανταλλαξίμου Περιουσίας και Αποκατάστασης Προσφύγων, με την συμμετοχή εκπροσώπων των πλέον αναγνωρισμένων και καταξιωμένων προσφυγικών οργανώσεων ( ΟΠΣΕ, ΠΟΕ, ΠΟΘΣ μεταξύ άλλων) και η απόδοση σε αυτό, σημαντικού μέρους τουλάχιστον, των εσόδων από την εκμετάλλευση των ανταλλαξίμων κτημάτων, θα διασφάλιζε την οικονομική αυτοτέλεια του προσφυγικού κόσμου και θα τον απελευθέρωνε από τον φθοροποιό εναγκαλισμό των πολιτικών κομμάτων, ώστε απερίσπαστος να αφοσιωθεί στην προάσπιση της ιστορικής μνήμης και των παραδόσεων της γενέθλιας γης.

Ιωάννης Σ. Λάμπρου, Πολιτικός Επιστήμων

 Ἀντίβαρο

19 ΜΑΪΟΥ. ΟΙ ΕΝΤΟΛΕΣ ΤΩΝ ΝΕΚΡΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΑΓΕΝΝΗΤΩΝ.

ΚΑΜΜΙΑ ΕΝΤΟΛΗ, ΚΑΝΕΝΑΣ ΝΟΜΟΣ, ΚΑΜΜΙΑ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ, ΚΑΜΜΙΑ ΙΔΕΟΛΟΓΙΑ ΥΠΕΡΑΝΩ ΤΗΣ ΑΛΗΘΕΙΑΣ.

BUT I HAVE orders from the Dead
that warn me: “DO NOT FORGET ME:
My blood will fill the air you breathe
FOREVER.”
“MY DEATHBIRD is Not DEAD
HE CARRIES ALL MY TEETH:
MY SMILE OF UNFORGETFULNESS,
MY LAUGH!
VRYKOLAKA!
I am the man unburied
who CANNOT sleep
IN FORTY PIECES!!!!!
I am the girl,
dismembered
and unblessed,
I am the open mouth
that drags your flesh
and will never rest
until
MY DEATH IS WRITTEN
IN A ROCK THAT CAN
NOT BE
BROKEN!”
And these are the orders
from The Dead.

 olympiada

Τσικάρι μ’

Το πιο συγκλονιστικό ανάγνωσμα της ζωής μου ήταν τα γράμματα που έγραφαν στις γυναίκες τους οι Πόντιοι που επρόκειτο να εκτελεστούν την επόμενη ημέρα από τους Τούρκους.

Αν και ήξεραν πως δεν υπάρχει πια ζωή γι’ αυτούς, έδιναν πάρα πολύ ψύχραιμα κουράγιο στις γυναίκες τους και συμβουλές για το πώς πρέπει να προφυλάξουν και να φροντίσουν τα παιδιά τους.

Δεν υπήρχε καμία αναφορά στους εαυτούς τους και την τύχη τους. Τους ένοιαζε μόνο για τις...

γυναίκες τους και τα παιδιά τους.

Είχα περάσει ένα ολόκληρο βράδυ άγρυπνος στη Θεσσαλονίκη, διαβάζοντας αυτά τα γράμματα.

Ποτέ δεν θα ξεχάσω αυτό το βράδυ και αυτά τα γράμματα, και όχι μόνο επειδή ο παππούς μου και η γιαγιά μου ήταν πρόσφυγες από τον Πόντο.

Ήταν η αξιοπρέπεια και η γενναιότητα των μελλοθάνατων Ποντίων που σημάδεψαν την ψυχή μου.

Δεν πήγα ποτέ στην Αμάσεια για να δω το μέρος που γεννήθηκαν και έζησαν οι προγονοί μου, ούτε γεύτηκα τα υπέροχα μήλα που ποτέ δεν ξέχασε η γιαγιά μου.

Υποσχέθηκα στην γιαγιά μου πως θα πάω μια μέρα στην Αμάσεια αλλά, από την άλλη, έχω ορκιστεί πως δεν θα πάω στην Τουρκία, αν δεν φύγουν οι Τούρκοι από την Κύπρο.

Ίσως, το γενικότερο ξεπούλημα Ελλάδας και Κύπρου να με κάνει να αλλάξω γνώμη.

Σήμερα, ημέρα Μνήμης της Γενοκτονίας των Ποντίων, σκέφτομαι όλους τους «Πόντιους» του κόσμου.

Και μπορεί οι Πόντιοι να μην είναι ρατσιστές -αν και μάλλον θα υπάρχουν κάποιες λιγοστές εξαιρέσεις-, αλλά ένα μεγάλο μέρος των Ελλήνων σήμερα αποδεικνύονται ρατσιστές.

Απορώ πώς μπορείς να συγκινείσαι από τη Γενοκτονία των Ποντίων και, παράλληλα, να είσαι ρατσιστής.

Και για άλλα θέματα απορώ αλλά δεν περιμένω απαντήσεις. Μεγάλωσα πια.

(«Τσικάρι μ’» φώναζε η γιαγιά μου τα εγγόνια της. Τσικάρι είναι το σπλάχνο. Ένα κείμενο για την Πόντια γιαγιά μου: «Ανθ’ ημών η αγάπη».)

"Πιτσιρίκος"

o

Γενοκτονία στον Πόντο

• ο Γολγοθάς των Ρωμιών του Πόντου και των Μικρασιατών άρχισε
  με βία το 1914 και ολοκληρώθηκε με χειμάρρους αίματος το 1923
  αφήνοντας έναν τραγικό απολογισμό σε ανθρώπινες απώλειες

Του Χ.Κ. Λαζαρόπουλου

Έχουν περάσει χρόνια από την εποχή που μαζεύονταν σε ένα γραφικό καφενείο της Κοκκινιάς υπερήλικες πρόσφυγες που έπιναν τον καφέ τους, διάβαζαν εφημερίδες κι έλεγαν ιστορίες για τις αλύτρωτες πατρίδες. Πόντιοι, Κωνσταντινουπολίτες, Μικρασιάτες ήταν ένα μείγμα ανθρώπων που έμοιαζε με το ψηφιδωτό του Ελληνισμού πριν από την Καταστροφή.
Απ’ αυτό το καφενείο, κοντά στην πλατεία της Οσίας Ξένης, περνούσε συχνά και ειδικά στις περιοδείες του ο πρώην αντιπρόεδρος της Βουλής και τότε βουλευτής Β’ Πειραιώς κ. Παναγιώτης Κρητικός. Πάντοτε έβλεπε έναν ηλικιωμένο, τον Ευγένιο, καθισμένο σε μια καρέκλα να παίζει το κομπολόι του και να παρακολουθεί τους άλλους και να λέει ιστορίες πώς εγκατέλειψαν την πατρίδα και στριμώχτηκαν στις ξύλινες παράγκες «για το ονόρε του Κεμάλ».
Λίγο πριν από κάποιες εκλογές, ο μπάρμπα - Ευγένιος έπιασε τον κ. Κρητικό: «Άκου να σου πω Παναή, πάνε στους δικούς τους και πε τους για το έγκλημα που μένει ατιμώρητο. Έλλενοι επέθαναν στον Πόντον και την Μικράν Ασία κι όχι μόνον οι Αρμεναίοι. Οι αγαρηνοί εμάς ατίμωσαν κι όχι μόνο δαύτους…».
Πραγματικά, τότε υπήρξε μια σημαντική πρωτοβουλία στην οποία πρωταγωνίστησαν εκτός από τον κ. Κρητικό, ο μεγάλος αγωνιστής κ. Μιχάλης Χαραλαμπίδης, ο Θρακιώτης πολιτικής κ. Παναγιώτης Σγουρίδης, ο πρώην υπουργός κ. Λευτέρης Βερυβάκης, ο ιστορικός κ. Βλάσης Αγτζίδης, ο αείμνηστος καθηγητής Νεοκλής Σαρρής και πολλοί άλλοι. Ο στόχος επιτεύχθηκε στις 24 Φεβρουαρίου 1994 όταν η τελευταία κυβέρνηση του Ανδρέα Παπανδρέου προώθησε στη Βουλή την αναγνώριση της γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου. Τότε η Ολομέλεια της Βουλής ψήφισε την ανακήρυξη της 19ης Μαΐου ως «Ημέρας Μνήμης για τη Γενοκτονία των Ελλήνων στο Μικρασιατικό Πόντο».
«Ο Μάιος είναι διπρόσωπος μήνας. Για τη Ρωμιοσύνη επεφύλαξε δύο καλά και δύο τραγωδίες: Στις 2 Μαΐου 1919 ο Ελληνικός Στρατός αποβιβάστηκε στη Σμύρνη και στις 11 Μαΐου τιμούμε το γενέθλιο της Κωνσταντινούπολης (σ.σ. την ίδρυσε ο Μέγας Κωνσταντίνος το 330). Δυστυχώς όμως στις 19 Μαΐου 1919 ο Κεμάλ αποβιβάστηκε στη Σαμψούντα κι άρχισε τις σφαγές ενώ στις 29 Μαΐου 1453 η Πόλις εάλω» έλεγε πολύ σωστά ο Νεοκλής Σαρρής.
Οι συνεχιστές των Κομνηνών
Ο Ελληνισμός του Πόντου αποτέλεσε το ευγενέστερο και πιο πολεμικό κομμάτι της παλιάς Ανατολικής Αυτοκρατορίας. Όποιος έχει επισκεφθεί την περιοχή μπορεί να δει βυζαντινά κάστρα και φρούρια διασκορπισμένα σε κάθε σημείο, γεγονός που επιβεβαιώνει τη στρατηγική σημασία που είχε για τη Ρωμιοσύνη η περιοχή.
Στα βιβλία του Τζούλιαν Νόργουϊτς μπορεί να διαβάσει με τον πιο γλαφυρό τρόπο τι σημαίνει η επιβίωση της «Ελληνικής Αυτοκρατορίας» σ’ αυτήν την περιοχή επί μία χιλιετία και περισσότερο. Ήταν ο λιμενοβραχίονας όπου έπεφταν τα κύματα από τις ορδές διαφόρων βαρβάρων επιδρομέων και αποτρέπονταν ώστε να διατηρηθεί ο δυτικός πολιτισμός όπως τον γνωρίζουμε σήμερα. Κανείς δεν μπορεί να φανταστεί πώς θα ήταν ο σημερινός κόσμος αν οι Πέρσες, οι Άραβες και οι Σελτζούκοι δεν έβρισκαν αντιστάσεις από τα ρωμέικα οχυρά στον Πόντο.
Έτσι γεννήθηκε ο θρύλος των ακριτών της Αυτοκρατορίας, οι οποίοι έτυχαν ιδιαίτερων τιμών από ηγέτες που πέρασαν από τον Πόντο. Ο Ιουστινιανός, ο μέγας στρατηλάτης Βελισσάριος, ο Ηράκλειος και ο Βασίλειος Β’ Βουλγαροκτόνος αποτελούν τα πρόσωπα που ανεγνώρισαν τη σημασία του Πόντου γι’ αυτό εργάστηκαν ώστε να συγκροτηθούν στρατιωτικές εγκαταστάσεις, ιδρύθηκαν εκκλησίες και σημαντικές Μονές, ενώ δημιουργήθηκαν μερικά από τα σημαντικότερα εκπαιδευτικά κέντρα για τη διαφύλαξη της πραγματικής ελληνικής Παιδείας.
Δύο αυτοκρατορικές δυναστείες, οι Λεκαπηνοί και οι Κομνηνοί κατάγονταν από την περιοχή της Κασταμονής. Ειδικά, ο θρύλος των Κομνηνών είναι γραμμένος με το ακρωνύμιο «αίμα» (Αλέξιος, Ιωάννης, Μανουήλ και Ανδρόνικος) στα 128 χρόνια που κράτησαν το πηδάλιο της Αυτοκρατορίας. Μια ακόμα σημαντική οικογένεια Ελλήνων του Πόντου που διακρίθηκε στην ιεραρχία της Αυτοκρατορίας ήταν οι Γαβράδες, οι οποίοι είχαν τον τίτλο των δουκών στη Χαλδία.
Όταν το 1204 έγινε η πρώτη άλωση της Κωνσταντινούπολης από τους μισθοφόρους του Πάπα για την Δ’ Σταυροφορία, ιδρύθηκε η αυτοκρατορία της Τραπεζούντας. Εκείνη την εποχή εντάθηκε η έννοια της αντίστασης και του πολέμου που έπρεπε να αντιμετωπίσουν οι Πόντιοι για να επιβιώσουν.
Χαρακτηριστικές είναι οι φράσεις του ακριτικού έπους της Κερασούντας που λέγεται «Αιχμάλωτον»:
Ακρίτας κάστρον έχτιζεν
τριγύρω’ς σα ραχία
Απάν’ του κόσμου τα φυτά εκεί
φέρ’ και φυτεύει,
απάν’ του κόσμου τα πουλιά,
εκεί πάγνε φωλεύ’νε.
Αυτή είναι η αλήθεια του Ελληνισμού και της Ορθοδοξίας. Όπου δεν υπάρχει ζωή έρχεται να τη δημιουργήσει με αγάπη και να την υπερασπιστεί ακόμα και με αίμα.
Ο οθωμανικός ζυγός
Ακόμα και μετά την αποκατάσταση της τάξης, όταν το 1261 ο Μιχαήλ Παλαιολόγος ξαναμπήκε θριαμβευτής από την Χρυσή Πύλη στην Κωνσταντινούπολη, η αυτοκρατορία των Κομνηνών είχε το χαρακτήρα του ανατολικού προκεχωρημένου φυλακίου. Ο επίσημος τίτλος του ύπατου άρχοντα ήταν «Αυτοκράτωρ πάσης Ανατολής, Ιβηρίας και Πειρατείας».
Η διείσδυση των Οθωμανών στην Ανατολή λειτούργησε όπως ο μεταστατικός καρκίνος. Νέκρωνε άτακτα κάθε ζωντανό κύτταρο της Ρωμιοσύνης.
Ένας άλλος σεβαστός ακαδημαϊκός δάσκαλος, ο κ. Χριστόδουλος Γιαλλουρίδης έχει επισημάνει κάτι εύστοχο. «Με την πρώτη άλωση γεννήθηκε η αυτοκρατορία της Τραπεζούντας με την δεύτερη άλωση έπρεπε να γίνει πρόδρομος του μηνύματος “Ελευθερία ή Θάνατος” στην οποία στηρίχθηκε ο Αγώνας της Παλιγγενεσίας αιώνες αργότερα». Οι ακρίτες του Πόντου έδωσαν πολλές μάχες κάτω από αντίξοες συνθήκες και τελικά παραδόθηκαν στις 15 Αυγούστου 1461, οκτώ χρόνια μετά την πτώση της Πόλης.
Οι Πόντιοι διαφύλαξαν την ελληνική ταυτότητά τους με τη γλώσσα, την παιδεία και κυρίως τη θρησκεία. Αναπτύχθηκαν πληθυσμιακά και πνευματικά ενώ παρακολουθούσαν τις εξελίξεις σε όλο τον ελληνικό κόσμο. Η ίδρυση του νεοελληνικού κράτους βρήκε τον ποντιακό Ελληνισμό να είναι καλά ριζωμένος στις προαιώνιες εστίες του και να ανθεί. Στις αρχές του 20ου αιώνα,, οι Έλληνες του Πόντου ξεπερνούσαν τις 700 χιλιάδες ψυχές.
Σχολεία, εκκλησίες, τυπογραφεία, λέσχες, θέατρα, εφημερίδες και ο,τιδήποτε μπορεί να επιβεβαιώσει την πνευματική ευημερία μιας κοινότητας είχε ελληνικό χαρακτήρα. Σύμφωνα με τα στοιχεία της εποχής, η Τραπεζούντα και η Σαμψούντα δεν είχαν να ζηλέψουν τις ευρωπαϊκές μεγαλουπόλεις.
Η θηλειά των Νεότουρκων
Η αρχή του δράματος άρχισε το 1908 όταν το κίνημα των Νεότουρκων έπαιξε τον πιο ύποπτο ρόλο στην οθωμανική ιστορία. Με πρόσχημα την ισονομία έδωσε ψεύτικες ελπίδες στις μειονότητες που ζούσαν στην αυτοκρατορία αλλά στοχοποίησε πρόσωπα και οικογένειες. Το κίνημα αποδείχθηκε μια συμμορία σφαγέων που τάχθηκε εναντίον της ισονομίας και προώθησε την εθνοκάθαρση σε κάθε σημείο της τότε Αυτοκρατορίας.
Οι γενίτσαροι του κινήματος μάλιστα χρησιμοποίησαν την ιδέα του «παντουρκισμού» για να συσσωρευτεί θυμός εναντίον των χριστιανικών πληθυσμών. Έτσι άρχισαν οι εκτοπίσεις, η τρομοκρατία και η γενοκτονία εναντίον των Ποντίων Ελλήνων, των Αρμενίων και των Ασσυρίων.
Γερμανοί αξιωματικοί εκπόνησαν το σχέδιο «Αμελέ Ταμπουρού». Αντικειμενικός σκοπός του σχεδίου ήταν η εξόντωση όλων των ανδρών που θα αρνούνταν να καταταγούν στον τουρκικό στρατό. Έτσι συγκροτήθηκαν αυτά τα τάγματα εργασίας κι έβαζαν «τρόφιμους» να εργαστούν σε λατομεία, ορυχεία και κατασκευές δρόμων κάτω από κυριολεκτικά εξοντωτικές συνθήκες. Επέζησαν ελάχιστοι.
Οι Πόντιοι αντέδρασαν και η πολεμική ψυχή τους ξεσήκωσε αντάρτικο που δύσκολα θα το αντιμετώπιζαν οι Τούρκοι, όπως συνέβη το 1916 με τους Αρμενίους. Ο Μουσταφά Κεμάλ μισούσε τους Ρωμιούς και πολύ περισσότερο τους Πόντιους που κατάφερναν εύστοχα και ισχυρά κτυπήματα στον εθνικιστικό στρατό που είχε οργανώσει.
Η χαμένη ευκαιρία
Η αποβίβαση του Ελληνικού Στρατού στη Σμύρνη είχε δώσει ελπίδες στους Ποντίους να αναβιώσουν το κράτος των Κομνηνών. Γι’ αυτό ως το 1921 είχαν συγκροτηθεί ανταρτικές ομάδες 12 χιλιάδων ανδρών.
Παρά τις εκκλήσεις που έκαναν οι προύχοντες των ελληνικών κοινοτήτων στον Πόντο, η ελληνική ηγεσία (σ.σ. τόσο ο Ελευθέριος Βενιζέλος, όσο κυρίως ο αμφιλεγόμενος Νικόλαος Στεργιάδης σε συνεργασία με τη συντεχνία των ανωτάτων αξιωματικών) όχι μόνο δεν υποστήριξε το αίτημα για τη συγκρότηση Ποντιο-αρμενικού κράτους αλλά και τη χρησιμοποίηση των ανταρτικών ομάδων.
Κάποιοι κώφευσαν (σ.σ. σκοπίμως;) στις απειλές των εθνικιστών του Κεμάλ. Οι αιμοσταγείς Εμβέρ πασάς, ο Ταλαάτ, ο δρ. Σακίρ, ο δρ. Ναζί, ο Νουρεντίν, ο σφαγέας της Σμύρνης και του εθνομάρτυρα Μητροπολίτη της Χρυσόστομου είχαν πάρει την απόφαση να εξοντώσουν τον Ελληνισμό.
Εθνοκάθαρση με γερμανική καθοδήγηση
Μπροστά στον άφωνο Οικουμενικό Πατριάρχη Ιωακείμ Γ’, ο Τούρκος πρωθυπουργός Σεφκέτ πασάς είχε δηλώσει: «Θα σας κόψουμε τα κεφάλια, θα σας εξαφανίσουμε. Ή εμείς θα επιζήσουμε ή εσείς». Από τον Ιούλιο του 1909, οι ηθικοί αυτουργοί των εγκλημάτων εναντίον του Ελληνισμού και των χριστιανικών πληθυσμών στην Τουρκία, οι Γερμανοί, συνέκριναν τους Έλληνες και τους Αρμενίους ως εμπόδιο στα σχέδιά τους για οικονομική διείσδυση στην Ανατολή. Ο πρόγονος των Ναζί που εκπαίδευε τα στίφη του Κεμάλ, ο στρατηγός Λίμαν Φον Σάντερς δίδασκε: «Η Τουρκία δεν έχει ουδεμίαν ασφάλειαν ούτε δύναται να οργανωθεί ελευθέρως εις το μέλλον, λόγω της παρουσίας των Ελλήνων».
Ο Ούννος πρόγονος των μακελάρηδων της Ευρώπης Σάντερς έλεγε στους Τούρκους: «Σας διαβεβαιώνω ότι οι παγωνιές και το κρύο του χειμώνα, οι βροχές και η μεγάλη υγρασία, ο ήλιος και η τρομερή ζέστη του καλοκαιριού, οι αρρώστιες του εξανθηματικού τύφου και της χολέρας, οι κακουχίες και η ασιτία, θα φέρουν το ίδιο αποτέλεσμα, με τις σφαγές που λογαριάζετε να κάνετε εσείς». Πέθαναν 353 χιλιάδες Πόντιοι εξ αιτίας αυτής της πρακτικής του «λευκού θανάτου».
Το άνθος του Ποντιακού Ελληνισμού δολοφονήθηκε εν ψυχρώ και με τον χειρότερο τρόπο τον Σεπτέμβριο του 1921 στην Αμάσεια. Επικεφαλής του «Ιστικλάρ Μουχακεμεσί» (Δικαστηρίου Ανεξαρτησίας) ήταν ο ημίτρελλος δικηγόρος από την Μπάφρα Καβατζέ Ζατέ Εμίν Μπέης. Από μίσος και παράνοια δίκασε εις θάνατον και τον επίσκοπο Πάφρας-Ζήλων Ευθύμιο Αγριτέλλη, ο οποίος όμως είχε ήδη πεθάνει στις φυλακές Αμασείας τέσσερις μήνες πριν! Πολλοί δικάστηκαν ερήμην, γιατί είχαν προλάβει και ήσαν εκτός Τουρκίας ενώ διέταξε να κρεμαστούν 69 άτομα στην κεντρική πλατεία της Αμασείας.
Κατά διαταγή του Μουσταφά Κεμάλ, ο εθνικός ήρωας των Τούρκων Τοπάλ Οσμάν ευθύνεται για τη σφαγή 80 χιλιάδων Ελλήνων του Πόντου.
Οι Πόντιοι στη σημερινή πραγματικότητα
Υπήρξαν κι άλλοι πολλοί Πόντιοι που πέρασαν κακουχίες κι άντεξαν, άλλοι που παραμένουν κρυφοχριστιανοί και δηλώνουν Ρωμιοί ακόμα και στις βορειοανατολικές εσχατιές της γείτονος, άλλοι που βρέθηκαν στη Σοβιετική Ένωση βίωσαν πάλι προσφυγιά και διωγμό καταλήγοντας πάλι στη μητέρα – πατρίδα, την Ελλάδα.
Ο Ευγένιος της Κοκκινιάς έλεγε στους πιτσιρικάδες της περιοχής να κάνουν δύο πράγματα στη ζωή τους: αν δεν μάθουν πυρρίχιο (τον αρχαιότερο ελληνικό πολεμικό χορό) να μην παρουσιαστούν στο στρατό και να μην παντρευτούν αν δεν καταλάβουν τι σημαίνει ο στίχος «Η Ρωμανίαν κι αν πέρασεν, ανθεί και φέρει κι άλλο».
Αντί επιλόγου, θα επισημάνουμε ότι ο Ποντιακός Ελληνισμός έχει δείξει με την πορεία του πως τα ιερά και τα όσια του Έθνους και της Ορθοδοξίας δεν κουρσεύονται. Την αρχή τιμούμε σήμερα. 

19 ΜΑΪΟΥ, ΗΜΕΡΑ ΜΝΗΜΗΣ ΤΗΣ ΠΟΝΤΙΑΚΗΣ ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑΣ...

Συγκλονιστικό: Πόντιος επιζών αφηγείται την Γενοκτονία των Ποντίων!

Ένας από τους τελευταίους επιζώντες της Γενοκτονίας των Ποντίων αφηγείται για την αλησμόνητη πατρίδα και όσα έζησε και τον πληγώνουν.  
Η συνέντευξη δόθηκε στην κ. Αντωνιάδου Μαρία στις 19 Μαΐου 2010.
Για ορισμένους μοιάζει με παραμύθι. Σε άλλους φαντάζει ως ένα απόμακρο τραγικό γεγονός που συνέβη κάπου, κάπως, κάποτε. Κάποιοι δεν γνωρίζουν.
Για μερικές χιλιάδες αποτελεί ημέρα μνήμης: 353.000 Ελληνες, άνδρες και γυναίκες, παιδιά, έφηβοι, νέοι και γέροι, πεταμένοι κάπου στις πλαγιές, στα χωράφια, στις ρεματιές, χωρίς ποτέ κανένας να μπορέσει να θάψει τα κορμιά τους.

Τα Τάγματα Εργασίας, αφού τους εξόντωσαν, τους πέταξαν... Ελάχιστοι οι εναπομείναντες και ακόμη λιγότεροι εκείνοι που ως σήμερα ζουν, θυμούνται και εξιστορούν στα παιδιά, στα εγγόνια, στα δισέγγονα και στα τρισέγγονά τους όσα έζησαν... Την τραγωδία, τη λαίλαπα του πολέμου και του φανατισμού.
Ο 98χρονος κ. Σταύρος Κοντογιαννίδης στην πορεία της ζωής του μίλησε στα παιδιά του, την Αριάδνη, την Παρθένα, την Αννα, τον Επαμεινώνδα και τον Θεόδωρο, αφηγήθηκε στα δέκα εγγόνια του και στα ισάριθμα δισέγγονά του και θα ήθελε, αν προλάβει, να μιλήσει και σε τρισέγγονό του για την αλησμόνητη πατρίδα.
Για τον πατέρα του Θεόδωρο Κοντογιαννίδη, ο οποίος εξοντώθηκε, για τη θεία του Ελένη που αρνιόταν να αποκαλύψει πού κρυβόταν ο άνδρας της ο Αναστάσης...
Για τους τούρκους συγχωριανούς τους που τους ειδοποίησαν ότι ερχόταν μεγάλο κακό και τους βοήθησαν να διαφύγουν.
Σταύρος Κοντογιαννίδης, τόπος γεννήσεως Ζιμόνα Χαρίενας, Αργυρούπολη Τραπεζούντας. Ονομα πατρός, Θεόδωρος, επάγγελμα συνταξιούχος, πρώην πεταλωτής, γεωργός, μαραγκός.
Εζησε στον Πολύμυλο Κοζάνης τα περισσότερα χρόνια της ζωής του και τώρα ζει στη Θέρμη Θεσσαλονίκης. Ανθρωπος απλός, του μόχθου. Τα χέρια του ακόμη ροζιασμένα από την πολλή δουλειά, και ας πέρασαν πάνω από 20 χρόνια από τότε που πήρε σύνταξη.
Η προσφυγιά δεν του επέτρεψε να πάει σχολείο. Τα ποντιακά μπλέκονται με τη νεοελληνική γλώσσα, τα συναισθήματα έντονα. Δεν ξεχνάει όσα χρόνια και αν πέρασαν.
Αφηγείται στο «Βήμα» όσα έζησε και ας τον πληγώνουν. Θέλει, λέει, να θυμούνται όλοι, να μη μισούν αλλά και να μην ξεχνούν...
«Ημουν οχτώ χρονών.Μια μέρα, στο χωριό, οι τούρκοι συγχωριανοί και γείτονες, μας ειδοποίησαν ότι έπρεπε να φύγουμε. Θα έρχονταν οι Τσέτες... Φωνές, κλάματα, μοιρολόγια.
 Βγήκαμε στους δρόμους.
Από τη βιασύνη δεν προλάβαμε να πάρουμε τίποτε μαζί παρά μόνο τις εικόνες... και την ψυχή μας. Δεν καταλάβαινα και πολλά.
Δεν καταλάβαινα γιατί η μάνα μου κοιτούσε το διώροφο αρχοντικό σπίτι μας και έκλαιγε κρατώντας μας σφιχτά στην αγκαλιά της.
Οι μεγαλύτεροι κρατούσαν στα χέρια τους λίγα ρούχα και ψωμί. Αλλοι έτρεξαν στην όμορφη εκκλησιά μας, τον Αϊ-Γιώργη, πήραν εικόνες, το Ευαγγέλιο και τον σταυρό. Μάνες χάνανε τα παιδιά τους, αδέλφια χωρίστηκαν.
Φωνές, κλάματα, κατάρες από τη μια και από απέναντι διαταγές και πυροβολισμοί. Ολοι προσευχόμασταν στον Θεό που δεν μπορούσε να μας βοηθήσει».
Εχασε τρία από τα αδέλφια του και απόμεινε μόνος, με τον μικρό του αδελφό Αχιλλέα, μωρό στην αγκαλιά της μάνας του, ο οποίος θήλαζε και είχε να φάει.
Ο 98χρονος κ. Σταύρος Κοντογιαννίδης αφηγείται για την αλησμόνητη πατρίδα και όσα έζησε και τον πληγώνουν
«Απομακρυνόμασταν από τα χωριά μας, περπατούσαμε ημέρες, εβδομάδες και όταν συναντούσαμε χωριά ακούγαμε τους Τούρκους να τραγουδούν το “Γιασά Κεμάλ, γιασά” (“Ζήτω Κεμάλ, ζήτω”)κρυβόμασταν.
Οι μανάδες κλείνανε τα στόματα των παιδιών τους για να μην ακούσουν τα κλάματα οι Τσέτες. Αρκετοί ηλικιωμένοι δεν μπορούσαν να περπατήσουν, έπεφταν και δεν σηκώνονταν ποτέ. Πέθαιναν κι έμεναν εκεί άταφοι».
Και όμως: «Ζούσαμε στο χωριό αρμονικά με τους Τούρκους. Είχαν πάει εκεί οι προγονοί μου αρκετά χρόνια πριν, κυνηγημένοι από τους Τούρκους στην Τραπεζούντα. Τον πατέρα μου τον σκότωσαν. Στα παιδικά μου χρόνια άκουγα μόνο μοιρολόγια από τις γυναίκες που θρηνούσαν τους άνδρες τους. Μετά τον πατέρα μου σκότωσαν τη γυναίκα του θείου μου Αναστάση, την Ελένη, επειδή αρνιόταν να αποκαλύψει πού κρυβόταν ο άνδρας της».
Θυμάται σαν σήμερα τα «Αμελέ Ταμπουρού», τα λεγόμενα Τάγματα Εργασίας, που προκάλεσαν το κακό.
Από την Τραπεζούντα με πλοίο ήλθαν στην Ελλάδα. «Λεγόταν “Κιτσεμάλ”. Οταν είδαμε το πλοίο συνειδητοποιήσαμε ότι θα φεύγαμε από την πατρίδα μας.
Αφήσαμε πίσω προγόνους,τάφους, σπίτια, μαγαζιά, τον φούρνο μας που ήταν ο καλύτερος της περιοχής μας, τα ζώα μας, τα χωράφια μας που ήταν σπαρμένα και ποτίστηκαν με τον ιδρώτα και το αίμα μας».
Το «Κιτσεμάλ» ήταν γεμάτο πρόσφυγες, στοιβαγμένους σαν σαρδέλες. «Μας αποβίβασε στην Κωνσταντινούπολη για να πάρουμε ένα άλλο σαράβαλο πλοίο που νομίζαμε ότι θα βουλιάξει και θα πνιγούμε. Μερικοί πέθαιναν, οι παπάδες τούς έψελναν και οι άνδρες τούς πετούσαν στη θάλασσα.
Κρατούσα σφιχτά το χέρι της μάνας μου, μη χαθούμε έως ότου πατήσουμε ελληνικό χώμα. Πεινασμένοι, άρρωστοι, ταλαιπωρημένοι, κατεβήκαμε στην Πρέβεζα. Γυρίσαμε στον Πειραιά και από εκεί στη Θεσσαλονίκη.
Πήγαμε στην Τούμπα, μετά στην Αριδαία και τέλος με ποδαρόδρομο φτάσαμε κι εγκατασταθήκαμε στον Πολύμυλο Κοζάνης, μόνο τρεις από την επταμελή οικογένεια» .
19 ΜΑΪΟΥ, ΗΜΕΡΑ ΜΝΗΜΗΣ Μετά το 1916 και τη Γενοκτονία των Αρμενίων, το 1919 Ελληνες και Αρμένιοι στον Πόντο συζητούν τη δημιουργία αυτόνομου ελληνοαρμενικού κράτους.
Στις 19 Μαΐου 1919 ο Μουσταφά Κεμάλ αποβιβάζεται στη Σαμψούντα για να ξεκινήσει η πιο άγρια φάση της Ποντιακής Γενοκτονίας.
Ως το 1922 οι Ελληνοπόντιοι που έχασαν τη ζωή τους ξεπέρασαν τους 200.000- άλλοι ιστορικοί ανεβάζουν τον αριθμό τους στους 350.000.
Οσοι επέζησαν, κατέφυγαν σε Ρωσία και Ελλάδα (περίπου 400.000). Στις 24 Φεβρουαρίου του 1994 η Βουλή των Ελλήνων κήρυξε ομόφωνα τη 19η Μαΐου Ημέρα Μνήμης για τη Γενοκτονία του Ποντιακού Ελληνισμού.

Η Γενοκτονία των Ποντίων μέσα από αληθινές μαρτυρίες

Η Γενοκτονία των Ποντίων μέσα από αληθινές μαρτυρίες ανθρώπων που την έζησαν. Τα αποσπάσματα είναι από βιβλία του Χάρη Τσιρκινίδη και του Σάββα Κανταρτζή.
Α. Ο Χάρης Τσιρκινίδης στο βιβλίο "Η Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντο" αναφέρει την μαρτυρία του θείου του Ευριπίδη.
«Με πολλά βάσανα επιτέλους φτάσαμε στην Κερασούντα . Η πόλη ήταν γεμάτη από ρακένδυτους πρόσφυγες που έφυγαν από την τρομοκρατία των Τούρκων της υπαίθρου και συγκεντρώνονταν στις πόλεις.
Εκεί, στην Κερασούντα, μας προειδοποίησαν οι συμπατριώτες μας ότι μαζεύουν όλους τους Έλληνες και τους μεν μεγάλους τους κλείνουν στην εκκλησία του Αγίου Γεωργίου για να τους εξορίσουν κάθε φορά που συμπλήρωνε ο αριθμός των 250 ατόμων, τους δε μικρούς τους οδηγούν με μικρά καΐκια σ΄άγνωστα μέρη.
Στην εκκλησία δεν συμπληρώθηκε ποτέ ο αριθμός 250, γιατί εκεί χωρίς φαγητά , χωρίς νερό, μέσα στις ίδιες τους τις ακαθαρσίες, σε λίγες μέρες πέθαιναν οι περισσότεροι.
Με τα ίδια μας τα μάτια είδαμε εγώ και ο αδελφός μου να μεταφέρουν τα παιδιά λίγο παρά έξω από την Κερασούντα κι εκεί να τα παραδίδουν στους άγριους Τσέτες αντάρτες.
Αυτοί τα άρπαζαν από τα πόδια και χτυπούσαν τα κεφάλια τους πάνω στα μεγάλα βράχια της ακτής , μέχρι να πεθάνουν»
Β. Ο Σάββας Κανταρτζής εξέδωσε σε βιβλίο τις φοβερές του εμπειρίες το 1975 στην Κατερίνη.
Μια από τις συγκλονιστικές αφηγήσεις του αναφέρεται στην καταστροφή του χωριού Μπεϊαλαν, της περιφέρειας Κοτυώρων από τους τσέτες του Τοπάλ Οσμάν. Το Μπεϊαλάν είναι ένα από τα εκατοντάδες ελληνικά χωριά που καταστράφηκαν από τις τουρκικές συμμορίες:
“Τα χαράματα, στις 16 Φεβρουαρίου 1922, ημέρα Τετάρτη, μια εφιαλτική είδηση, ότι οι τσέτες του Τοπάλ Οσμάν έρχονται στο χωριό, έκανε τους κατοίκους να τρομάξουν και ν’ αναστατωθούν.
Οι άντρες, όσοι βρίσκονταν τη νύχτα στο χωριό, βιάστηκαν να φύγουν στο δάσος… Άλλοι άντρες που είχαν κρυψώνες σε σπίτια και σε στάβλους, τρύπωσαν σ’ αυτές και καμουφλαρίστηκαν έτσι που να μην τους υποπτευθεί κανείς.
Τα γυναικόπαιδα και οι γέροι κλείστηκαν στα σπίτια και περίμεναν με καρδιοχτύπι να δουν τι θα γίνει…
Δεν πέρασαν παρά λίγα λεπτά κι’ οι τσέτες , περισσότεροι από 150 έμπαιναν στο χωριό κραυγάζοντας και πυροβολώντας.
Τους ακολουθούσαν τούρκοι χωρικοί από τα γειτονικά χωριά. Αυτούς τους είχαν μυήσει στο εγκληματικό σχέδιο τους και τους κάλεσαν για πλιάτσικο.
Μόλις μπήκαν οι συμμορίτες στο χωριό, η ατμόσφαιρα ηλεκτρίστηκε και ο ορίζοντας πήρε τη μορφή θύελλας που ξέσπασε άγρια.
Με κραυγές και βρισιές, βροντώντας με τους υποκόπανους τις πόρτες και τα παράθυρα, καλούσαν όλους να βγουν έξω από τα σπίτια και να μαζευτούν στην πλατεία- αλλιώς απειλούσαν, θα δώσουν φωτιά στα σπίτια και θα τους κάψουν.
Σε λίγο, όλα τα γυναικόπαιδα και οι γέροι, βρίσκονταν τρέμοντας και κλαίγοντας στους δρόμους.
Οι συμμορίτες με κραυγές και απειλές υποπτεύθηκαν, από την πρώτη στιγμή, το μεγάλο κακό που περίμενε όλους και δοκίμασαν να φύγουν έξω από το χωριό.
Οι τσέτες, πρόβλεψαν ένα τέτοιο ενδεχόμενο και είχαν πιάσει από πριν τα μπογάζια, απ’ όπου μπορούσε να φύγει κανείς.
Έτσι, μόλις έφτασαν, τρέχοντας, οι κοπέλες στα μπογάζια, δέχτηκαν, από τσέτες που παραμόνευαν, πυροβολισμούς στο ψαχνό. Μερικές έμειναν στον τόπο σκοτωμένες, ενώ οι άλλες τραυματίστηκαν και γύρισαν πίσω.
Οι φόνοι αυτοί αποκάλυψαν για καλά τους εγκληματικούς σκοπούς των συμμοριτών κι’ έγιναν το σύνθημα να ξεσπάσει, το τρομοκρατημένο πλήθος των γυναικόπαιδων, που είχε ριχτεί στους δρόμους σε ένα βουβό κι’ ασυγκράτητο κλάμα και σε σπαραξικάρδιες κραυγές απελπισίας.
Τίποτα απ’ όλα αυτά δεν στάθηκε ικανό να μαλάξει την σκληρότητα του τεράτων, που είχε διαλέξει ο Τοπάλ Οσμάν για την “πατριωτική” του εκστρατεία.
Σκληροί σαν ύαινες, που διψούν για αίμα, και διεστραμμένοι σαδιστές, που γλεντούν με τον πόνο και τα βασανιστήρια των θυμάτων τους, χύμιξαν μανιασμένοι στα γυναικόπαιδα και τους γέρους, κραυγάζοντας, βρίζοντας, χτυπώντας, κλωτσώντας και σπρώχνοντάς τους να μαζευτούν στην πλατεία.
Οι μητέρες αναμαλλιασμένες, κατάχλωμες από το τσουχτερό κρύο και το φόβο, με τα βρέφη στην αγκαλιά και τα νήπια μπερδεμένα στα πόδια τους.
Οι κοπέλες άλλες με τους γέρους γονείς κι’ άλλες με γριές ή άρρωστους αγκαλιασμένες, περιμαζεύτηκαν με τον κτηνώδη αυτόν τρόπο, στην πλατεία σαν πρόβατα για τη σφαγή, μέσα σε ένα πανδαιμόνιο από σπαραχτικές κραυγές και θρήνους και κοπετούς.
Η πρώτη φάση της απερίγραπτης τραγωδίας του Μπεϊαλάν έκλεισε, έτσι, θριαμβευτικά για τους θλιβερούς ήρωες του νεοτουρκικού εγκλήματος γενοκτονίας.
Όταν πια όλα τα γυναικόπαιδα κ’ οι γέροι μαζεύτηκαν στην πλατεία, οι τσέτες έβαλαν μπρος την δεύτερη φάση της σατανικής τους επιχείρησης.
Διάταξαν να περάσουν όλοι στα δίπατα σπίτια, που βρίσκονταν στην πλατεία και τα είχαν διαλέξει για να ολοκληρώσουν τον εγκληματικό τους σκοπό.
Η απροθυμία, που έδειξε το τραγικό αυτό κοπάδι των μελλοθανάτων να υπακούσει στην διαταγή, γιατί ήταν πια ολοφάνερο ότι όλους τους περίμενε ο θάνατος, εξαγρίωσε τους συμμορίτες που βιάζονταν να τελειώσουν γρήγορα την μακάβρια επιχείρηση.
Και τότε, σαν λυσσασμένα θεριά, ρίχτηκαν στις γυναίκες, τα μωρά και τους γέρους, και με γροθιές, με κοντακιές και κλωτσιές έχωσαν και στρίμωξαν στα δύο σπίτια τα αθώα και άκακα αυτά πλάσματα, που ο αριθμός τους πλησίαζε τις τρεις εκατοντάδες.
Κι’ όταν, έτσι, ήταν σίγουροι πως δεν έμεινε έξω κανένας, σφάλισαν τις πόρτες, ενώ ο άγριος αλαλαγμός από τα παράθυρα, οι σπαραξικάρδιες κραυγές, το απελπισμένο κλάμα κι’ οι βοερές ικεσίες για έλεος και βοήθεια, σχημάτιζαν μια άγριας τραγικότητας μουσική συναυλία, που ξέσκιζε τον ουρανό κι’ αντιβούιζε στα γύρω βουνά και δάση…
Και τώρα δεν έμενε παρά η τρίτη και τελική φάση της πατριωτικής… επιχείρησης των θλιβερών ηρώων-συμμοριτών του Τοπάλ Οσμάν. Δεν χρειάστηκαν παρά μια αγκαλιά ξερά χόρτα και μερικά σπασμένα πέταυρα (χαρτόματα) ν’ ανάψει η φωτιά.
Και σε λίγο τα δύο σπίτια, έγιναν πυροτέχνημα και ζώστηκαν, από μέσα κι’ απ’ έξω, από πύρινες γλώσσες και μαυροκόκκινο καπνό. Το τι ακολούθησε την ώρα εκείνη δεν περιγράφεται.
Οι μητέρες ξετρελαμένες, έσφιγγαν, αλαλάζοντας και τσιρίζοντας με όλη τη δύναμη της ψυχής τους, στην αγκαλιά τα μωρά τους, που έκλαιγαν και κραύγαζαν “μάνα, μανίτσα!”.
Οι κοπέλες και οι άλλες γυναίκες με τους γέρους γονείς, τα παιδιά και τους αρρώστους, κραύγαζαν και αρπάζονταν μεταξύ τους σαν να ήθελαν να πάρουν και να δώσουν κουράγιο και βοήθεια, καθώς έπαιρναν φωτιά τα μαλλιά και τα ρούχα τους κι’ άρχισαν να γλύφουν το κορμί οι φλόγες.
Κραυγές, που ξέσκιζαν το λαρύγγι και τ’ αυτιά, φωνές μανιακές και κλάματα βροντερά, άγρια ουρλιαχτά ανθρώπων, που έχασαν από τρόμο και πόνο τα μυαλά τους, χτυπήματα στα στήθη, στον πυρακτωμένο αέρα και στους τοίχους – χαλασμός κόσμου, ένα ζωντανό κομμάτι από την κόλαση στη γη!
Αυτή την εφιαλτική εικόνα παρίσταναν, τα πρώτα λεπτά, τα δύο σπίτια που τα είχαν αγκαλιάσει οι φλόγες.
Μερικές γυναίκες και κοπέλες στον πόνο, την φρίκη και την απελπισία τους, δοκίμασαν να ριχτούν από τα παράθυρα, προτιμώντας να σκοτωθούν πέφτοντας κάτω ή με σφαίρες από όπλο, παρά να υποστούν τον φριχτό θάνατο στην φωτιά.
Οι τσέτες που απολάμβαναν με κέφι και χαχανητά το μακάβριο θέαμα, έκαναν το χατίρι τους – πυροβόλησαν και τις σκότωσαν.
Δεν κράτησε πολλά λεπτά, αυτή η σπαραξικάρδια οχλοβοή, από τους αλαλαγμούς, τις άγριες κραυγές, τα τσουχτερά ξεφωνητά και το ξέφρενο κλάμα.
Στην αρχή ο τόνος της οχλοβοής ανέβηκε ψηλά, ως που μπορούν να φτάνουν κραυγές, ξεφωνητά και ξελαρυγγίσματα από τρεις περίπου εκατοντάδες ανθρώπινα στόματα.
Γρήγορα όμως ο τόνος άρχισε να πέφτει, ως που μονομιάς κόπηκαν κι’ έσβησαν οι φωνές και το κλάμα.
Κι’ ακούγονταν μόνο τα ξύλα, που έτριζαν από τη φωτιά και οι καμένοι τοίχοι και τα δοκάρια, που έπεφταν με πάταγο πάνω στα κορμιά, που κείτονταν τώρα σωροί κάρβουνα και στάχτη κάτω στο δάπεδο, στα δύο στοιχειωμένα σπίτια το Μπεϊαλάν”.

Τμήμα σύνταξης Pontos-News.Gr