ΤΟΥΡΚΙΚΑ ΣΧΟΛΙΚΑ ΒΙΒΛΙΑ:

ΑΦΙΕΡΩΝΕΤΑΙ ΣΤΟΝ κ. ΤΡΕΜΟΠΟΥΛΟ ΤΩΝ ΟΙΚΟΛΟΓΩΝ-ΠΡΑΣΙΝΩΝ, ΣΤΟΝ META ΣΥΓΓΝΩΜΗΣ ΑΠΟΧΩΡΗΣΑΝΤΑ Κ. ΜΠΟΥΤΑΡΗ, ΣΤΑ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΚΑ ΑΠΟΜΕΙΝΑΡΙΑ ΤΩΝ "ΙΩΝ" ΤΗΣ ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑΣ, ΣΤΙΣ "ΔΙΕΘΝΙΚΣΤΙΚΕΣ" ΣΥΝΙΣΤΩΣΕΣ ΤΟΥ ΣΥΡΙΖΑ, ΣΤΗΝ ΚΥΡΙΑ ΡΕΠΟΥΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΑΡΕΑ ΤΗΣ, ΣΤΟΝ ΑΞΙΟΤΙΜΟ κ. ΚΟΥΛΟΓΛΟΥ, ΣΤΟΝ ΣΟΣΙΑΛΙΖΟΝΤΑ κ. ΒΑΛΙΑΝΑΤΟ, ΣΤΟΝ κ. ΠΑΥΛΟ ΤΣΙΜΑ, ΣΤΟΝ "ΠΑΣΧΟΝΤΑ" ΜΑΝΔΡΑΒΕΛΗ ΚΑΙ ΣΕ ΟΛΟΥΣ ΤΟΥΣ ΕΝ ΕΛΛΑΔΙ ΑΤΑΤΟΥΡΚΟΛΑΓΝΟΥΣ ΥΜΝΗΤΕΣ ΤΗΣ ΟΘΩΜΑΝΙΚΗΣ ΠΡΟΟΔΕΥΤΙΚΗΣ ΜΕΓΑΛΟΠΡΕΠΕΙΑΣ

Ενώ το βιβλίο Ιστορίας που διδάσκονται τα Ελληνόπουλα στη ΣΤ' Δημοτικού εξυμνεί τις "προοδευτικές" προσπάθειες των Οθωμανών να ενισχύσουν την εκπαίδευση των Ελλήνων κατά την Τουρκοκρατία - και ξεχνάει το κρυφό σχολειό - το αντίστοιχο εγχειρίδιο της γείτονας διδάσκει στους Τούρκους μαθητές ότι:

• Σελίδα19: «Τα νησιά του Αιγαίου βρίσκονται σήμερα υπό ελληνική κατοχή».
• Σελίδα 21: «Η Ελλάδα δεν έχει τη δύναμη να διατηρήσει στο Αιγαίο την ειρήνη». (!!!)
• Σελίδα 65: «Η ειρήνη στη Μέση Ανατολή και η ασφάλεια στην Ασία είναι δυνατόν να διατηρηθεί με την επιστροφή αυτών των νησιών στην Τουρκία».
• Σελίδα 110: «Η Τουρκία καθόρισε τα χωρικά της ύδατα στα 6 μίλια το 1930. Έτσι η Χίος, η Μυτιλήνη και η Σάμος βρίσκονται μέσα στα χωρικά ύδατα της Τουρκίας.

Το δικαίωμα κυριαρχίας μιας χώρας στα δικά της χωρικά ύδατα της επιτρέπει να ασκεί τα ίδια δικαιώματα στα νησιά πουβρίσκονται σε αυτά τα ύδατα».
Αυτά και άλλα πολλά αλιεύει κάποιος από την πρώτη κιόλας ανάγνωση του βιβλίου Ιστορίας (έκδοση 1996) το οποίο διδάσκεται σήμερασυστηματικά στις μεγαλύτερες τάξεις του τουρκικού σχολείου οκταετούς υποχρεωτικής φοίτησης.
Το συγκεκριμένο σύγγραμμα που τιτλοφορείται τα«Τα δίκαια της Τουρκίας στο Αιγαίο» (EgeDenizinde TurkHaklari) και κυκλοφόρησε για πρώτη φορά στη γείτονα το 1955 με την υπογραφή του Τούρκου καθηγητή Ιστορίας Μεχμέτ Σακά.
Βάση των αυθαίρετων ιστορικών θεωριών τις οποίες σήμεραδιδάσκονται στις ιστορικές ακαδημίες και στις στρατιωτικές σχολές της Τουρκίας, όλοι οι πολιτισμοί του Αιγαίου-μεταξύ αυτών και ο ελληνικός- ήταν τουρκικής προέλευσης!
Φτάνουν στον παραλογισμό να θεωρούν Μινωίτες, Μυκηναίους, Ίωνες,Τρώες και Πελασγούς προτουρκικές φυλές που κατοικούσαν στο Αιγαίο. Σύμφωνα με αυτές τις απίστευτες θεωρίες, οι Έλληνες δεν ήταν παρά ένα μικρό παρακλάδι του «μεγάλου τουρκικού λαού»,του «μοναδικού που είχε τη δύναμη να δημιουργεί μεγάλα κράτη και πολιτισμούς»!Ακόμη πιο προχωρημένη είναι η εργασία του Σελαχατίν Σαλιζίκ (Turk Yunaniliskilerivefiliki eteria) όπου περιλαμβάνονται αλλόκοτοι ισχυρισμοί όπως ότι ο ελληνικός πολιτισμός ήρθε από την Ασία και δεν είχε κανένα πρωτότυπο στοιχείο, ότι οι Τούρκοι ήρθαν στο Αιγαίο το...2480 π.Χ. και ότι ο Δημόκριτος, Ηρόδοτος, Ιπποκράτης, Πυθαγόρας και Όμηρος ήταν όλοι τους τουρκικής καταγωγής.
Η εργασία του εγκρίθηκε απ' το τουρκικό υπουργείο Παιδείας και διδάσκεται στα τουρκικά σχολεία...

Από Εφημερίδα ΤΟ ΘΕΜΑ - Νίκος Χειλαδάκης
www.ellinikiafipnisis.blogspot.com

ΓENOKTONIA ΠΟΝΤΙΑΚΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ Το ολοκαύτωμα που χρίζει διεθνούς αναγνώρισης

“…Oι Tούρκοι εφόνευσαν όλους ανεξαιρέτως τους κατοίκους της πόλεως Mερζιφούντος, αφού την ελεηλάτησαν και την επυρπόλησαν. Tους προσπαθήσαντας να διασωθούν ετυφέκισαν και εθανάτωσαν καταλαβόντες τας διόδους… Aπηγχόνισαν εν Aμασεία 168 προκρίτους Aμισού και Πάφρας… Eβίασαν όλας ανεξαιρέτως τας γυναίκας, τας παρθένους και τα παιδία των άνω πόλεων, τας ωραιοτέρας δε παρθένους και νέους έκλεισαν εις τα χαρέμια. Πλείστα βρέφη εφόνευσαν, σφενδονίζοντες αυτά κατά των τοίχων…”.

Με αυτές τις εκφράσεις, που η λακωνικότητα τονίζει τις αποτρόπαιες πράξεις, περιέγραψαν 40 έλληνες διανοούμενοι το έτος 1921 τα όσα συνέβησαν σε ορισμένες μόνο περιοχές του Πόντου, από το καταστροφικό “πέρασμα” των Τούρκων. Η γενοκτονία του Ποντιακού Ελληνισμού, που αριθμεί περί τους 353 χιλιάδες νεκρούς, αποτελεί τη δεύτερη μεγάλη γενοκτονία του αιώνα μας. Ναι μεν για τους Τούρκους η έννοια της γενοκτονίας συνεχίζει να είναι άγνωστη, ωστόσο και η Βουλή των Ελλήνων, μόλις τον Φεβρουάριο του 1994 και καταγράφοντας εβδομηκονταετή καθυστέρηση, ανακήρυξε την 19η Μαΐου Ημέρα Μνήμης για τη Γενοκτονία του Ποντιακού Ελληνισμού.

ΤΟ ΔΡΑΜΑ
Το σχέδιο των Τούρκων ήταν καλά οργανωμένο. Όπως προκύπτει από τα ιστορικά στοιχεία, σκοπός τους ήταν να δημιουργήσουν περιοχές με αμιγή πληθυσμό θρησκευτικά και φυλετικά. Στην πρώτη περίπτωση, το σχέδιο προέβλεπε την απομάκρυνση όσων είχαν διαφορετική καταγωγή από τους ίδιους ενώ στη δεύτερη απλά τον εξισλαμισμό τους. Και στις δύο περιπτώσεις, θύματα οι Έλληνες που ζούσαν στην περιοχή.
Και δεν ήταν λίγοι.
Στοιχεία που περιέλαβε σε ειδικό αφιέρωμά του το Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων δείχνουν οτι το 1865 οι Έλληνες του Πόντου ανέρχονταν σε 265.000 άτομα ενώ λίγα χρόνια αργότερα, το 1880, ο αριθμός τους είχε φθάσει στα 330.000 άτομα, κάτοικοι οι περισσότεροι στα αστικά κέντρα της περιοχής. Στις αρχές του 20ου αιώνα σύμφωνα με υπολογισμούς του Οικουμενικού Πατριαρχείου και των οθωμανικών αρχών, ο ποντιακός ελληνισμός που ζούσε στις περιοχές Σινώπης, Αμάσειας, Τραπεζούντας, Σαμψούντας, Λαζικής, Αργυρούπολης, Σεβάστειας, Τοκάτης και Νικόπολης αριθμούσε περίπου 600.000 άτομα. Παράλληλα στη Νότια Ρωσία, στην περιοχή του Καυκάσου, την ίδια εποχή υπήρχαν περίπου 150.000 Πόντιοι, που είχαν μετοικίσει εκεί μετά την Άλωση της Τραπεζούντας από τους Οθωμανούς το 1461.

ΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΕΞΟΝΤΩΣΗΣ
Το σχέδιο που τέθηκε σε εφαρμογή είχε προετοιμασθεί από καιρό. Εμπνευστές του οι τούρκοι στρατηγοί Εμβέρ και Ταλαάτ. Από τον Δεκέμβριο του 1916 άρχισε η επέμβαση των τουρκικών στρατιωτικών μονάδων αρχικά στις περιοχές της Σαμψούντας και της Πάφρας και περίπου δύο χρόνια αργότερα στην περιοχή της Τραπεζούντας, μετά την αποχώρηση των ρωσικών δυνάμεων που κατείχαν την περιοχή. Στόχος τους η "άμεση εξόντωση μόνον των ανδρών των πόλεων από 16-60 ετών και γενική εξορία όλων των ανδρών και γυναικόπαιδων των χωριών στα ενδότερα της Ανατολής με πρόγραμμα σφαγής και εξόντωσης". Το προσωπείο των Τούρκων πέφτει αφού αρχίζουν να καταφθάνουν καταγγελίες για κρούσματα βίας από διάφορες περιοχές του Πόντου και της Μικράς Ασίας. Οι καταστροφές και οι λεηλασίες περιουσιών περνούν στην ημερήσια διάταξη ενώ ακολουθούν εκτοπισμοί, απελάσεις και δολοφονίες αθώων ανθρώπων που ενώ πήγαιναν στη δουλειά, δεν επέστρεψαν ποτέ στα σπίτια τους.
Χιλιάδες άνδρες επιστρατεύονται και στέλνονται στα Τάγματα Εργασίας. Παράλληλα οι Τούρκοι αμφισβητούν το δικαίωμα της ελεύθερης άσκησης του επαγγέλματος όλων των Ελλήνων ενώ διαμηνύουν με τον πλέον αυστηρό τρόπο προς τους μουσουλμάνους πως απαγορεύονται οι επαγγελματικές σχέσεις με τους Έλληνες. Όσοι μάλιστα προτίθεντο να παρακούσουν τις εντολές, αντιμετώπιζαν την τιμωρία από τις στρατιωτικές αρχές.
Οι συνέπειες δεν άργησαν να φανούν και η Ελληνική Πρεσβεία σε έκθεση της μεταξύ άλλων ανέφερε πως “οι εκτοπιζόμενοι από τα χωριά τους δεν είχαν δικαίωμα να πάρουν μαζί τους ούτε τα απολύτως αναγκαία. Γυμνοί και ξυπόλητοι, χωρίς τροφή και νερό, δερόμενοι και υβριζόμενοι, όσοι δεν εφονεύοντο οδηγούντο στα όρη από τους δημίους τους. Οι περισσότεροι απ’ αυτούς πέθαιναν κατά την πορεία από τα βασανιστήρια. Το τέρμα του ταξιδιού δεν σήμαινε και τέρμα των δεινών τους, γιατί οι βάρβαροι κάτοικοι των χωριών τούς παρελάμβαναν, για να τους καταφέρουν το τελειωτικό πλήγμα...”.
Η αποχώρηση του ρωσικού στρατού από την Τραπεζούντα που αποτελούσε μια ασπίδα προστασίας για τον ελληνικής καταγωγής πληθυσμό της περιοχής και ο φόβος επανάληψης όσων είχαν συμβεί σε γειτονικές περιοχές προκάλεσε ένα κύμα φυγής με αποτέλεσμα τον ξεριζωμό σχεδόν του μισού πληθυσμού της περιοχής ο οποίος κατευθύνθηκε προς τον Καύκασο και τα παράλια της Γεωργίας.
Αν και αρχικά, η λήξη του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου έσπειρε ελπίδες στους Έλληνες της περιοχής πως η κατάσταση θα βελτιωνόταν, εντούτοις αυτές δεν επαληθεύθηκαν, αφού δεν εισακούστηκαν οι εκκλήσεις τους από το ελληνικό κράτος για συμπερίληψη της εν λόγω περιοχής εντός της ελληνικής επικράτειας. Κύρια αιτία της άρνησης του Ελευθερίου Βενιζέλου αυτού του ενδεχόμενου ήταν η απόσταση που χώριζε την Ελλάδα από τον Πόντο και η αδυναμία υπεράσπισής του από τις τουρκικές επιδρομές.
Η πρόταση ωστόσο για δημιουργία ομοσπονδίας με τους Αρμενίους πήρε “σάρκα και οστά” τον Ιανουάριο του 1920, όταν ο αρχιεπίσκοπος Τραπεζούντας Χρύσανθος Φιλιππίδης και ο πρόεδρος των Αρμενίων Αλέξανδρος Χατισιάν υπέγραψαν τη σχετική συμφωνία που προέβλεπε τη δημιουργία ποντοαρμενικού κράτους.
Τον Νοέμβριο του ίδιου έτους όμως ο αρμενικός στρατός ηττήθηκε στο Ερζερούμ από τις δυνάμεις του Κεμάλ, με αποτέλεσμα τη συνθηκολόγηση με τους Τούρκους, που άφησαν για ακόμη μια φορά μόνους τους Έλληνες του Πόντου.
Δύο χρόνια αργότερα ο Κεμάλ, και αφού “εκκαθάρισε” τα δευτερεύοντα μέτωπα στη Μικρά Ασία, επεκτείνει χωρίς να τον εμποδίσει κανείς τις δραστηριότητές του στις περιοχές όπου διαβιεί ο ποντιακός ελληνισμός. Τα αποτελέσματα τραγικά: Οι πόλεις και τα χωριά κάηκαν, οι χωρικοί σφάχτηκαν, ατιμάστηκαν, εξορίστηκαν ή έφευγαν ομαδικά στα δάση και στα βουνά. Όσοι άνδρες συλλαμβάνονταν προωθούνταν στο εσωτερικό της Μικράς Ασίας. Σχετικοί υπολογισμοί αναφέρουν πως στο διάστημα 1914 - 1922 εξοντώθηκαν περίπου 200.000 Πόντιοι.

ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ
Η επέμβαση των συμμαχικών δυνάμεων είχε ως αποτέλεσμα να βρεθεί “γραμμή επικοινωνίας” ελληνικής κυβέρνησης και Κεμάλ Ατατούρ, η οποία μεταφράστηκε σε συμφωνία για τη μεταφορά των Ελλήνων του Πόντου με τουρκικά καράβια στην Κωνσταντινούπολη και από εκεί με ελληνικά στην Ελλάδα.
Τον Νοέμβριο του 1922 έλυσε κάβους το πρώτο καράβι που ξεκίνησε από τη Σαμψούντα με τελικό προορισμό την Ελλάδα μέσω Κωνσταντινούπολης, διαδικασία που συνεχίστηκε καθ’ όλη τη διάρκεια του επόμενου έτους.
Το 1924 υπογράφεται η ελληνοτουρκική σύμβαση που προέβλεπε την ανταλλαγή των πληθυσμών, στους οποίους περιλήφθηκαν και οι χριστιανικοί πληθυσμοί του Πόντου, ενώ όσοι από τους άνδρες είχαν επιζήσει από τα τάγματα εργασίας που εμπνεύστηκαν οι Τούρκοι (τα γνωστά αμελέ ταμπουρού) επέστρεψαν στην Ελλάδα είτε μέσω Σαμψούντας είτε μέσω Συρίας.

ΝΕΑ ΑΡΧΗ
Καστοριά, Δράμα, Κιλκίς, Καβάλα, Κοζάνη, Πρέβεζα, Αθήνα, Θεσσαλονίκη είναι ορισμένες μόνον από τις περιοχές στις οποίες εγκαταστάθηκαν οι Έλληνες του Πόντου. Η προσαρμογή στην ελληνική πραγματικότητα ιδιαίτερα δύσκολη αφού πέραν της αδυναμίας της ελληνικής κυβέρνησης να ανταποκριθεί στο έργο της προσφυγικής αποκατάστασης, οι Έλληνες από τον Πόντο θα έπρεπε επί της ουσίας να ξεκινήσουν από την αρχή, παλεύοντας με τις αναμνήσεις της ζωής που άφησαν πίσω. Το μόνο πράγμα που τους θύμιζε πλέον το σπίτι τους και τον τόπο που γεννήθηκαν ήταν τα ελάχιστα αντικείμενα που κατάφεραν να μεταφέρουν μαζί τους στην Ελλάδα τα οποία ίσα-ίσα που χωρούσαν σε λιγοστά ξύλινα σεντούκια τα οποία μέχρι και σήμερα οι απόγονοί τους φυλάγουν ως "κόρη οφθαλμού". Ο πόνος και η θλίψη για τον άδικο χαμό των δικών τους ανθρώπων αλλά και τη λεηλασία της περιουσίας τους θα έπρεπε να μείνουν πίσω, αφού αυτό που προείχε ήταν η επιβίωση και μάλιστα σε έναν τόπο που επί της ουσίας τους ήταν ξένος.
Η Αθήνα ζήτησε τη βοήθεια της διεθνούς κοινότητας, η οποία και ανταποκρίθηκε αφού φιλανθρωπικές οργανώσεις, κυρίως αγγλικές και αμερικάνικες, όπως η Αmerican Bible Society, η Save the Children Fund και η All British Appeal προσέφεραν σημαντικά στην ανακούφιση των προσφύγων. Παράλληλα, η ελληνική κυβέρνηση προχώρησε στη σύναψη δανείων με ξένες τράπεζες, για να εγκαταστήσει παραγωγικά τους πρόσφυγες.
Την όλη διαχείριση των χρημάτων, καθώς και την πρόοδο του εποικιστικού έργου, ανέλαβε μια διεθνής επιτροπή που συστάθηκε υπό την κηδεμονία της ΚΤΕ, η Επιτροπή Αποκαταστάσεως Προσφύγων, γνωστότερη ως ΕΑΠ.
Η εγκατάσταση των προσφύγων προχώρησε προς δύο βασικές κατευθύνσεις,
α) την αγροτική και
β) την αστική εγκατάσταση.
Στην πρώτη περίπτωση τα πράγματα ήταν πιο εύκολα, αφού σε Μακεδονία και Θράκη υπήρχε διαθέσιμη γη ενώ χορηγήθηκαν στους αγρότες-πρόσφυγες σπίτια -συνήθως αντιστοιχούσε 1 σπίτι σε κάθε 2 ή 3 οικογένειες- αλλά και απαραίτητος εξοπλισμός για την καλλιέργεια της γης, διαδικασία που ολοκληρώθηκε το 1930.
Στη δεύτερη περίπτωση ωστόσο η κατάσταση ήταν σαφώς πιο δύσκολη, αφού πέραν του στεγαστικού προβλήματος, οι Έλληνες του Πόντου είχαν να αντιμετωπίσουν και τον εφιάλτη της απασχόλησης.
Άλλωστε, οι αστοί αποτελούσαν το 42% μεταξύ των προσφύγων, ενώ την ίδια εποχή ο συνολικός αστικός πληθυσμός της χώρας δεν ξεπερνούσε το 23%. Αποτέλεσμα των παραπάνω ήταν η δημιουργία προσφυγικών συνοικισμών, με άσχημες συνθήκες στην αρχή, που βελτιώθηκαν στο διάβα του χρόνου.

ΟΙ ΘΕΤΙΚΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ
Η ενσωμάτωση των Ελλήνων του Πόντου στην Ελλάδα είχε πολλαπλές θετικές συνέπειες στους περισσότερους τομείς της οικονομικής και κοινωνικής ζωής της χώρας.
Όπως αναφέρεται στο αφιέρωμα του Μακεδονικού Πρακτορείου Ειδήσεων, όσον αφορά στον εθνολογικό τομέα σημειώνεται πως το 1913 οι μειονότητες στην Ελλάδα αποτελούσαν περίπου το 13% του συνολικού πληθυσμού ενώ το 1920 το ποσοστό αυτό πλησίασε το 20%, όπερ σημαίνει πως ένας στους πέντε κατοίκους της χώρας δεν ήταν Έλληνας. Μάλιστα στη Μακεδονία, το 1920, το ποσοστό του ελληνικού πληθυσμού κυμαίνονταν γύρω στο 45%.
Η εγκατάσταση των προσφύγων σε Μακεδονία και Θράκη και η αποχώρηση των περίπου 300 χιλιάδων μουσουλμάνων και περίπου 60 χιλιάδων Βούλγαρων ανέτρεψε δραματικά τα πληθυσμιακά δεδομένα. Έτσι, το 1926 το ποσοστό του ελληνικού πληθυσμού της Μακεδονίας έφτασε το 88,8%, ενώ το 1928 οι Έλληνες αποτελούσαν το 93,8% του συνολικού πληθυσμού της χώρας. Αυτό σημαίνει πως στα τέλη της δεκαετίας του 1920 η Ελλάδα ήταν το κράτος με τη μεγαλύτερη εθνική ομοιογένεια στη Βαλκανική και ένα από τα πλέον ομοιογενή κράτη στην Ευρώπη. Η άποψη μάλιστα αυτή πιστοποιείται και από τα πλέον επίσημα χείλη, τους προέδρους της ΕΑΠ, Morgentau, Eddy και Howland.
Και στον οικονομικό τομέα η προσφορά των προσφύγων ήταν τεράστια. Στα τέλη του 1922 η οικονομία της χώρας είχε σχεδόν αποσυντεθεί και η παραγωγή είχε πέσει πολύ χαμηλά. Όμως, οι πρόσφυγες ανέτρεψαν πλήρως την κατάσταση. Οι ανάγκες της εγκατάστασής τους οδήγησαν στην απαλλοτρίωση των τσιφλικιών και των μεγάλων κτημάτων που μέχρι τότε αποτελούσαν την κύρια μορφή ιδιοκτησίας γης. Ακόμη, εισήχθησαν νέες καλλιέργειες και εφαρμόσθηκαν νέες τεχνικές. Πιο συγκεκριμένα, μέχρι το 1922 η σταφίδα αποτελούσε την κύρια καλλιέργεια, λόγω, όμως, των συνεχών σταφιδικών κρίσεων αντικαταστάθηκε από τον καπνό, ο οποίος κάλυψε το 70% περίπου των ελληνικών εξαγωγών. Η καλλιέργεια του καπνού γινόταν μάλιστα κατά τα 2/3 από πρόσφυγες. Το αποτέλεσμα ήταν ότι δέκα χρόνια μετά την άφιξη των προσφύγων η καλλιεργήσιμη γη είχε αυξηθεί κατά 55% και το αγροτικό εισόδημα είχε διπλασιασθεί. Αλλά και στον τομέα της βιοτεχνίας και της βιομηχανίας η προσφορά των προσφύγων ήταν ευεργετική. Αναπτύχθηκαν νέοι κλάδοι, όπως η μεταξουργία, η κεραμική, η χαλκουργία, η ταπητουργία, η αργυροχοΐα και η βυρσοδεψία. Στο διάστημα 1923-1930 περισσότερες από 900 βιομηχανίες ιδρύθηκαν. Επίσης, στο ίδιο διάστημα, οι εμπορικές συναλλαγές της χώρας με το εξωτερικό σχεδόν διπλασιάσθηκαν.
Τέλος, και στον πνευματικό τομέα η συμβολή των προσφύγων υπήρξε τεράστια. Επιστήμονες, διανοούμενοι και διάφοροι άλλοι πνευματικοί άνθρωποι από τη Μ. Ασία λάμπρυναν με την παρουσία τους το χώρο των ελληνικών γραμμάτων. Αναφέρονται ενδεικτικά ορισμένα ονόματα.
Ο αξέχαστος αρχαιολόγος Μανώλης Ανδρόνικος, ο ιστορικός Παύλος Καρολίδης, ο φιλόλογος Ιωάννης Συκουτρής, ο Δημήτρης Γληνός, ο Γιώργος Σεφέρης, ο Ηλίας Βενέζης, ο Φώτης Κόντογλου, η Διδώ Σωτηρίου, η Μαρία Ιορδανίδου, ο Μενέλαος Λουντέμης, ο Δημήτρης Ψαθάς, ο Κάρολος Κουν, ο Πάνος Κατσέλης, ο Μανώλης Καλομοίρης. Όσον αφορά, ειδικότερα, την πνευματική συνεισφορά των Ποντίων, είναι σημαντικό ότι το 1927 ιδρύθηκε η Επιτροπή Ποντιακών Μελετών από ομάδα Ποντίων με επικεφαλής τον μητροπολίτη Τραπεζούντας και μετέπειτα αρχιεπίσκοπο Αθηνών Χρύσανθο. Επίσης, κυκλοφόρησαν τα εξής περιοδικά: “Ποντιακά Φύλλα”, “Χρονικά του Πόντου”, “Ποντιακό Θέατρο”, “Ποντιακή Εστία”, “Φίλοι της Ποντιακής Μουσικής” και φυσικά το περιοδικό “Αρχείον Πόντου”. Αλλά τα βάσανα των ξεριζωμένων ενέπνευσαν και πάρα πολλούς καλλιτέχνες. Ολόκληρη η μετέπειτα λογοτεχνική παραγωγή είναι σφραγισμένη από την τραγωδία της Ασίας. Δεν έλειψαν, επίσης, και οι διάφορες τηλεοπτικές παραγωγές. Αναφέρονται ενδεικτικά η ταινία του Νίκου Κούνδουρου ''Μαγική Πόλη'', γυρισμένη το 1955, η ''Τραγωδία του Αιγαίου'' του Βασίλη Μάρου (1961), η ''Ξεριζωμένη Γενιά'' του Απόστολου Τεγόπουλου (1968) και το ''1922'' του Παντελή Βούλγαρη (1978).

ΟΙ ΤΡΕΙΣ ΠΕΡΙΟΔΟΙ
Όμως, τα ιστορικά στοιχεία αποδεικνύουν πως η τραγωδία του ποντιακού ελληνισμού επί της ουσίας ξεκινά επτά χρόνια μετά την άλωση της Πόλης, δηλαδή την πτώση της αυτοκρατορίας της Τραπεζούντας το 1461.
Ήταν την εποχή που ο ποντιακός ελληνισμός έχανε μεν την ανεξαρτησία του, όχι όμως την εθνική του συνείδηση, αφού κατάφερε ανάμεσα σε ένα πλήθος αλλόθρησκων και αλλόγλωσσων λαών να διατηρήσει τη γλώσσα και την πίστη του.
Σύμφωνα με τα ιστορικά στοιχεία, η τραγωδία μπορεί να χωριστεί σε τρεις περιόδους.
Η πρώτη αρχίζει το 1461 και λήγει στα μέσα του 17ου αιώνα.
Η δεύτερη προσδιορίζεται στα μέσα του 17ου αιώνα και ολοκληρώνεται λίγο μετά το τέλος του πρώτου ρωσοτουρκικού πολέμου. Κατά τη διάρκεια των εν λόγω ετών, εκφράζεται με τον χειρότερο δυνατό τρόπο η θρησκευτική βία εναντίον των Ελλήνων, ενώ καταγράφονται οι πρώτοι ομαδικοί εξισλαμισμοί των ελληνικών πληθυσμών.
Η τρίτη περίοδος που επί της ουσίας ολοκληρώνεται το 1922 με τα γνωστά αποτελέσματα χωρίζεται σε δύο υποκατηγορίες:
Η πρώτη εκφράζεται με τη συνθήκη του Κιουτσούκ Καϊναρτζί το 1774 και η δεύτερη ξεκινάει από το 1908, εποχή που αρχίζει να γιγαντώνεται ο τουρκικός εθνικισμός.

ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΤΩΣΗ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΟΥΝΤΑΣ
Οι Πόντιοι, μέσα στην Οθωμανική αυτοκρατορία αποτελούσαν ένα αποκομμένο τμήμα του ελληνισμού. Το γεγονός ότι ο ποντιακός ελληνισμός ζούσε σε μια περιοχή ιδιαίτερα φτωχή, δεν στάθηκε εμπόδιο για την οικονομική του εξέλιξη και την επέκταση των δραστηριοτήτων του προς τις περιοχές του Καυκάσου και της Κριμαίας.
Η εκμετάλλευση των μεταλλείων της Αργυρούπολης, η διάνοιξη του πολλά υποσχόμενου εμπορικού δρόμου Τραπεζούντας - Ταυρίδας και η ανάπτυξη των εμπορικών σχέσεων με τα λιμάνια του Εύξεινου Πόντου και της Κριμαίας αποτέλεσαν τα βασικά συστατικά για το “οικονομικό θαύμα” που συντελέστηκε την εποχή εκείνη, το οποίο έφερε αξιοσημείωτη δημογραφική άνοδο. Οι καλές οικονομικές επιδόσεις του ποντιακού ελληνισμού αλλά και η δημογραφική αύξηση είχαν ως αποτέλεσμα να αναπτυχθεί και η εκπαιδευτική δραστηριότητα. Έτσι και ενώ το 1860 τα ελληνικά σχολεία ήταν μόλις 100, το 1919 και ύστερα από την κατάλυση της οθωμανικής κυριαρχίας τα σχολεία υπολογίζονταν σε 1.401 με 86.000 μαθητές, με πιο φημισμένο το Φροντιστήριο της Τραπεζούντας. Βέβαια, εκτός από τα σχολεία, οι Πόντιοι διέθεταν τυπογραφεία, περιοδικά, εφημερίδες, λέσχες, και θέατρα, με τα οποία έκαναν αισθητό τόσο το υψηλό πνευματικό τους επίπεδο όσο και το εθνικό τους φρόνημα.
Το 1915 ωστόσο τα πράγματα αρχίζουν να αλλάζουν. Ήταν η εποχή που τα περισσότερα κράτη της γηραιάς ηπείρου ενεπλάκησαν στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, την ίδια εποχή δηλαδή που η Τουρκία βρήκε την ευκαιρία να υλοποιήσει ένα από τα χειρότερα σχέδια κατά της ανθρωπότητας που δεν ήταν άλλο από την εξόντωση όλων των χριστιανικών πληθυσμών που ζούσαν στη Μικρά Ασία.
Το πρώτο χτύπημα πραγματοποιήθηκε τον μήνα Ιούνιο, όταν ξεκίνησε η εξορία και εν συνεχεία η σφαγή των Αρμενίων, χωρίς να αργήσουν οι καταγγελίες για βιοπραγίες εναντίον του ποντιακού ελληνισμού.

Ψήφισμα των ελλήνων διανοουμένων για την τραγωδία του Πόντου
"Oι έλληνες συγγραφείς και καλλιτέχναι, απηύθυναν προς τους διανοουμένους της Eυρώπης και Aμερικής την κάτωθι διαμαρτυρίαν:
Mετά βαθυτάτης συγκινήσεως οι συγγραφείς και καλλιτέχναι της Eλλάδος απευθύνονται προς τους διανοουμένους του πεπολιτισμένου κόσμου, όπως γνωστοποιήσουν εις αυτούς την τραγωδίαν χιλιάδων οικογενειών του ελληνικού Πόντου. Ξηρά, εξηκριβωμένα και αναμφισβήτητα τα γεγονότα είναι τα εξής:
Oι Tούρκοι εφόνευσαν όλους ανεξαιρέτως τους κατοίκους της πόλεως Mερζιφούντος, αφού την ελεηλάτησαν και την επυρπόλησαν. Tους προσπαθήσαντας να διασωθούν ετυφέκισαν και εθανάτωσαν, καταλαβόντες τας διόδους.
Mετετόπισαν όλον τον άρρενα πληθυσμόν των πόλεων Tριπόλεως, Kερασούντος, Oρδούς, Oινόης, Aμισού και Πάφρας και καθ' οδόν κατέσφαξαν τους πλείστους εξ αυτών.
Έκλεισαν εντός του ναού του χωρίου Έλεζλη εν Σουλού-Tερέ 535 Έλληνας και τους κατέσφαξαν, διασωθέντων μόνον τεσσάρων. Πρώτους έσφαξαν 7 ιερείς διά πελέκεως προ της θύρας του ναού.
Aπηγχόνισαν εν Aμασεία 168 προκρίτους Aμισού και Πάφρας.
Eβίασαν όλας ανεξαιρέτως τας γυναίκας, τας παρθένους και τα παιδία των άνω πόλεων, τας ωραιοτέρας δε παρθένους και νέους έκλεισαν εις τα χαρέμια. Πλείστα βρέφη εφόνευσαν, σφενδονίζοντες αυτά κατά των τοίχων.
Oι υπογεγραμμένοι θέτουσι τα ανωτέρω υπ' όψιν των διανοουμένων της Eυρώπης και της Aμερικής θεωρούντες ότι όχι μόνον τα γεγονότα ταύτα αλλά και η ανοχή αυτών αποτελεί πένθος της ανθρωπότητος.
Aθήναι, 22 Nοεμβρίου 1921.
Άννινος X., Aυγέρης M., Bλαχογιάννης I., Bώκος Γερ., Γρυπάρης I., Δούζας A., Δροσίνης Γ., Zάχος A., Θεοδωροπούλου Aύρα, Θεοτόκης K., Iακωβίδης Γ., Kαζαντζάκης N., Kαζαντζάκη Γαλ., Kαμπάνης Aρ., Kαμπούρογλους Δ., Kαρολίδης Π., Kόκκινος Δ., Kορομηλάς Γ., Mαλακάσης M., Mαλέας K., Mένανδρος Σ., Nικολούδης Θ., Nιρβάνας Π., Ξενόπουλος Γρ., Παλαμάς K., Παπαντωνίου Z., Παράσχος K., Πασαγιάννης K., Πολίτης Φ., Πωπ Γ., Σικελιανός Άγγ., Σκίπης Σ., Στρατήγης Γ., Tαγκόπουλος Δ., Tσοκόπουλος Γ., Φυλλύρας P., Xατζιδάκις Γ., Xατζόπουλος Δ., Xορν Π., Σβορώνος I. μεθ' όλης της πικρίας μου διά την κυρίως υπό της Γαλλίας και υπό ουδενός αισθήματος ή συμφέροντος ανθρωπίνου, δικαιολογουμένην εγκατάλειψιν εις σφαγήν των χριστιανών".

Μακεδονία

«Η Ελλάδα κάηκε, κατακάηκε...»

Η λαϊκή μούσα αποτύπωσε την ένταση των γεγονότων εκείνης της εποχής με πλήθος θρήνων για τη Μικρασιατική Καταστροφή και τη σφαγή της Σμύρνης. Την εποχή που η επίσημη Ελλάδα επιζητούσε τη λήθη ακόμα και με τη βία, στις γειτονιές των προσφύγων -αλλά και στις περιοχές εκείνες που η ελληνική αποτυχία πληρώθηκε με αίμα- τα τραγούδια είχαν άλλο ρυθμό και διαφορετικό στίχο. Ένα από τα πρώτα τραγούδια για τη μεγάλη ανθρωποσφαγή που τραγουδήθηκε σε πολλές παραλλαγές, γράφτηκε μετά τις αιματηρές μάχες στο Εσκί Σεχίρ:

«Εσκί Σεχίρ έρημο με σύρματα πλεγμένο,
μας έχεις κάψει την καρδιά παναθεματισμένο.
Η Προύσα και η Αρετσού, δεν ήταν του Κεμάλη,
μόνο τα παραδώσαν οι Γερμανοί τσι Γάλλοι.
Εσκί Σεχίρ έρημο με τα πολλά κανόνια,
μας έχεις κάψει την καρδιά για όλα μας τα χρόνια.
Στην Προύσα σφάζονται αρνιά, στην Αρετσού κριάρια
και μέσα στην Ανατολή σφάζουν τα παληκάρια.»

(Από τον δίσκο «Τραγουδια της προσφυγιάς», έκδ. Δήμος Καλαμαριάς)

Μέχρι σήμερα στα ελληνικά χωριά της Μαύρης Θάλασσας, στις παλιές σοβιετικές περιοχές, οι πληθυσμοί που έχουν μικρασιατική προέλευση θυμούνται ακόμα τα τραγούδια των παππούδων τους. Το παρακάτω τραγούδι το τραγούδησε το ελληνικό γυναικείο συγκρότημα «Λύρα» από το Ντμανίσι της κεντρικής Γεωργίας το 1991, στο πανελλήνιο φεστιβάλ που οργάνωσε η «Πανσοβιετική Ομοσπονδία Ελληνικών Οργανώσεων ο Πόντος» στα ερείπια της αρχαίας ελληνικής πόλης Γοργιππία, στη σημερινή Ανάπα της νότιας Ρωσίας:

«Εντεστάθε' μας Ευρώπη, και εμείς είμες μοναχοί
εμείς κανέναν 'κι φοβούμες ο Θεός εμάς κρατεί.
Φωνάζει ο Κωνσταντίνον, τα παιδία μου εμπρός,
α κρούγομε την Τουρκία εσώστεψεν ο καιρός.
Εσείς περήφανα πουλάκια που πετάτε υψηλά,
αν περάτεν α' σην Ελλάδαν, χαιρετίσματα πολλά.
Εγώ εσκοτώθηκα ο καημένος στης Αγκύρας τα βουνά
και αφήκα τα παιδιά μου πεινασμένα και γυμνά.
Όσα χρήματα και αν έχω δώστε τα στο βασιλιά
ας τα κάνουνε κανόνια να χτυπούνε την Τουρκιά.»

Στα Ανώγεια της Κρήτης υπήρχε και μαντινάδα για την Καταστροφή:

«...Ζουμπούλια μην ανοίξετε, πουλιά μην κελαηδείτε
να κλαίτε τα στρατεύματα και να τα λυπηθείτε...

Νάχε μαυρίσει η μαύρη γη, να μη βγάλει χορτάρι,
όταν εξεκινούσανε να πάνε στου Κεμάλη.

Και η Τουρκιά ήταν πολλή και πήρεν τζη 'ποπίσω
και ο Κεμάλης είπενε κιανένα δε θ' αφήσω.

Καθώς αστράφτει και βροντά και ρίχνει κοκοσάλι
επέφταν οι οβίδες του του σκύλου του Κεμάλη.

Και ρίχνει χάμαι τα παιδιά τ' αλαργοξορισμένα
κι άλλα εμένανε νεκρά, κι άλλα τραυματισμένα...»

(Από το βιβλίο: Γ. Σμπώκος, «Ανώγεια: Η ιστορία μέσα από τα τραγούδια τους»)

Ένας από τους πλέον συγκλονιστικούς θρήνους είναι αυτός των Ελλήνων της Πάφρας (ή Μπάφρα) στον βορρά της Μικράς Ασίας, οι οποίοι εξολοθρεύτηκαν σχεδόν ολοκληρωτικά την περίοδο της Γενοκτονίας

«Κοίταξε τις πέτρες της Άγκυρας,
βλέπε και τα δακρυσμένα μου μάτια.

Μείναμε σκλάβοι των Τούρκων,
για δες της μοίρας τα γραμμένα!

Οι λόφοι της Άγκυρας είναι μονοκόμματοι.
Η Ελλάδα κάηκε, κατακάηκε.

Να τυφλωθείς καταραμένε Άγγλε,
στην Ελλάδα δεν απόμεινε καμιά ελπίδα.

Ο στρατός που πήγε για την Άγκυρα,
έμεινε εκεί, πεσκέσι στους Τούρκους.

Όσοι μας βοήθαγαν έκαναν πίσω
και τους Έλληνες τους παρέσυρε το κύμα»

(Από το άρθρο Γ. Θ. Αντωνιάδης, «Το τραγούδι των Ποντίων Παφραίων», περ. Ποντιακή Εστία, τεύχ. 76, 1-2-1989).

«Η Ελλάδα κάηκε, κατακάηκε...»

Η λαϊκή μούσα αποτύπωσε την ένταση των γεγονότων εκείνης της εποχής με πλήθος θρήνων για τη Μικρασιατική Καταστροφή και τη σφαγή της Σμύρνης. Την εποχή που η επίσημη Ελλάδα επιζητούσε τη λήθη ακόμα και με τη βία, στις γειτονιές των προσφύγων -αλλά και στις περιοχές εκείνες που η ελληνική αποτυχία πληρώθηκε με αίμα- τα τραγούδια είχαν άλλο ρυθμό και διαφορετικό στίχο. Ένα από τα πρώτα τραγούδια για τη μεγάλη ανθρωποσφαγή που τραγουδήθηκε σε πολλές παραλλαγές, γράφτηκε μετά τις αιματηρές μάχες στο Εσκί Σεχίρ:

«Εσκί Σεχίρ έρημο με σύρματα πλεγμένο,
μας έχεις κάψει την καρδιά παναθεματισμένο.
Η Προύσα και η Αρετσού, δεν ήταν του Κεμάλη,
μόνο τα παραδώσαν οι Γερμανοί τσι Γάλλοι.
Εσκί Σεχίρ έρημο με τα πολλά κανόνια,
μας έχεις κάψει την καρδιά για όλα μας τα χρόνια.
Στην Προύσα σφάζονται αρνιά, στην Αρετσού κριάρια
και μέσα στην Ανατολή σφάζουν τα παληκάρια.»

(Από τον δίσκο «Τραγουδια της προσφυγιάς», έκδ. Δήμος Καλαμαριάς)

Μέχρι σήμερα στα ελληνικά χωριά της Μαύρης Θάλασσας, στις παλιές σοβιετικές περιοχές, οι πληθυσμοί που έχουν μικρασιατική προέλευση θυμούνται ακόμα τα τραγούδια των παππούδων τους. Το παρακάτω τραγούδι το τραγούδησε το ελληνικό γυναικείο συγκρότημα «Λύρα» από το Ντμανίσι της κεντρικής Γεωργίας το 1991, στο πανελλήνιο φεστιβάλ που οργάνωσε η «Πανσοβιετική Ομοσπονδία Ελληνικών Οργανώσεων ο Πόντος» στα ερείπια της αρχαίας ελληνικής πόλης Γοργιππία, στη σημερινή Ανάπα της νότιας Ρωσίας:

«Εντεστάθε' μας Ευρώπη, και εμείς είμες μοναχοί
εμείς κανέναν 'κι φοβούμες ο Θεός εμάς κρατεί.
Φωνάζει ο Κωνσταντίνον, τα παιδία μου εμπρός,
α κρούγομε την Τουρκία εσώστεψεν ο καιρός.
Εσείς περήφανα πουλάκια που πετάτε υψηλά,
αν περάτεν α' σην Ελλάδαν, χαιρετίσματα πολλά.
Εγώ εσκοτώθηκα ο καημένος στης Αγκύρας τα βουνά
και αφήκα τα παιδιά μου πεινασμένα και γυμνά.
Όσα χρήματα και αν έχω δώστε τα στο βασιλιά
ας τα κάνουνε κανόνια να χτυπούνε την Τουρκιά.»

Στα Ανώγεια της Κρήτης υπήρχε και μαντινάδα για την Καταστροφή:

«...Ζουμπούλια μην ανοίξετε, πουλιά μην κελαηδείτε
να κλαίτε τα στρατεύματα και να τα λυπηθείτε...

Νάχε μαυρίσει η μαύρη γη, να μη βγάλει χορτάρι,
όταν εξεκινούσανε να πάνε στου Κεμάλη.

Και η Τουρκιά ήταν πολλή και πήρεν τζη 'ποπίσω
και ο Κεμάλης είπενε κιανένα δε θ' αφήσω.

Καθώς αστράφτει και βροντά και ρίχνει κοκοσάλι
επέφταν οι οβίδες του του σκύλου του Κεμάλη.

Και ρίχνει χάμαι τα παιδιά τ' αλαργοξορισμένα
κι άλλα εμένανε νεκρά, κι άλλα τραυματισμένα...»

(Από το βιβλίο: Γ. Σμπώκος, «Ανώγεια: Η ιστορία μέσα από τα τραγούδια τους»)

Ένας από τους πλέον συγκλονιστικούς θρήνους είναι αυτός των Ελλήνων της Πάφρας (ή Μπάφρα) στον βορρά της Μικράς Ασίας, οι οποίοι εξολοθρεύτηκαν σχεδόν ολοκληρωτικά την περίοδο της Γενοκτονίας

«Κοίταξε τις πέτρες της Άγκυρας,
βλέπε και τα δακρυσμένα μου μάτια.

Μείναμε σκλάβοι των Τούρκων,
για δες της μοίρας τα γραμμένα!

Οι λόφοι της Άγκυρας είναι μονοκόμματοι.
Η Ελλάδα κάηκε, κατακάηκε.

Να τυφλωθείς καταραμένε Άγγλε,
στην Ελλάδα δεν απόμεινε καμιά ελπίδα.

Ο στρατός που πήγε για την Άγκυρα,
έμεινε εκεί, πεσκέσι στους Τούρκους.

Όσοι μας βοήθαγαν έκαναν πίσω
και τους Έλληνες τους παρέσυρε το κύμα»

(Από το άρθρο Γ. Θ. Αντωνιάδης, «Το τραγούδι των Ποντίων Παφραίων», περ. Ποντιακή Εστία, τεύχ. 76, 1-2-1989).

«Η Ελλάδα κάηκε, κατακάηκε...»

Η λαϊκή μούσα αποτύπωσε την ένταση των γεγονότων εκείνης της εποχής με πλήθος θρήνων για τη Μικρασιατική Καταστροφή και τη σφαγή της Σμύρνης. Την εποχή που η επίσημη Ελλάδα επιζητούσε τη λήθη ακόμα και με τη βία, στις γειτονιές των προσφύγων -αλλά και στις περιοχές εκείνες που η ελληνική αποτυχία πληρώθηκε με αίμα- τα τραγούδια είχαν άλλο ρυθμό και διαφορετικό στίχο. Ένα από τα πρώτα τραγούδια για τη μεγάλη ανθρωποσφαγή που τραγουδήθηκε σε πολλές παραλλαγές, γράφτηκε μετά τις αιματηρές μάχες στο Εσκί Σεχίρ:

«Εσκί Σεχίρ έρημο με σύρματα πλεγμένο,
μας έχεις κάψει την καρδιά παναθεματισμένο.
Η Προύσα και η Αρετσού, δεν ήταν του Κεμάλη,
μόνο τα παραδώσαν οι Γερμανοί τσι Γάλλοι.
Εσκί Σεχίρ έρημο με τα πολλά κανόνια,
μας έχεις κάψει την καρδιά για όλα μας τα χρόνια.
Στην Προύσα σφάζονται αρνιά, στην Αρετσού κριάρια
και μέσα στην Ανατολή σφάζουν τα παληκάρια.»

(Από τον δίσκο «Τραγουδια της προσφυγιάς», έκδ. Δήμος Καλαμαριάς)

Μέχρι σήμερα στα ελληνικά χωριά της Μαύρης Θάλασσας, στις παλιές σοβιετικές περιοχές, οι πληθυσμοί που έχουν μικρασιατική προέλευση θυμούνται ακόμα τα τραγούδια των παππούδων τους. Το παρακάτω τραγούδι το τραγούδησε το ελληνικό γυναικείο συγκρότημα «Λύρα» από το Ντμανίσι της κεντρικής Γεωργίας το 1991, στο πανελλήνιο φεστιβάλ που οργάνωσε η «Πανσοβιετική Ομοσπονδία Ελληνικών Οργανώσεων ο Πόντος» στα ερείπια της αρχαίας ελληνικής πόλης Γοργιππία, στη σημερινή Ανάπα της νότιας Ρωσίας:

«Εντεστάθε' μας Ευρώπη, και εμείς είμες μοναχοί
εμείς κανέναν 'κι φοβούμες ο Θεός εμάς κρατεί.
Φωνάζει ο Κωνσταντίνον, τα παιδία μου εμπρός,
α κρούγομε την Τουρκία εσώστεψεν ο καιρός.
Εσείς περήφανα πουλάκια που πετάτε υψηλά,
αν περάτεν α' σην Ελλάδαν, χαιρετίσματα πολλά.
Εγώ εσκοτώθηκα ο καημένος στης Αγκύρας τα βουνά
και αφήκα τα παιδιά μου πεινασμένα και γυμνά.
Όσα χρήματα και αν έχω δώστε τα στο βασιλιά
ας τα κάνουνε κανόνια να χτυπούνε την Τουρκιά.»

Στα Ανώγεια της Κρήτης υπήρχε και μαντινάδα για την Καταστροφή:

«...Ζουμπούλια μην ανοίξετε, πουλιά μην κελαηδείτε
να κλαίτε τα στρατεύματα και να τα λυπηθείτε...

Νάχε μαυρίσει η μαύρη γη, να μη βγάλει χορτάρι,
όταν εξεκινούσανε να πάνε στου Κεμάλη.

Και η Τουρκιά ήταν πολλή και πήρεν τζη 'ποπίσω
και ο Κεμάλης είπενε κιανένα δε θ' αφήσω.

Καθώς αστράφτει και βροντά και ρίχνει κοκοσάλι
επέφταν οι οβίδες του του σκύλου του Κεμάλη.

Και ρίχνει χάμαι τα παιδιά τ' αλαργοξορισμένα
κι άλλα εμένανε νεκρά, κι άλλα τραυματισμένα...»

(Από το βιβλίο: Γ. Σμπώκος, «Ανώγεια: Η ιστορία μέσα από τα τραγούδια τους»)

Ένας από τους πλέον συγκλονιστικούς θρήνους είναι αυτός των Ελλήνων της Πάφρας (ή Μπάφρα) στον βορρά της Μικράς Ασίας, οι οποίοι εξολοθρεύτηκαν σχεδόν ολοκληρωτικά την περίοδο της Γενοκτονίας

«Κοίταξε τις πέτρες της Άγκυρας,
βλέπε και τα δακρυσμένα μου μάτια.

Μείναμε σκλάβοι των Τούρκων,
για δες της μοίρας τα γραμμένα!

Οι λόφοι της Άγκυρας είναι μονοκόμματοι.
Η Ελλάδα κάηκε, κατακάηκε.

Να τυφλωθείς καταραμένε Άγγλε,
στην Ελλάδα δεν απόμεινε καμιά ελπίδα.

Ο στρατός που πήγε για την Άγκυρα,
έμεινε εκεί, πεσκέσι στους Τούρκους.

Όσοι μας βοήθαγαν έκαναν πίσω
και τους Έλληνες τους παρέσυρε το κύμα»

(Από το άρθρο Γ. Θ. Αντωνιάδης, «Το τραγούδι των Ποντίων Παφραίων», περ. Ποντιακή Εστία, τεύχ. 76, 1-2-1989).

Η άλλη ιστοριογραφία

Του Βλαση Αγτζιδη - Διδάκτορος Σύγχρονης Ιστορίας

Tον Ιούλιο του 2006 ξεκίνησε η μεγαλύτερη συζήτηση για ιδεολογικά, ιστορικά και κοινωνικά ζητήματα που έλαβε ποτέ χώρα στη μεταπολιτευτική Ελλάδα. Αφορμή ήταν ένα βιβλίο Ιστορίας, που προοριζόταν για τη ΣΤ΄ Δημοτικού.

Αυτό που απεκρύβη κατά τη 13μηνη περίπου σκληρή αντιπαράθεση ήταν ότι το σύνολο των προσφυγικών οργανώσεων (πάνω από 1.000 οργανώσεις πολιτών), καθώς και ο κύρος όγκος της Αριστεράς στάθηκαν κριτικά απέναντι στη συγκεκριμένη απόπειρα αναθεώρησης της Ιστορίας.

Η πλέον ενδιαφέρουσα κριτική στον συγκεκριμένο τρόπο διαχείρισης της Ιστορίας προήλθε από τους απογόνους των προσφύγων του ’22. Με μια πρωτοφανή ομοφωνία και με τη διατύπωση ενός ψύχραιμου κριτικού λόγου, επανέφεραν στο προσκήνιο ερμηνείες, που η νεοελληνική ιστοριογραφία συστηματικά είχε απωθήσει τις δεκαετίες μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή. Εκφράζοντας παραδοσιακά την ιδεολογική ματιά της «μικράς πλην εντίμου» και «εξορίζοντας» κυριολεκτικά από το νεοελληνικό πεδίο τον ελληνισμό της Ανατολής, αντιμετώπισε αμήχανα την εμφάνιση ενός δυναμικού και σύγχρονου προσφυγικού λόγου.

Την αμηχανία αυτή περιέγραψε εύστοχα ένας από τους σημαντικούς σύγχρονους ιστορικούς μας, ο Βασίλης Παναγιωτόπουλος:

«Δίπλα στον παλαιο-ελλαδίτικο τοπικισμό, αυτός ο αναβιωμένος προσφυγικός λόγος του πένθους και της διεκδίκησης έρχεται να διεμβολίσει από μια απροσδόκητη πλευρά το νηφάλιο εθνικό σχήμα της κοινωνικής συνοχής και της πολιτιστικής μας ταυτότητας, που με τόσες προσπάθειες πάει να συγκροτηθεί τις τελευταίες δεκαετίες, μετά τη μεταπολίτευση, στη χώρα μας. Ποντιακός ελληνισμός, μικρασιατική προσφυγιά, κυπριακός ξεριζωμός κ.ά. τραγικές στιγμές του Νέου Ελληνισμού, δεν διεκδικούν απλά μια θέση στο βιβλίο της Ιστορίας της ΣΤ΄ Δημοτικού, αλλά ζητούν ένα εφαλτήριο για ένα διορθωτικό εγχείρημα μέσα στο πεδίο της ιστορίας, προσβλέποντας σε μια αναδρομική διόρθωσή της. Ζητούν να κερδίσουν τη μάχη της μνήμης (που φυσικά δεν έχει χαθεί) ταυτίζοντάς την με τη μάχη των εδαφών και των χαμένων πατρίδων, μια μάχη που κανείς δεν τολμά ωστόσο ούτε να ομολογήσει και ούτε να προτείνει τον τρόπο της διεξαγωγής της...».

Την περιγραφή του πλαισίου μέσα στο οποίο αναπτύχθηκε η προσφυγική κριτική τη διαβάσαμε στο καλό ιστολόγιο «Πόντος και Αριστερά»:

«Απ’ την πλευρά μας, η σύγκρουση για το βιβλίο της Ιστορίας δεν έγινε για την αφηρημένη “υπεράσπιση της εθνικής ταυτότητας από την παγκοσμιοποίηση”, αλλά γιατί θεωρήσαμε και θεωρούμε ότι αποκρύπτονται –με αναθεωρητικό τρόπο– πλευρές του ιστορικού παρελθόντος στο όνομα του πολιτικά ορθού. Και θεωρούμε επίσης ότι αυτό το “πολιτικά ορθόν” σήμερα εκφράζει την πραγματική εξουσία στην Ελλάδα, καθώς και τους νέους προσανατολισμοόυς του ελληνικού καπιταλισμού. Για μας, η αναθεώρηση που επιχείρησαν οι συγγραφείς του βιβλίου σχετίζεται επίσης και με την αναίρεση των κατακτήσεων της δεκαετίας του ’90 και την επανάκαμψη του ιδεολογικού απαρτχάιντ, που είχε οργανώσει μέχρι τότε η εξουσία για τους Ελληνες της Ανατολής και τους πρόσφυγες του ’22. Και η επανάκαμψη αυτή είχε πολύ πιο βίαια, κυνικά και βάρβαρα χαρακτηριστικά, από αυτά που μας είχαν συνηθίσει παλιότερα οι απλοϊκοί δεξιοί και η παραδοσιακή εθνικοφροσύνη...».

Η βαθύτατη ρήξη των προσφυγικών οργανώσεων με τη συγκεκριμένη εκδοχή της νεοελληνικής ιστοριογραφίας οφείλεται πρωτίστως στη μη συμπερίληψη των κατακτήσεων της κοινωνίας των πολιτών της δεκαετίας του ’90. Τότε κλείνουν ουσιαστικά οι πολιτικές εκκρεμότητες των προσφύγων της Ανατολής με το ελληνικό κράτος, με την αναγνώριση της γενοκτονίας που υπέστησαν από τον τουρκικό εθνικισμό κατά την περίοδο τα 1914-1923, με την καθιέρωση δύο επίσημων Ημερών Μνήμης (19 Μαΐου και 14 Σεπτεμβρίου).

Οι προσφυγικές οργανώσεις, λοιπόν, εντοπίζουν την αντίφαση να διδάσκεται στο κράτος που αναγνώρισε τις γενοκτονίες από ένα βιβλίο Ιστορίας ιστορία που υποβαθμίζει με τον πλέον απόλυτο τρόπο την προσφυγική ιστορική εμπειρία. Καταγγέλλουν με ένταση την «αναθεωρητική ερμηνεία», και παραλληλίζουν τη στάση αυτή με τη στάση των αναθεωρητών του Ολοκαυτώματος και των αρνητών των Γενοκτονιών. Επισημαίνουν ότι οι συγγραφείς του βιβλίου, όσον αφορά την αποσιώπηση της αρμενικής γενοκτονίας, θα μπορούσαν να αντιμετωπίσουν τους νόμους στην Ευρώπη που θεωρεί ως έγκλημα την αιτιολόγηση των γενοκτονιών. Θεωρούν ότι υπεύθυνα για τη διαιώνιση των ιστορικών αποσιωπήσεων είναι «τα αντιδραστικά αντανακλαστικά της “αυτοχθόνου” ιδεολογίας».

Η «Ενωση Σμυρναίων» θα γράψει στην καταγγελία της: «Ετσι ο Μικρασιατικός Ελληνισμός εξοβελίζεται από το γνωστικό πεδίο των 12χρονων παιδιών, με συνέπειες τραγικές για το μέλλον αυτού του τόπου». Η σύγκρουση άρχισε τον Ιούλιο του 2006, όταν ψηφίστηκε ομόφωνα από εκπροσώπους 541 οργανώσεων ένα ψήφισμα στο 6ο Παγκόσμιο Συνέδριο του Ποντιακού Ελληνισμού: «Το νέο βιβλίο Ιστορίας της ΣΤ΄ Δημοτικού, που βρίσκεται στη διαδικασία έκδοσης, έρχεται σε αντίθεση με ομόφωνες αποφάσεις της Βουλής των Ελλήνων, παραποιεί την Ιστορία, απενοχοποιεί τον τουρκικό εθνικισμό, αποσιωπά τις διώξεις των χριστιανικών πληθυσμών και προσβάλλει ιδιαίτερα τον ποντιακό ελληνισμό που υπέστη Γενοκτονία.».

Η αντίθεση που προέκυψε με αφορμή το βιβλίο Ιστορίας δεν έχει περιστασιακά χαρακτηριστικά. Οι ίδιες οι προσφυγικές οργανώσεις αναπτύσσουν μια παράλληλη ιστοριογραφία, που αμφισβητεί πολλά από τα παραδεδεγμένα στερεότυπα της κυρίαρχης νεοελληνικής. Η απορριπτική και υπεροπτική παράλληλα αντιμετώπιση δεν φαίνεται να αποδίδει καρπούς. Αντιθέτως, βαθαίνει το ρήγμα. Ακόμα και η μετανεωτερική εποχή μας, συνδυασμένη με τις απελπιστικά νεωτερικές συμπεριφορές του περιβάλλοντος παλιού κομμουνιστικού κόσμου, ενισχύει την ανάπτυξη της παράλληλης ιστοριογραφίας και την εμπέδωση των ιδεολογικών, και όχι μόνο, αντιπαθειών και προκαταλήψεων.

Ισως να είναι η κατάλληλη στιγμή να αντιμετωπιστεί με ειλικρίνεια το συγκεκριμένο φαινόμενο. Ισως θα έπρεπε να ανοίξει επιτέλους ένας διάλογος μεταξύ των «επίσημων» ιστορικών -των Νέων Ιστορικών συμπεριλαμβανομένων- με τους ιστορικούς του προσφυγικού χώρου. Ετσι ώστε μέσα από έναν ειλικρινή επιστημονικό διάλογο, να συμφωνηθεί ένα νέο ιστορικό αφήγημα, που θα συμπεριλαμβάνει το σύνολο των ομάδων που κατοικούν, οριστικά πλέον, στα εδάφη του ελληνικού έθνους - κράτους.

Καθημερινή

ΕΝΑ ΚΑΙΝΟΥΡΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΓΕΝΝΙΕΤΑΙ

Εγκαινιάζουμε ένα νέο θεατρικό χώρο στην καρδιά της Θεσσαλονίκης με τεράστιο parking... την "ΑΠΟΘΗΚΗ Δ' ΣΤΟ ΛΙΜΑΝΙ"
Μια πανέμορφη αίθουσα στα διατηρητέα κτίρια του Λιμανιού της Θεσσαλονίκης απέναντι ακριβώς από το "KITCHEN BAR"

ΟΣΟΙ ΧΑΡΡΥΚΛΥΝΝΙΚΟΙ ΠΡΟΣΕΛΘΕΤΕ...

ΘΑ ΠΑΙΞΟΥΜΕ ΤΗΝ ΑΡΙΣΤΟΥΡΓΗΜΑΤΙΚΗ ΚΩΜΩΔΙΑ ΤΩΝ ΣΑΚΕΛΑΡΙΟΥ - ΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ:

"ΕΝΑΣ ΗΡΩΑΣ ΜΕ ΠΑΝΤΟΦΛΕΣ"

ΠΡΕΜΙΕΡΑ ΣΕ ΛΙΓΕΣ ΜΕΡΕΣ

ΤA ΠΟΝΤΙΑΚA ΟΧΙ

Χρύσανθος Φιλιππίδης (1881-1949) - . Ο Αρχιεπίσκοπος του 40.

"Αυτός ο τόπος βγάζει δύο πράγματα ελιές και παλικαριά."

Στα 1881 γεννήθηκε στην σκλαβωμένη Κομοτηνή, η ζωή του πέρασε μέσα από συμπληγάδες μα θα μείνει βαθειά στην μνήμη της ιστορία το βήμα του, γιατί ο ιεράρχης των Ποντίων ο Μητροπολίτης Τραπεζούντας Χρύσανθος στήθηκε στητός και είπε ΟΧΙ, όταν όλοι λέγανε ΝΑΙ απ’ άκρου σ’ άκρου στην Ευρώπη.

Τιμημένος όσο κανένας Μητροπολίτης Τραπεζούντας (1913-1938) στα δύσκολα χρόνια, στάθηκε στον Ελληνισμό της Μαύρης θάλασσας και στις πατρογονικές εστίες αλλά και μετά στην προσφυγιά. Πρωταγωνίστησε για την σωτηρία του Ελληνισμού στην Μακεδονία. Αποκρισάριος του Οικουμενικού Πατριαρχείου στην Αθήνα, υπεύθυνος σε πολλές αποστολές εθνικής σημασίας στην Τιφλίδα, την Αλβανία , το Βελιγράδι, την Συρία και αλλού. Λόγιος και γλωσσομαθής, αφιέρωσε το ταλέντο του σε μελέτες για την εκκλησία της Τραπεζούντας το 1933, το 1937 αναγορεύτηκε επίτιμος διδάκτωρ του Πανεπιστημίου των Αθηνών και το 1940 ονομάστηκε Ακαδημαϊκός. Από το 1938 – 1941 ήταν Αρχιεπίσκοπος Αθηνών . Ο Αρχιεπίσκοπος του 40.

Ο ΠΟΛΕΜΟΣ ΤΟΥ 40

Ο Αρχιεπίσκοπος Χρύσανθος σ’ αυτόν τον πόλεμο πολέμησε μαζί με το μαχόμενο έθνος από την πρώτη στιγμή και κατά του Ιταλού αλλά και κατά του Γερμανού εισβολέα, δεν υπήρξε ενέργεια πού πρέπει να κάνει Ορθόδοξος Ιεράρχης που να μη την έκανε, δίπλα στον μαχητή αλλά και δίπλα στον τραυματία. Παρηγορητής της χήρας και εμψυχωτής του πολεμιστή, ακούραστα στήριξε τον άνισα μαχόμενο Ελληνισμό, και όταν πλησίαζαν τα δύσκολα πιο πεισματικά πύκνωνε τις γραμμές μη και περάσει ο εχθρός.

ΣΥΝΘΗΚΟΛΟΓΗΣΗ

Ας δούμε τι γράφει στο ημερολόγιο του ο Αρχιεπίσκοπος Χρύσανθος: 29/4/1941

«Πληροφορούμαι ότι ο στρατηγός Τσολάκογλου αφού σύνηψε την επονείδιστον συμφωνία με τους Γερμανούς επάνω στο μέτωπο, κατελθών εις Αθήνας πρόκειται εντολή των Γερμανών να σχηματίσει Κυβέρνησιν. Τούτο με στεναχωρεί πολύ διότι θα περιπέσωμεν εις δεινά, …. Προτιμότερον μόνοι οι Γερμανοί να έχουν την ευθύνη της διοικήσεως οπότε θα είναι προσεκτικότεροι».

Πράγματι λοιπόν οι Γερμανοί ευθείς μόλις μπήκαν στην Αθήνα και ενώ ακόμα η Ελλάδα πολεμούσε στην Κρήτη πραγματοποίησαν συναντήσεις με πρόθυμους παράγοντες για να φανεί η κατοχή μια ομαλή συνέχεια, όλα να ξεχαστούν, μήτε αίμα στα οχυρά χύθηκε μήτε η Ελλάδα είπε ΟΧΙ , μια παρένθεση που πρέπει να πάρουμε μια γόμα και να την σβήσουμε δεν έγινε τίποτα, όλοι πρόθυμοι στρατιωτικοί, κάθε είδους παράγοντες και η εκκλησία θα κάνουμε μια μασκαράτα και θα ξυπνήσουμε με τον μηχανισμό όπως ήταν με μια κυβέρνηση που διέθετε Ελληνικά πιστοποιητικά γέννησης, και όλα θα είναι καλά αγγελικά πλασμένα , κάποιοι Ιταλοί και Γερμανοί θα παρακολουθούσαν και θα έλεγχαν τα πάντα , κάποιες μικρές αλλαγές στα σύνορα υπέρ των Βουλγάρων κα των Ιταλών (πάει η Θράκη, η Δ Μακεδονία, τα Επτάνησα η Ήπειρος και οι Κυκλάδες), και πια σύμμαχοι είμαστε βοηθήστε και εσείς τώρα με το αίμα σας την επιβολή της νέας τάξης του Χίτλερ…. Και οι νεκροί στο Έλλη; Και τα παιδιά με τα κομμένα πόδια ; Και οι χήρες και τα ορφανά της βομβαρδισμένης Πάτρας;

ΤΟ ΟΧΙ ΤΗΣ ΚΑΤΟΧΗΣ

27/4/1941 ο Αρχιεπίσκοπος ήρθε πρωί στην Αρχιεπισκοπή « Δεν θα λειτουργήσω σήμερα για να είμαι έτοιμος για ότι προκύψει» και έστειλε τον Αρχιδιάκονο Νικόδημο (μετέπειτα Μητροπολίτη Πατρών) να τελέσει την λειτουργία λέγοντας του « Πρόσεχε παιδί μου έχε το νου σου μη και σε ειδοποιήσω». Κυριακή του Θωμά λοιπόν κήρυξε απ’ άμβωνος ο Αρχιδιάκονος και κάποια στιγμή είδε μαντατοφόρο να του κάνει νόημα, γρήγορα στον Αρχιεπίσκοπο. Τελείωσε την λειτουργία και πήγε στο γραφείο του , τον βρήκε να κλαίει βλέποντας την σημαία των Ναζί να κυματίζει στον Παρθενώνα.

Σύντομα κάθε είδους μαντατοφόροι άρχισαν να φτάνουν στο γραφείο του Χρύσανθου, με κάθε είδους προτάσεις, απειλές, εκβιασμούς, γλυκόλογα. Και ο Χρύσανθος εκείνες τις ημέρες θυμήθηκε τον Μητροπολίτη Τραπεζούντας και με Ποντιακό πείσμα είπε τέσσερα βασικά ΟΧΙ .

ΠΡΩΤΟ ΟΧΙ

Ήρθε μια επιτροπή και πρότεινε για το καλό του Ελληνικού λαού και για να καλοπιάσουμε τον κατακτητή, να πάμε με μπροστάρη την θρησκευτική μας ηγεσία να παραδώσουμε την πόλη των Αθηνών στους Γερμανούς, και Χρύσανθος απάντησε «οι Έλληνες Ιεράρχες δεν παραδίδουν πόλεις στον εχθρό, καθήκον έχουν να εργαστούν δια την απελευθέρωση».

ΔΕΥΤΕΡΟ ΟΧΙ

Ήρθαν κάποιοι και είπαν ας κάνουμε κάτι να μας πάρουν από καλό μάτι οι κατακτητές, μη τους πάμε πια κόντρα τελείωσε ο πόλεμος, και τι να κάνουμε βρε παιδιά; Δεν κάνουμε μια δοξολογία στην Μητρόπολη ! Και αγρίεψε το μάτι του Μητροπολίτη Τραπεζούντας «ΔΟΞΟΛΟΓΙΑ! Δοξολογία δεν έχει θέσιν επί τη υποδουλώσει της Πατρίδος μας, η ώρα της δοξολογίας θα είναι άλλη».

ΤΡΙΤΟ ΟΧΙ

Μιας και οι ραγιάδες δεν μπορούσαν να τον πείσουν να σκύψει, είπαν να τον θαμπώσουν, του ζήτησαν να πάει να δει τον στρατηγό Στούμμε και τότε υποχώρησε Χρύσανθος «θα τον αναμένω» είπε. Ο στρατηγός πήρε τα πόδια του και πήγε στο Αρχιεπισκοπικό γραφείο, από την πρώτη στιγμή κατάλαβε ο Γερμανός στρατηγός ότι δεν είχε να κάνει με προσκυνημένο ανθρωπάκι αλλά με ηγέτη που υπερασπιζόταν Θερμοπύλες και το ξεκίνησε μαλακά να δει που θα του βγει «Όμορφη η πατρίδα σας» « Οι Γερμανοί λατρεύουν τον Όμηρο» και ο Αρχιεπίσκοπος ευγενικά σεμνά εκπροσωπώντας τους Έλληνες « Ελπίζω να σεβαστείτε την Χώρα» «Στρατηγέ μη θίξετε την φιλοτιμία του Ελληνικού λαού».

ΤΕΤΑΡΤΟ ΟΧΙ

Τέλος ο στρατηγός Στούμμε την επόμενη τσούπ ξανά στο Αρχιεπισκοπικό γραφείο και τι ζήτησε λες; Να ορκίσει την κυβέρνηση Τσολάκογλου!!! Την απάντηση δεν χρειάστηκε να την μεταφράσει διερμηνέας την είπε στα Γερμανικά ο Μητροπολίτης Τραπεζούντας και τωρινός Αρχιεπίσκοπος Αθηνών « Δεν μπορώ να ορκίσω Κυβέρνηση προβληθείσα από τον εχθρό, εμείς γνωρίζουμε ότι τις Κυβερνήσεις τις ορίζει ο λαός ή ο Βασιλεύς. Εδώ τώρα ούτε ο λαός εψήφισε την Κυβέρνηση, ούτε ο Βασιλεύς την όρισε. Πως ζητάτε να ορκίσω Κυβέρνηση υποδειχθείσα υπό του εχθρού; Δια να είναι όργανό των;» Αναψοκικκίνησε ο στρατηγός από το χαστούκι που δέχτηκε χαιρέτησε έκανε μεταβολή και βγαίνοντας από την πόρτα της Αρχιεπισκοπής σίγουρα κατάλαβε ότι ο πόλεμος δεν είχε τελειώσει.

Τώρα ήταν η σειρά των σκουλήκων, οι οποίοι για το καλό της Πατρίδας και του λαού και το δικό του, τον εκλιπαρούσαν να, μη αρνηθεί την πρόταση που του έκανε ο Στούμμε και ο Ιεράρχης απάντησε «Εν γνώσει των συνεπειών που με αναμένουν δεν δέχομαι την προτεινομένη πρόταση. Εμμένω εις τας αρχάς μου». Και όταν τον παραπίεσαν « Ο πρωθυπουργός που όρκισα βρίσκεται και αγωνίζεται στην Κρήτη» είπε και σίγασε πια κάθε άλλη κουβέντα .

Απ’ ότι καταλαβαίνεις αυτή η πράξη του Αρχιεπισκόπου Χρύσανθου ήταν η πρώτη πράξη εθνικής αντίστασης στην κατεχόμενη Ευρώπη. Ο Τσολάκογλου πως ορκίστηκε ;
Στις 29/4/1941 11πμ ορκίστηκε η πρώτη κατοχική κυβέρνηση από τον διάκονο της εκκλησίας του Αγίου Γεωργίου Καρύτση …. Φυσικά ούτε ο Τσολάκογλου ούτε οι Γερμανοί λησμόνησαν αυτή τη συμπεριφορά του Χρύσανθου, στις 2/6/1941 επαύθει με Συντακτική Πράξη της ψευδοκυβέρνησης Τσολάκογλου, για να τοποθετηθεί κάποιο πιο βολικό άτομο στη θέση του Αρχιεπισκόπου.

Συντάκτης : Ιγνάτιος Γκ

Ο Βυζαντινός Πόντος : Ακρίτες της Αυτοκρατορίας

Ο Βυζαντινός Πόντος

Ακρίτας κάστρον έχτιζεν
τριγύρω’ς σα ραχία
Απάν’ του κόσμου τα φυτά εκεί
φέρ’ και φυτεύει,
απάν’ του κόσμου τα πουλιά,
εκεί πάγνε φωλεύ’νε

(από το «Αιχμάλωτον», ακριτικό έπος της Κερασούντας)

Τα βυζαντινά φρούρια και κάστρα σκορπισμένα σε όλη την περιοχή του Πόντου, καθώς και τα ισχυρά τείχη των πόλεων μαρτυρούν τη σημαντική στρατηγική σημασία του τόπου κατά τη Βυζαντινή εποχή. Επί μία χιλιετία περίπου ο Πόντος στάθηκε το ακριτικό οχυρό, ο προπυλώνας της αυτοκρατορίας ενάντια στους πολυπληθείς εχθρούς της – αρχικά τους Πέρσες και αργότερα Άραβες και τους Σελτζούκους – με μια ιστορία γεμάτη πολέμους και επελάσεις εχθρικών λαών, που βάδιζαν προς τη Βασιλεύουσα.
Πολλοί αυτοκράτορες πέρασαν από τα χώματα του Πόντου στην πορεία τους για εκστρατείες, επισκεύασαν στρατιωτικές εγκαταστάσεις, ίδρυσαν εκκλησίες και έκαναν αφιερώματα σε μοναστήρια. Ανάμεσά τους ο Ιουστινιανός, ο στρατηγός Βελισσάριος, ο Ηράκλειος, ο Βασίλειος Β’ Βουλγαροκτόνος. Αρκετές ποντιακής καταγωγής οικογένειες ανήκαν στην τάξη της βυζαντινής στρατιωτικής αριστοκρατίας όπως οι Γαβράδες, δούκες Χαλδίας (11. – 13. αι.), Οι Λεκαπηνοί και η αυτοκρατορική δυναστεία των Κομνηνών, που κατάγονταν από την περιοχή της Κασταμονής.
Η φήμη των ακριτών του Πόντου, που ήταν πολεμιστές και ιδιοκτήτες γης μαζί, διαδόθηκε σε όλη την αυτοκρατορία μέσα από τα τραγούδια και τα ακριτικά έπη που διηγούνται τα κατορθώματά τους και εξυμνούν την άφταστη ανδρεία τους.
Κατά τη βυζαντινή περίοδο η περιοχή του Πόντου χωριζόταν διοικητικά στον Πολεμωνιακό Πόντο με πρωτεύουσα την Τραπεζούντα και τον Ελενόποντο με πρωτεύουσα τη Νεοκαισάρεια. Τον 9. αι. συγκροτήθηκε το Θέμα Χαλδίας με έδρα την Τραπεζούντα και αργότερα το Θέμα Κολωνίας με έδρα τη Νικόπολη και το Θέμα Θεοδοσιουπόλεως με έδρα τη Θεοδοσιούπολη (Ερζερούμ). Από τα τέλη του 11. αι. εκδηλώνονται αυτονομιστικές τάσεις των δουκών της περιοχής (Γαβράδες) και σταδιακά αναπτύσσονται οι συνθήκες που θα οδηγήσουν στην ίδρυση της αυτοκρατορίας της Τραπεζούντας το 1204.
Στη φωτογρ. τα τείχη της Τραπεζούντας, πρωτεύουσας του βυζαντινού Πόντου από την εποχή του Ιουστινιανού, αρχές του 1900

Οι αγώνες της Σαντάς

Κατά το 1665- αναφέρει ο Νυμφόπουλος- επαναλήφθηκαν από τους Τούρκους με ολη την φρικαλεότητα τους οι βιαοπραγίες και οι καταπιέσεις εναντίον των Ελλήνων.

Μανιασμένα και φανατισμένα μπουλούκια Τούρκων υπό την οδηγίαν σκληρών και απάνθρωπων αγάδων που λεγόντουσαν τερεμπέηδες, διέτρεχαν τον Πόντο απ' άκρη σε άκρη κι έφερναν παντού τον θάνατο, την ερήμωση και την καταστροφή.

Μερικοί από τους Τούρκους, αφού χυμούσαν στα ελληνικά χωριά κι οργίαζαν τρώγοντας και πίνοντας ή ζητώντας όμορφες γυναίκες, στο τέλος απαιτούσαν να τους δώσουν και ντις παρασι ή ντίς κιρασί δηλαδή πληρωμή ενοίκιο δοντιών για τον κόπο πού υπόβαλαν τα σαγόνια τους και για την τιμή που κάναν στούς Χριστιανούς να τραγανίσουν τ’ αγαθά τους.

Μόνο η Σαντά είχε κάποια ησυχία και σιγουριά τούτη την περίοδο, κλεισμένη καθώς ήταν μέσα στα ψηλά βουνά της, μ’άντρες αρματωμένους κι επικίνδυνους και με το προστατευτικό φιρμάνι του σουλτάνου.

Αλλά κι αυτή ακόμα δεν μπορούσε να είναι ξένοιαστη, γιατί οι γύρω Τουρκοι, συνηθισμένοι ν’ αρπάζουν ότι ήθελαν, δεν μπορούσαν να χωνέψουν μια τέτοια ανεξαρτησία των Σανταίων, τους είχαν στο μάτι και θέλαν να βάλουν χέρι στα μέρη τους, προ παντός στα όμορφα «Παρχάρια» τους –βοσκές και τόπους παραθερισμού.

Έτσι, ο κίνδυνος ήταν πάντα κοντά και οι Σανταίοι έτοιμοι να χτυπηθούν με τους φανατισμένους και αχόρταγους γείτονες εχθρούς τους, που τους μισούσαν. Στις αρχές του δέκατου ένατου αιώνα, έξαφνα, πρόβαλε ένας καινούργιος δυνάστης στα γύρω, ο φοβερός τερέμπεης Χατζή Σαλόγλου από την Τόνια, που δεν ρήμαζε μονάχα τους χριστιανούς, αλλά τάβαζε και με τους γείτονες Τούρκους αγάδες τιμαριούχους.

Με την κατάσταση που επικρατούσε τότε στον Πόντο τρωγόντουσαν μεταξύ τους και οι Τούρκοι αγάδες και μάχονταν να βάλουν πάνω χέρι ο ένας στο τιμάριο του άλλου.

Αυτός λοιπόν, ο Χατζής Σαλόγλου ,αφού πολέμησε τους γύρω αγάδες και τους νίκησε τοσο, ώστε έκρινε πως έφτασε η ώρα να βάλει χέρι και στην περήφανη βουνίσια πολιτεία για ν’ αναγνωριστεί αγάς της Σαντάς.

Το αγαλίκι τούτο το κυνηγούσαν κι άλλοι Τούρκοι γιατί ο τίτλος βάρυνε πολύ- δεν ήταν λίγο να χει ένας αγάς στην εξουσία του τους άντρες εκείνους που είχαν βγάλει τέτοιο όνομα.

Μεγάλο παλικάρι πίστεψε στον εαυτό του ο Χατζής Σαλόγλου και έστειλε ανθρώπους του να τρίξουν τα δόντια στούς Σανταίους και να του ζητήσουν φόρους.

Εκείνοι είπαν ότι θα δώσουν και βάλθηκε να κοιτάξουν πως θα γλιτώσουν απ’ αυτόν τον πιο επικίνδυνο εχθρό τους.

Δεν ηταν καλή εποχή εκείνη για την Σαντά. Οι πολύχρονοι αγώνες είχαν πλάσει γερούς πολεμιστές, αλλά το κακό ήταν ότι αυτοί, εγωιστές κι αγρίμια όπως καταντούσαν απ’ τις νικηφόρες συγκρούσεις με τους Τούρκους, μόλις περνούσε ο κίνδυνος πιανόντουσαν και μεταξύ τους κι’ακολουθούσαν σκοτωμοί μεταξύ τους.

Οι σκοτωμοί γεννούσαν μίση και διχόνοιες κι’ έδινε κι έπαιρνε η βεντέτα. Αλλά όπως γινόταν και στην Ελλάδα, μόλις κινδύνευε η πατρίδα ξεχνούσαν τα προσωπικά τους και όλοι μαζί τρέχαμε για τον σωσμό της.

Ένας οπλαρχηγός μονάχα θα μπορούσε να σώσει τη Σαντά τούτο τον καιρό, κρίναν όλοι οι Σανταίοι-κι αυτός ήταν ο Χαράλαμπος Αμοιράς, ξακουστός πολεμιστής, που για το άφοβο χαρακτήρα για την παλικαριά του λεγόταν Κούρτος.

Η λέξη αυτή στα τουρκικά σημαίνει λύκος –Κουρτ- και ο Αμοιράς είχε δεχτεί πραγματικός λύκος ανήμερος στις μάχες με τους Τούρκους.

Τα παλιότερα χρόνια, μάλιστα είχε κάνει και υπασπιστής σε έναν άλλον παρά, των Μακούλογλου, γιατί και αυτό συνηθιζόταν στα μέρη εκείνα, όπως και στην τουρκοκρατούμενη Ελλάδα, αγάδες και πασάδες να διαλέγουν αντρειωμένους πολεμιστές από τη Σαντά, που με ευχαρίστηση πολεμούσαν τους εχθρούς του Αγά, αλλά και των Ελλήνων, άλλους Τούρκους αγάδες.

Όμως ο Κούρτος έλειπε από τη Σαντά, απ’ όπου είχε φύγει τον καιρό των εσωτερικών καυγάδων και των σκοτωμών, ζούσε στο Ερικλή κι’ είχε ορκιστεί να μην ξαναγυρίσει πίσω στην πατρίδα αν δεν σκοτώσει πρώτα κάποιον από την εχθρική του οικογένεια των Γιακωβάντων.

Τι να κάνουν οι Σανταίοι; Παρ’ όλα αυτά πηγαίνουν και το βρίσκουν και του λένε το και τό, η Σαντά κινδυνεύει γιατί ο φοβερός Χατζή Σαλόγλου έστειλε ανθρώπους και θέλει να την κάνει αγαλίκι του.

Ξεχνά αμέσως τα προσωπικά του ο Κούρτος, αφήνει τον όρκο του και παίρνει τον δρόμο για την Σαντά, όπου τη μέρα του ερχομού του βρισκόντουσαν ακόμα οι απεσταλμένοι του αγά. Στέλνει λοιπόν, άνθρώπους του και τους μηνά:

-Ο Κούρτος σας δίνει διαταγή το ίδιο τούτο βράδυ να βγείτε από τα σύνορα της Σαντάς, αν αγαπάτε τη ζωή σας.

Οι Τούρκοι τρέχουν στον αρχηγό του αποσπάσματος και του λένε ότι αυτό κι αυτό μας λέει ο Κούρτος. Σκυλιάζει ο αρχηγός και στέλνει τρείς, τους πιο γερούς ανθρώπους του, να πάνε στο σπίτι του Κορτου και να του πάρουνε τα όπλα.

Πάνε εκείνοι κι ο Κούρτος τους ρίχνεται, τους παίρνει τα δικά τους όπλα και τους λέει:

-Nα πείτε στο γενναίο τον αρχηγό σας ότι τα δικά μας όπλα ας έλθει να τα πάρει ο ίδιος.

Φούντωσε ο αρχηγός, έστειλε και άλλους -τους πιο ψυχωμένους που είχε- αλλά και αυτοί πάθαν τα ίδια και χειρότερα, έτσι που κατάλαβε ο Τούρκος ότι η άδικα κόπιασε, γύρισε πίσω στο Χατζή Σαλόγλου με τους άντρες του και του είπε, ότι όσο ζούσε ο Κούρτος ήταν πολύ δύσκολο να υποτάξει τη Σαντά και να την κάνει αγαλίκι του.

Κατάλαβε τότε κι ο αγά πως δεν υπήρχε άλλος τρόπος να βγάλει από τη μέση τον επικίνδυνο Ρωμιό, παρά μόνο με μπαμπεσιά, να τον σκοτώσει.

Γι’ αυτό περίμενε την κατάλληλη ευκαιρία και σε λίγο καιρό έστειλε οχτώ ανθρώπους του στο πανηγύρι του Αϊ Γιάννη 29 Αυγούστου, τάχα για να γλεντήσουν με τους χριστιανούς, αλλά με τον σκοπό να βρούν τον Κούρτο σε μια μπόσικη στιγμή και να του ρίξουν. Το μάθε εκείνος, ξέφυγε μάζεψε πάλι τα παλικάρια του και είχε άγρυπνα τα μάτια του ολούθε.

Κάποια βραδιά φτάνουν πάλι στη Σαντά αλλοι απεσταλμένοι του αγά και φέρνουν βόλτα επιδεικτικά στους δρόμους.

Καθώς τους έπιασε, όμως ,βροχή μπήκαν κάπου, άναψαν φωτιά και ζεσταινόντουσαν. Τ’ ακούει ο Κούρτος, παίρνει μαζί του μερικούς συντρόφους του και να τος ξαφνικά μπροστά τους. Τινάζονται εκείνοι ν’αρπαξουν τα τουφέκια:

-Ταβρανμάϊν!
Ουρλιάζει ο Κούρτος- όπως θα λέγαμε μην κουνιέστε-χυμά πάνω τους με τα παλικάρια του και τους δένει χειροπόδαρα. Τους κρατά όλη τη νύχτα και το πρωί σπάζει μερικά αυγά, τους πασαλείβει τα μούτρα, τους βάζει μπροστά στη φωτιά να ξεραθούν κι ύστερα δενει στην πλάτη του καθενός από ένα ψωμι και λέει.

-Το ξέρω ότι είσαστε πεινασμένοι, γι αυτό σας δίνω αυτά τα ωραία ψωμιά της Σαντάς. Μπορείτε να φάτε ο ένας από την πλάτη του άλλου. Άϊντε λοιπόν τραβάτε στον αγά σας και να του πείτε όλα όσα είδατε.

Πήραν το δρόμο εκείνοι και έφτασαν στο φρούριο της Τούφας, όπου βρισκόταν ο αγάς. Του είπαν το τι πάθανε και τότε εκείνος τρελλάθηκει απ’ το κακό του κι ορκίστηκε ότι θα αφανίσει την καταραμένη πολιτεία, θα πιάσει αιχμαλώτους όλους τους Σαντέους και δεν θα αφήσει λιθάρι επάνω σε λιθάρι στον τόπο τους.

Μάζεψε γρήγορα λοιπόν όση δύναμη μπορούσε, 600 άντρες απ το δικό του τιμάριο και 300 απ’ την περιφέρεια της Βαϊβούρτης, έτσι ώστε να έχει μαζί του μπόλικο ασκέρι για να τσακίση μια και καλή εκείνους τους γκιαούριδες που τόλμησαν να εξευτελίσουν τους ανθρώπους του.

Τα μαθαίνουν οι Σανταίοι και μαζεύονται για να σκεφτούν πως θα μπορούσαν να παραβγούν σε μια τόσο μεγάλη δύναμη, όλοι οι πολεμιστές- ο Κούρτος κι ο Τριαντάφυλλος Βελβελές από το χωριό Ισχανάντων, ο Γερονόσογλους από το Πινατάντων, οι Τσιλιγκιάρηδες από το Ζουρνατζάντων, οι Κουρτάντ από το Πιστοφάντων ,ο Βελής Μούτας από το Τερζάντων κι άλλοι από τις άλλες ομάδες και ενορίες, τα λένε συζητάνε κι αποφασίζουν να πιάσουν το κατάλληλο μέρος- ένα βράχο που κρέμεται επάνω στη λαγκαδιά , λίγο παρακάτω από ένα στενό που λεγόταν Φουρνόπον.

Από εκεί μπορούσα να φυλάνε το πέρασμα προς τα χωριά του Σαντάς, ώστε μόλις θα πρόβαλε ο αγάς με το ασκέρι να τον βαρέσουν από ψηλά με σιγουριά.

Φτιάξαν γρήγορα μοναχοί τους το μπαρούτι που του χρειαζόταν κι έστειλαν ένα δικό τους - τον Δαμιανό Τσουμπάνο – σ’ έναν γείτονά τους Τούρκο αγά, τον Χαβούζ ογλού, ζητώντας τη βοήθειά του. Εκείνος όμως, δίσταζε να τα βάλει με το φοβερό Χατζή Σαρόγλου, τρόμαζε με την τόση δύναμη που μάσεψε κι αρνήθηκε να βοηθήσει τους Σανταίους. Αλλο δεν έμενε, λοιπόν παρά να τα βγάλουν πέρα μόνοι τους.

Απέναντι στούς 1000 περίπου άνδρες του Τούρκου αγά ήσαν πολύ λίγοι οι Σανταίοι πολεμιστές, αλλά υπήρχαν κι οι γυναίκες. Ξεσηκώνονται και αυτές, ανασκουμπώνονται για τον αγώνα και μαζεύουν σωρούς τις πέτρες στο μέρος όπου κρίθηκε κατάλληλο για τη μάχη και απ’όπου θα μπορούσαν να τις ρίχνουν στα κεφάλια των στρατιωτών του επιδρομέα. Δεν ήξεραν όμως από που θα περνούσε ο Χατζής Σαρόγλου- υπήρχαν κι άλλα περάσματα-γι’ αυτό και βάλαν από 3 σκοπούς σε τρία άλλα μέρη και τους είπαν ότι όποιοι δούνε τον εχθρό, θα ρίξουν της Τουρκίας για ειδοποίηση.

Οι άλλες ομάδες παρατάχθηκαν όπως κρίναν καλύτερα και περίμεναν όλοι τους μετατίθεται στο χέρι. Αφού τόσο κουτός συγχώνε όλους τους με το τουφέκι στο χέρι.Άφοβος ο Κούρτος ψύχωνε ολους και τους έλεγε ,ότι όσοι και ΄νάναι οι Τούρκοι να μην κιοτέβουν,γιατί σίγουρα θα τους τσακίσουν τα πλευρά απ’ τις καλές εκίνες θέσεις που κρατούσαν.

Άξαφνα ακούγονται οι τρείς τουφεκιές από το πέρασμα που είχαν σωστά υπολογίσει και τότε ρίχνονται κι’ οι άλλες μικρές ομάδες που είχαν σκορπιστεί στα γύρω, ανεβαίνουν προς το βράχο, ταμπουρώνονται καλά και μόλις άρχισε να ζυγώνει το ασκέρι του αγά, δίνει το σύνθημα ο Κούρτος.

Ανάβει αμέσως το τουφεκίδι, πέφτουν βροχή πέτρες, χτυπάνε οι άντρες, ρίχνουν οι γυναίκες, βόλια σφυρίζουν, κοτρόνες κατρακυλάνε προς τα κάτω, γεμίζει αντάρα ο τόπος και αντιλαλούν τα βουνά της Σαντάς, τα χανουνε οι Τούρκοι καθώς βρισκόντουσαν αφύλαχτοι κάτω από τους ταμπουρωμένος πολεμιστές.

Κάθε προσπάθεια για να περάσουν ήταν μάταιη, το βλέπε και σκύλιαζε ο αγάς αλλά τι μπορούσε να κάνει μπροστά σε κείνους τους αναθεματισμένους τους διαβόλους κι εκείνες τις λυσσασμένες τις γυναίκες τους, που ρίχναν βροχή τις πέτρες και ανοίγαν τα κεφάλια των αντρών του

-Απάνω τους, ούρλιαζε. Απάνω στους γκιαούρηδες!

Που όμως «απάνω τους»;. Πώς να σκαρφαλώσουν αφύλαχτοι σε κείνα τα κακοτράχαλα τα μέρη, αφού πίσω από κάθε πέτρα κρυβόταν και ένα τουφεκι; Όσο ανηφόριζαν τόσο φούντωνε το κακό και η λύσα των Σανταίων. Σε κίνδυνο μεγάλο βρισκόταν τώρα και ο ιδιος ο αγάς-βαϊ ντινινι,ιμανινι- βλαστημάει και δίνοντας διαταγή για οπισθοχώρηση στρέφει και παίρνει δρόμο προς τα κάτω.Φευγιό των Τούρκων, φωνές και αλαλαγμοί Ρωμιών, βλέπει ο αδελφός του Κούρκου ο Ταγουστανλης τον ίδιο το Χατζή Σαλόγγου που πήρε την τρεχάλα, τον σημαδεύει και τον ρίχνει. Το βόλι όμως, δεν πέτυχε τον ίδιο αλλά το άλογό του, πεφτει το ζωντανό, κατρακυλά και ο ίδιος, φωνές, χαρές, αντάρα, χαλασμός.

Νύχτα έφτασε στην Τούφα ο αγάς με το ασκέρι του, ντροπιασμένος και μανιασμένος το κλακό του. Μπα, δεν ήταν να το χωνέψει τέτοιο μασκαριλίκι και σχεδίαζε πως θα μπορούσε σ΄ένα δεύτερο γιουρούσι να δώση τη φούχτα των γκιαούρηδων το μάθημα που χρειάζονταν.

Ούτε όμως και οι Σανταίοι ησύχασαν με τη νίκη τους. Ήξεραν ότι ο αγάς ήταν εκδικητικός και σίγουρα θα επιχειρούσε και άλλα γιουρούσια, ίσως με μεγαλύτερες δυνάμεις, γι αυτό και ζήτησαν αμέσως να βρούν κάνα Τούρκο σύμμαχο, επειδή οι ίδιοι ήσαν λίγοι. Για το σκοπό αυτόν σκέφτηκαν να προσφέρουν το αγαλίκι της Σαντάς σε κάποιον άλλον αγά, που νάναι, όμως φίλος τους, να τους βοηθά την ώρα της ανάγκης και να μην ανακατεύεται στα εσωτερικά τους -μόνο με αυτόν τον τρόπο δέχονταν την προσφορά του τίτλου.

Μαζεύτηκαν λοιπόν, τα συζήτησαν και αποφάσισαν να αποκηρύξουν τον Χαφούζ ογλού που κιότεψε και αρνήθηκε να τους βοηθήσει την ώρα της ανάγκης. Στη θέση του ανακήρυξαν αγά της Σαντάς τον φίλο τους Κιουτσουκ Αλή Χατζόγλου Κιουτσούκ άλλη Χατζόγλου από την Ούζη, που με μεγάλη χαρά δέχτηκε το αγαλίκι μαζί με τη συμφωνία για βοήθεια.

Η γνώμη των Σανταίων ήταν να χτυπήσουν αμέσως τον χατζή Σαρόγλου στη φωλιά του και όχι να περιμένουν το καινούργιο του γιουρούσι, γιατί ετσι θα χάνονταν πολύτιμος καιρός, αλλά και θα προετοιμαζόταν καλύτερα ο εχθρός τους. Σύμφωνος ήταν και καινούργιος σύμμαχός τους και έτσι ξεκίνησαν 110 Σανταίοι αρματωμένοι, ενώθηκαν με 39 Τούρκους τρου Κιουτσούκ αλή κι όλοι μαζί ξεκίνησαν για το φρούριο της τούφας, χτύπησαν το κονάκι του αγά, έκαψαν το φρούριο και σκότωσαν πολλούς άντρες του Χατζή Σαρόγλου, που τρομαγμένος εφυγε τη νύχτα στο χωριό Μεσαρέ κι από κει στο χωριό Καλάνεμα της περιφέρειας του Πλατάνου.

Ύστερα από αυτό οι νικητές πήραν πάλι τα βουνά τους ρίχνοντας μπαταριές χαράς και όλος ο πληθυσμός της Σαντάς βγήκε να τους υποδεχτεί, έναν μόνο Σανταίος είχε σκοτωθεί στη μάχη. Όσο για τον Κιουτσούκ άλή οι ντόπιοι ιστορικοί τον επαινάνε γιατί πολέμησε κι αυτός παλληκαρίσια με τους 39 δικούς του.

Άλλη σύγκρουση δεν αναφέρεται μ’εκείνον το φοβερό εχθρό των Σανταίων, παρά μόνο ότι το 1829 προσπαθησε πάλι να μαζέψη δύναμη για εκδίκηση,αλλά τα σχέδια του τα ματαίωσαν οι Σανταίοι καταγγελλοντας τον στο βαλή της Τραπεζούντας, που πήρε μέτρα κι έτσι ησυχάσαν οριστικά από δαυτον.

Έμεινε ομως,τώρα εχθρός τους ο Χαφούζ ογλού,ο αγάς δηλαδή που είχαν αποκηρύξει.Αυτός είχε θυμώσει για την καθαίρεσή του,πολύ περισσότερο γιατί οι Σανταίοι τον κατηγόρησαν οτι κιότεψε και δεν κράτησε τον λόγο του.Έτριζε τα δόντια του κι' απειλούσε οτι θα συγυρίσει τους Σανταίους,αν δεν άλλαζαν την απόφασή τους.

Προχωρώντας μάλιστα απ'τα λόγια στην πράξη,παραμόνεψε κάπου,καθώς έμαθε οτι 20 Σανταίοι γυρνούσαν απο την Βαϊβουρτη στο χωριό τους,τους έπιασε και τους φυλάκισε.Χωρίς να χάσουν καιρο οι Σανταίοι στέλνουν αμέσως στο χωριό του αγά 50 παλληκάρια,που του μηνάνε:

-Αγά,θα κάψουμε εσένα και το χωριό σου αν δεν λευτερώσης αμέσως τους πατριώτες μας.Ο Χαφούζ ογλού που δεν ξεχώριζε και για μεγάλη αντρειοσύνη,οχι μονάχα λευτέρωσε αμέσως τους αιχμαλώτους,αλλά χάρισε στους προεστούς της Σαντάς απο ενα περσικό σάλι,για να δείξει τις καλές προθέσεις του και ν' αρχισει μαζί τους μια καινούργια περίοδο φιλίας.

Έτσι καλμάρανε εκείνοι κι αργότερα του ξαναδώσαν το αγαλίκι,αλλά χωρίς το δικαίωμα ν'ανακατεύεται στα εσωτερικά τους.

Αποσπασμα απο το βιβλιο του Μιλτιαδη Νυμφόπουλου "Ιστορία της Σαντάς"

Το Ποντιακό Ζήτημα στη Φιλαδέλφεια ΗΠΑ

Η παρουσία των Ελλήνων προσφύγων από το Πόντο στη Φιλαδέλφεια των ΗΠΑ, αποκτά ιδιαίτερη σημασία για πολλούς λόγους. Δύο προφανείς είναι ότι η έλευσή τους στην όμορφη αυτή πόλη της πολιτείας της Πενσυλβάνια γίνεται κατευθείαν από τον Πόντο. Χωρίς να έλθουν ποτέ στην Ελλάδα, κατόρθωσαν να φτάσουν στην Φιλαδέλφεια και να δημιουργήσουν τις συνθήκες για να διασωθεί ο πολιτισμός και η ιστορία των Ποντίων που συντρίφτηκαν κατά τη γενοκτονία.

Όλοι μιλούσαν μόνο ποντιακά. Το 1939 αυτοί οι άνθρωποι που πέρασαν και από το Οχάιο- πολλοί μένουν ακόμη εκεί- ίδρυσαν το σύλλογο στη Φιλαδέλφεια. Η παρουσία όμως των Ποντίων στο χώρο έχει ιδιαίτερη σημασία και για έναν ακόμη λόγο, αφού συνδέεται με τη γέννηση της δημοκρατίας των ΗΠΑ, μίας δημοκρατίας η οποία θεμελιώθηκε πάνω στις αξίες της δημοκρατίας και της ελευθερίας, αξίες άμεσα συνδεδεμένες με την πλούσια διαδρομή των Ποντίων και όλων των Ελλήνων.

Στη Φιλαδέλφεια, την πρώτη πρωτεύουσα των ΗΠΑ, το χώρο όπου ο θεμελιωτής της αμερικανικής ανεξαρτησίας και δημοκρατίας Γεώργιος Ουάσιγκτον έδωσε μία καθοριστική μάχη ελευθερίας, εκεί οι Πόντιοι έστησαν το πρώτο μνημείο γενοκτονίας στις ΗΠΑ και ένα από τα δύο που υπάρχουν στη βόρεια Αμερική. Το άλλο βρίσκεται στο Τορόντο του Καναδά. Έτσι έχει ιδιαίτερη σημασία ο συμβολισμός αλλά και η ουσία των κινήσεων των Ποντίων αυτής της πόλης, που αρχίζουν από το μνημείο της γενοκτονίας και συνεχίζονται στις κινήσεις αναγνώρισης του αποσιωπημένου εγκλήματος. Μία ακόμη δήλωση αναγνώρισης της γενοκτονίας από τον πολιτειακό βουλευτή της Νέας Υόρκης Μicheal Giannaris έγινε γνωστή εδώ.


Το Ποντιακό είναι ένα ζήτημα σε διαρκή εξέλιξη και καμία δύναμη δεν πρόκειται να εμποδίσει αυτή την ιστορική πορεία. Μέχρι τώρα οι κρατικές λογικές περί ελληνοτουρκικής φιλίας και τα συμφέροντα του Ψυχρού Πολέμου υπαγόρευσαν τη σιωπή και τη λήθη. Και εσχάτως αυτές οι δυνάμεις προσπαθούν να αλλοιώσουν τη μεγάλη δυναμική ανάκτησης της ιστορικής αλήθειας, και όταν δεν το επιτυγχάνουν προσπαθούν να απειλήσουν. Αυτό δείχνουν οι τουρκικές κινήσεις τον τελευταίο χρόνο όταν γίνονται εκδηλώσεις στην Ελλάδα και σε όλον τον κόσμο για τη γενοκτονία ή όταν αποκαλύπτονται μνημεία. Κινήσεις νευρικότητας, ανασφάλειας και κυρίως φόβου για την αποκάλυψη της αλήθειας.


Η ιστορία είναι μία μάχη για την αλήθεια, δηλαδή για τη μη λήθη. Οι προσπάθειες των Ποντίων στη Φιλαδέλφεια των ΗΠΑ και σε όλον τον κόσμο είναι πλέον προς αυτήν την κατεύθυνση. Το Ποντιακό είναι ένα ζωντανό ζήτημα στο διεθνές προσκήνιο και το αποδεικνύουν οι δυνάμεις εδώ στη Φιλαδέλφεια και σε όλες στις ΗΠΑ, στον Καναδά, στην Αυστραλία, στην Ευρώπη, στον κόσμο ολόκληρο. Αυτόν τον δυναμισμό κανένα φασιστικό καθεστώς και καμία πολιτική ή πολιτικάντικη λογική δεν μπορεί να το σταματήσει. Τα ιδανικά που διακήρυξαν οι απελευθερωτές πριν διακόσια χρόνια εδώ στη Φιλαδέλφεια και συμπυκνώνονται στη καμπάνα στης ανεξαρτησίας και της ελευθερίας, είναι οδηγοί για όλους τους Πόντιους, για όλους τους Έλληνες.

www.malkidis.info

"ΣΥ.ΡΙ.ΖΑ: Η «ποίηση» του καιροσκοπισμού"

"O ΣΥΡΙΖΑ είναι η «ποίηση» του καιροσκοπισμού. Ο Αλαβάνος, τώρα «ανακαλύπτει» από κοινού με το Γ. Παπανδρέου, έδαφος κοινών πρωτοβουλιών, οι οποίες θα προλειάνουν το έδαφος για προγραμματικές συγκλίσεις. Τώρα έχουν «συνεπαρθεί» από αγωνία οι ηγεσίες του ΠΑΣΟΚ και του ΣΥΡΙΖΑ για «πολιτική επικοινωνία» αναζητώντας «πλατφόρμες συνεργασίας» για ένα «κεντροαριστερό», «αντιδεξιό» μέτωπο. Φυσικά πάντα οι ηγεσίες των δύο αυτών κομμάτων διέκριναν η μία στο πρόσωπο της άλλης τον εν δυνάμει...

σύμμαχο, με τον οποίο έχουν στρατηγικές συγκλίσεις.

Εδώ θα καταγράψουμε τις καιροσκοπικές παλινωδίες και πτήσεις της ηγεσίας του ΣΥΡΙΖΑ.

Μέχρι πρότινος, η ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ φουσκωμένη σαν ινδιάνος από τα κατασκευάσματα των δημοσκοπήσεων, όξυνε την αντιδικομματική του ρητορεία. «Κάθοδο στον Άδη» χαρακτήριζε ο Αλ. Αλαβάνος τυχόν συνεργασία με το ΠΑΣΟΚ. Και η άλλη ηχώ του Αλαβάνου, ο Τσίπρας, χαρακτήριζε «Ευλογία» την ακυβερνησία. Δηλώσεις που ξεχείλιζαν από υποκρισία. Γιατί ο ΣΥΡΙΖΑ δεν έπαψε ποτέ να αντικρίζει στο ΠΑΣΟΚ έναν εν δυνάμει σύμμαχό του. Δεν έπαψε ποτέ να ευελπιστεί σε μια ευρύτερη σύμπραξη μαζί του.

Το τελευταίο διάστημα ωστόσο το «τροπάρι» που ψέλλιζε άλλαξε. Οι δημοσκοπήσεις άλλαξαν πορεία! Έτσι άλλαξε κατεύθυνση και ο δημόσιος λόγος των στελεχών του ΣΥΡΙΖΑ. Οι αναφορές εναντίον του ΠΑΣΟΚ άρχισαν να απαλείφονται. Τώρα προκρίθηκε η ρητορεία περί «αντικυβερνητικού» ή «αντιδεξιού» μετώπου. Λες και το πρόβλημα είναι η «δεξιά» και όχι η φιλομονοπωλιακή πολιτική που καθ' άπασαν την ευρωενωσιακή επικράτεια εφαρμόζουν «δεξιές», «κεντροαριστερές», «σοσιαλδημοκρατικές» κυβερνήσεις γιατί αυτό ζητά το μεγάλο κεφάλαιο.

Έτσι, έφτασε ο Αλ. Τσίπρας να εκθειάζει τις προτάσεις που διατύπωσε ο Γ. Παπανδρέου στη ΔΕΘ, διεκδικώντας μάλιστα την πατρότητά τους για λογαριασμό του ΣΥΡΙΖΑ και να διαπιστώνει ότι το ΠΑΣΟΚ έχει μετατοπιστεί προς τα αριστερά στον πολιτικό χάρτη του τόπου χάρη στην ώθηση που του έδωσε ο ΣΥΡΙΖΑ!

Ακολούθησε ο Αλ. Αλαβάνος, ο οποίος κατέθεσε μια δέσμη έξι προτάσεων καλώντας το ΠΑΣΟΚ, που κατά δήλωσή του ανήκει στις «δυνάμεις της δημοκρατικής αντιπολίτευσης», σε κοινή δράση πάνω σ' αυτές.

Μετά ήρθε ο Παπαδημούλης που διευκρίνισε «να διερευνήσουμε, μέσα από την κοινή αντιπολιτευτική δράση, τα περιθώρια περαιτέρω συγκλίσεων»! Όλα για την ενίσχυση του «αντιδεξιού» μετώπου. Την ίδια ώρα το ΠΑΣΟΚ «απέρριπτε» απαξιωτικά τις «προτάσεις Αλαβάνου» και η «Αυγή» «έκλαιγε» με ανάλογους τίτλους στα ρεπορτάζ.

Μετά ήρθε ο Κουβέλης, ο Κύρκος (ο ιστορικός ηγέτης) για να υπογραμμίσουν ότι καθυστερούμε τη συμμαχία με το ΠΑΣΟΚ…

Στο παιχνίδι και ο Νίκος Κωνσταντόπουλος ο οποίος κατέκρινε καυστικά τις καιροσκοπικές παλινωδίες του Αλαβάνου…

Οι ηγετικές κλίκες του ΣΥΡΙΖΑ φιλοτεχνούν για το ΠΑΣΟΚ ένα πορτρέτο, που δεν ανταποκρίνεται σε καμιά πραγματικότητα. Το ΠΑΣΟΚ είναι φύσει και θέσει κόμμα εκφραστής του μεγάλου κεφαλαίου και το πλέον αμερικανόδουλο. Για λογαριασμό του διεκδικεί την εξουσία. Και ο ΣΥΡΙΖΑ αντικειμενικά για λογαριασμό του κεφαλαίου δουλεύει αβαντάροντας κατ' αυτόν τον τρόπο τον έναν πόλο του δικομματισμού, με κάθε πρότασή του που αποπνέει «άρωμα» διαχείρισης. Γιατί κάθε πρότασή του «πειθαρχεί» στις στρατηγικές της Ε.Ε.: Στην εξουσία των πολυεθνικών και της Νέας Τάξης. Ούτε στα λόγια πλέον δεν θίγουν το καθεστώς του ευρωπαϊκού, αλλά και πλανητικού ιμπεριαλισμού.

Ο ΣΥΡΙΖΑ μοιράσει ακάλυπτες επιταγές υποσχέσεων για μια ουτοπική, «ανθρωπιστική» διαχείριση του καπιταλισμού, σε μια εποχή ιδιαίτερα που το πρόσωπο του κεφαλαίου μορφάζει μακάβρια από την κρίση και δεν επιτρέπει ούτε «ανθρωπιστικά λόγια», ούτε «ανθρωπιστικές ελεημοσύνες».

Αυτόν τον καπιταλιστικό εφιάλτη εξωραΐζει ο ΣΥΡΙΖΑ και αγωνίζεται απεγνωσμένα να προβάλει το «αριστερό» του μακιγιάζ στο ΠΑΣΟΚ. Θέλει να το πείσει ότι χωρίς αυτόν δεν μπορεί να εξαπατήσει και να αναπαλαιωθεί.Αν αποκωδικοποιήσει κανείς τα λόγια του Αλαβάνου και του Γιωργάκη μετά τη συνάντηση θα αντιληφθεί την «αγωνία» που τους διακατέχει στο πώς θα εξαπατήσουν τον ελληνικό λαό και στο πώς θα «πλασάρουν» με πειστικό τρόπο την απάτη. Αλλά και στο πώς θα διαμορφωθούν οι «όροι» της «κεντροαριστερής» απάτης. Εδώ υπάρχουν διαφορετικές «οπτικές» ηγεμόνευσης, όπως αναλύσαμε σε προηγούμενο κείμενό μας. "

resalto

Ο αγώνας για τη διάσωση του Αιγαίου θα είναι μακροχρόνιος και διμέτωπος

Ο πτέραρχος Ν.Κουρής για τη κρίση των Ιμίων.

Ο ΕΠΙΤΙΜΟΣ ΑΡΧΗΓΟΣ ΓΕΕΘΑ, ΝΙΚΟΣ ΚΟΥΡΗΣ, ΕΠΙΣΗΜΑΙΝΕΙ: -Ο αγώνας για τη διάσωση του Αιγαίου θα είναι μακροχρόνιος και διμέτωπος -Η Τουρκία μπορεί να φαντάζει γίγαντας αλλά έχει γυάλινα πόδια -Συγκλονιστική αποκάλυψη για την «Κόκκινη Προβιά» της CIA, τον «Αττίλα», τα Ύμια και το FIR Την ώρα που οι Τούρκοι αλωνίζουν στο Αιγαίο, ένας πολύπειρος στρατιωτικός που αντιμετώπισε τους Τούρκους στην «κρίση του ’87», ο επίτιμος αρχηγός ΓΕΕΘΑ Νίκος Κουρής, έρχεται να φωτίσει πολλές πλευρές από τα όσα συμβαίνουν στο Αιγαίο με την Τουρκία, αλλά κυρίως με τον πολύπλευρο ρόλο που παίζουν οι ΗΠΑ. Όλα αυτά στο νέο του βιβλίο «Αιγαίο - Η μακροχρόνια διαμάχη και ο ρόλος των Αμερικανών», που κυκλοφορεί από τις...εκδόσεις «Λιβάνη». Ο Ν. Κουρής εφιστά την προσοχή μας στο ότι «ο αγώνας για τη διάσωση του Αιγαίου, του Ελληνισμού και των νησιών μας θα είναι μακροχρόνιος και διμέτωπος». Αναλύει απ’ όλες τις πλευρές την αποκαλούμενη «τουρκική απειλή», όπως αποκαλούμε εμείς την αναθεωρητική πολιτική της Άγκυρας, χωρίς να καταπιάνεται με άλλους κινδύνους για την εθνική μας ασφάλεια που έγιναν ορατοί τα τελευταία χρόνια. Άλλωστε ο Ν. Κουρής υπήρξε χειριστής μαχητικών αεροσκαφών σε επίπεδο πολεμικής Μοίρας και Πτέρυγας Μάχης, επιτελής της Αεροπορίας, αρχηγός ΓΕΑ και ΓΕΕΘΑ, μέλος της ομάδας διαπραγματεύσεων για την επανένταξη των δυνάμεών μας στο NATO αλλά και για τον εκσυγχρονισμό της Συμφωνίας Αμυντικής και Οικονομικής Συνεργασίας με τις ΗΠΑ και, τέλος, υφυπουργός Εθνικής Άμυνας. Στο βιβλίο του αποκαλύπτει πώς στήθηκε και λειτούργησε η παραστρατιωτική, με ΝΑΤΟϊκό μανδύα, «Κόκκινη Προβιά» μέσα στο ΥΕΘΑ και με ποιον τρόπο εξαρθρώθηκε από τον ίδιο, με πρωθυπουργό τον Ανδρέα Παπανδρέου. Εξηγεί τον μηχανισμό του ICAO σε σχέση με τη νησιωτική ιδιομορφία του χώρου του Αιγαίου. Παραθέτει με ποιον τρόπο γίνεται η τουρκική μεθόδευση και πώς στοχεύουν στον αφελληνισμό του Αιγαίου. Γίνεται αναλυτικός στα γεγονότα με τις ΗΠΑ, που στην ουσία «πρόδωσαν» την Ελλάδα στο Κυπριακό, και εξηγεί γιατί προωθούν την ιδέα του «θερμού επεισοδίου» και ενός... περιορισμένου πολέμου μεταξύ δύο συμμάχων μελών του ΝΑΤΟ! Με τη φράση «Λάθος σύντροφοι» εξηγεί και από τη δική του πλευρά τι έγινε στα Ύμια το 1997 τέτοιες ημέρες. Το συμπέρασμά του πάντως είναι ότι η Τουρκία μπορεί να δείχνει... γίγαντας, αλλά έχει γυάλινα πόδια. Και επομένως η Ελληνική Πολιτεία θα πρέπει επίσης να αναθεωρήσει την πολιτική της απέναντι στον συγκεκριμένο αντίπαλο. Ένα βιβλίο-εγχειρίδιο στρατιωτικής διπλωματίας σε σχέση με την τουρκική απειλή στο Αιγαίο, που καλό είναι όλοι μας να το διαβάσουμε. Εμείς θα παραθέσουμε ορισμένα αποσπάσματα από μερικά κεφάλαιά του. Πώς διαλύθηκε η «Κόκκινη Προβιά» της CIA Για πρώτη φορά παρουσιάζει την εξάρθρωση της παραστρατιωτικής οργάνωσης «Κόκκινη Προβιά» με ΝΑΤΟϊκό μανδύα. «Πριν από τη συμφωνία για τις βάσεις των Αμερικανών στη χώρα μας είχε συναφθεί μεταξύ του τότε αρχηγού ΓΕΕΘΑ αντιστράτηγου Κωνσταντίνου Δόβα, πιστού υπηρέτη των ανακτόρων, και ενός εκπροσώπου της CIA μια απόρρητη συμφωνία για τη χρησιμοποίηση των Ελληνικών Δυνάμεων Καταδρομών. Η συμφωνία ήταν περίεργη και καλυπτόταν από πέπλο μυστηρίου! Δεν είχε περιέλθει σε γνώση της ιεραρχίας του Στρατού μας, της κυβέρνησης και του Κοινοβουλίου. Η αποστολή της δεν ήταν ξεκαθαρισμένη και πάντως δεν αφορούσε επιχειρήσεις του NATO, γι' αυτό και δεν δικαιούνταν πιστώσεων κοινής υποδομής. Με βάση πρόνοιες της συμφωνίας, στρατολογήθηκαν 4.000 άνδρες με το γνωστό κριτήριο της “εθνικής καθαρότητας” και κατασκευάστηκαν σε περιοχές της υπαίθρου εκατοντάδες κρύπτες, στις οποίες αποθηκεύτηκαν μεγάλες ποσότητες υλικών ανορθόδοξου πολέμου, κυρίως ελαφρά όπλα, υλικά δολιοφθορών, ασύρματοι κ.λπ. Ένα οίκημα στον περίβολο του ΓΕΕΘΑ είχε επιλεγεί και χρησιμοποιούνταν ως αρχηγείο της σκοτεινής αυτής οργάνωσης, που για να συνεννοούμεθα θα την αποκαλούμε στη συνέχεια “Κόκκινη Προβιά”. Εκεί φυλάσσονταν χιλιάδες χρυσές λίρες! Επίσης, η “Κόκκινη Προβιά” χρησιμοποιούσε αυτοκίνητα εμπορικού τύπου με συμβατικούς αριθμούς και ιδιώτες οδηγούς. Η συμφωνία αυτή συνιστούσε τον ομφάλιο λώρο ενός επίλεκτου τμήματος του ελληνικού Στρατού με πράκτορες μιας ξένης δύναμης και από τη φύση της αποτελούσε κίνδυνο ασφαλείας. Επρόκειτο για έναν Δούρειο Ίππο εντός των τειχών. Με τις επαφές που είχαν, στα πλαίσια αυτής της συμφωνίας, οι άνθρωποι της CIA είναι βέβαιο ότι αντλούσαν πολύτιμες πληροφορίες για τα ενδότερα των Ενόπλων Δυνάμεών μας, τις προσωπικότητες της ηγεσίας και άλλες ειδικού ενδιαφέροντος για μια υπηρεσία πληροφορίες. Μόλις πληροφορηθήκαμε την ύπαρξη αυτής της συμφωνίας από αξιωματικό των καταδρομών, ενημέρωσα αμέσως τον υπουργό Εθνικής Άμυνας Γιάννη Χαραλαμπόπουλο, έναν αλύγιστο μαχητή της Δημοκρατίας, και το ΣΑΓΕ. Κρίναμε ότι η συμφωνία αυτή βρίσκεται εκτός νόμιμων πλαισίων και αποφασίσαμε να την καταγγείλουμε. Η πρεσβεία των ΗΠΑ, από την οποία ζητήσαμε να συναινέσει στην κατάργηση της συμφωνίας, εκκώφευσε... Αποφασίσαμε τη μονομερή κατάργησή της. Συγκεντρώσαμε τα υλικά από τις κρύπτες και διατάξαμε τη διακοπή κάθε επαφής των στελεχών μας με τους πράκτορες της ξένης υπηρεσίας. Μάθαμε αργότερα ότι μερικοί από τους ενοίκους των βορείων προαστίων χολώθηκαν από τις αποφάσεις μας σχετικά με την “Κόκκινη Προβιά”. Αυτό δεν μας ενόχλησε. Πράξαμε ό,τι έπρεπε για την πατρίδα μας. Οι έλληνες πολίτες μπορούν να είναι βέβαιοι ότι αν χτυπήσει τα ξημερώματα η πόρτα τους, θα είναι ο γαλατάς!» Η τουρκική μεθόδευση «Για να προωθήσουν τις βλέψεις τους οι Τούρκοι και να εμφανίσουν το Αιγαίο ως προβληματική περιοχή, επινόησαν στη διαδρομή του χρόνου έναν αριθμό τεχνητών προβλημάτων και τα παρουσίασαν ως ζητήματα που, κατά τη γνώμη τους, χρήζουν επίλυσης. Αυτά είναι: • Η οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας του Αιγαίου. • Ο εθνικός μας εναέριος χώρος. • Το εύρος των χωρικών μας υδάτων. • Ο αφοπλισμός των νήσων του Αιγαίου. • Η εναέρια κυκλοφορία, η έρευνα και η διάσωση. • Οι λεγόμενες “γκρίζες ζώνες”». Στόχος ο αφελληνισμός του Αιγαίου Είναι ιδιαίτερα σημαντική η επισήμανση του συγγραφέα ότι «οι μηχανισμοί του ΝΑΤΟ χρησιμοποιούνται συστηματικά για την προώθηση ενός μακρόπνοου σχεδίου αφελληνισμού του Αιγαίου, με κεντρικό άξονα τη δομή διοίκησης και ελέγχου της Συμμαχίας στην περιοχή». Και εξηγεί γιατί το υποστηρίζει: «Παρά την ύπαρξη μιας σαφούς εθνικής πολιτικής στο θέμα των ορίων επιχειρησιακής ευθύνης στο Αιγαίο, η ελληνική αντιπροσωπεία στην DPC στις 11 Δεκεμβρίου 1992 έσπευσε να συμφωνήσει με το περιεχόμενο της παραγράφου 9α. Δηλαδή η Ελλάδα συμφωνεί με την κατάργηση των ορίων, έναν κίνδυνο τον οποίο αγωνιζόμασταν να αποφύγουμε δέκα ολόκληρα χρόνια! Είναι λυπηρό, γιατί ο αγώνας που έδωσαν τα παιδιά της Ελλάδας στους αιθέρες και τις θάλασσες του Αιγαίου πήγε χαμένος... Οι Τούρκοι με τις ευλογίες μας εισέβαλαν στο Αιγαίο! Αποτελεί πολιτικό παράδοξο και βρίσκεται σε πλήρη αντίθεση με τις πατριωτικές καταβολές του ΠΑΣΟΚ το γεγονός ότι μια κυβέρνησή του, στις 8 Ιουλίου 1997, επανέλαβε στη Μαδρίτη το ίδιο τραγικό σφάλμα. Εκεί ο Πρόεδρος της Τουρκίας και ο έλληνας πρωθυπουργός, παρουσία της αμερικανίδας υπουργού Εξωτερικών, συμφώνησαν ότι οι σχέσεις των δύο χωρών θα βασίζονται στις παρακάτω αρχές: “...Σεβασμός στα νόμιμα συμφέροντα και ενδιαφέροντα κάθε χώρας στο Αιγαίο, τα οποία έχουν μεγάλη σημασία για την ασφάλεια και την εθνική κυριαρχία τους...” Η διατύπωση του παραπάνω εγγράφου είναι πανομοιότυπη με εκείνη της παραγράφου 9α του Mini Group. Ομιλεί και αυτή για τον σεβασμό νόμιμων συμφερόντων στο Αιγαίο, που έχουν μεγάλη σημασία για την ασφάλεια και την εθνική τους κυριαρχία. Σε μια θάλασσα, δηλαδή, όπου βάσει διεθνούς συνθήκης η Τουρκία έχει υπό την κυριαρχία της μόνο τα νησιά και τις νησίδες που απέχουν 3 ν.μ. από τις ακτές της Ανατολίας! Είναι προφανές από τη Διακήρυξη της Μαδρίτης ότι ο υποβολέας είναι ο ίδιος με εκείνον των Βρυξελλών... Θα ήταν παράλειψη αν δεν σημειώναμε εδώ ότι με την απόφαση της DPC της 11.12.92 και τη Διακήρυξη της Μαδρίτης τα δύο κόμματα εξουσίας της Ελλάδας ουσιαστικά δεσμεύονται να ακολουθήσουν την ίδια πολιτική, των διαπραγματεύσεων δηλαδή με την Τουρκία για θέματα που οι κυβερνήσεις Παπανδρέου θεωρούσαν αδιαπραγμάτευτα...» Το παιχνίδι των ΗΠΑ το 1974 • «Μεταξύ 15ης και 20ής Ιουλίου 1974 εκτελούνται αμερικανοτουρκικές αποβατικές ασκήσεις στη νότια Τουρκία με την κωδική ονομασία “Double Effect”. Ήταν η γενική δοκιμή της ενέργειας κατά της Κύπρου. • Στις 20 Ιουλίου ο στρατιωτικός ακόλουθος των ΗΠΑ στη Σόφια πληροφορεί τον Έλληνα ομόλογό του ότι ισχυρές σοβιετικές δυνάμεις κατευθύνονται νότια! Χωρίς να διασταυρώσει την πληροφορία τη διαβιβάζει στην Αθήνα. Οι άνθρωποι του Ιωαννίδη, έχοντας “τρικυμία εν κρανίω”, διατάσσουν τη ναρκοθέτηση της ελληνοβουλγαρικής μεθορίου την ώρα που οι Τούρκοι αποβιβάζονται στην Κερύνεια. • Στις Βρυξέλλες ο αμερικανός αντιπρόσωπος στη Στρατιωτική Επιτροπή ζητά και επιτυγχάνει τη σύγκληση του Οργάνου για την εξέταση της κατάστασης από τις κινήσεις των Σοβιετικών. Αποδεικνύεται ότι η πληροφορία ήταν κατασκευασμένη. Κατά τον χρόνο της απόβασης το ελληνικό σύστημα αεράμυνας αποκαλύπτει μεγάλο αριθμό ιχνών που σχημάτιζαν ένα είδος φράγματος με διαφαινόμενο σκοπό να αναχαιτίσουν ελληνικά αεροσκάφη που θα επιχειρούσαν να υποστηρίξουν τις κυπριακές δυνάμεις. Αποδείχτηκε αργότερα ότι επρόκειτο για αεροσκάφη του 6ου Αμερικανικού Στόλου και βρετανικά από τη βάση του Ακρωτηρίου. • Ο Χένρι Κίσινγκερ αποστέλλει τον Τζόζεφ Σίσκο στην περιοχή της κρίσης με αποστολή να αποτρέψει τη σύρραξη Ελλάδας-Τουρκίας. Οι Τούρκοι τον αγνόησαν. Στην Αθήνα δεν έβρισκε συνομιλητή. • Ο διαβόητος Γ.Γ. του NATO Γιόζεφ Λουνς παραθερίζει στον Μέλανα Δρυμό και δεν διακόπτει την ανάπαυσή του για να σπεύσει στην έδρα του στις Βρυξέλλες και να περισώσει ό,τι μπορεί από την επερχόμενη σύγκρουση δύο κρατών-μελών της Συμμαχίας. Η στάση του παραμένει ανεξήγητη!> Από την ανάλυση των περιστατικών που αναφέρθηκαν πιο πάνω καθίσταται σαφές ότι επρόκειτο για ένα καλά οργανωμένο σχέδιο ειδικών στο είδος αυτό των ανορθόδοξων ή μυστικών επιχειρήσεων. Στόχος του σχεδίου ήταν η υποστήριξη των Τούρκων στην προετοιμασία και εκτέλεση μιας σύνθετης αποβατικής και αεραποβατικής επιχείρησης, όπως αυτή που πραγματοποιήθηκε εναντίον της Κύπρου το 1974. Για να συνεννοούμεθα, στη συνέχεια της αφήγησης θα αποκαλούμε αυτήν την ομάδα “Ομάδα Υποστήριξης Υψηλού Επιπέδου”. Εκτιμάται ότι η ομάδα αυτή αποτελείται από υψηλόβαθμους διπλωμάτες, πολιτικούς και στρατιωτικούς (εν ενεργεία ή τέως), που ενεργούν για λογαριασμό της κυβέρνησης της χώρας τους ή εκτελούν ιδιωτικά συμφωνητικά προσφοράς υπηρεσιών. Τα μέλη της ομάδας έχουν, λόγω της προηγούμενης ιδιότητάς τους, πρόσβαση σε αξιόπιστες πηγές πληροφοριών και διασύνδεσης, οι οποίες τους επιτρέπουν να πραγματοποιούν παρεμβάσεις που επιφέρουν αποφασιστικά αποτελέσματα. Παραδείγματα τέτοιων παρεμβάσεων της «Ομάδας Υποστήριξης Υψηλού Επιπέδου» είναι η υποστήριξη της αποβατικής επιχείρησης στην Κύπρο και η επέμβασή της στην κρίση του Μάρτη του 1987, για την οποία υπάρχει φωτοαντίγραφο εγγράφου του Κάσπαρ Γουάινμπεργκερ προς τον SACEUR, όπου του ζητά να βοηθήσει τον Ρίτσαρντ Περλ, γνωστό μισέλληνα, να υποστηρίξει τους τούρκους στρατηγούς στην επερχόμενη κρίση που ενδεχομένως θα εξελισσόταν σε ελληνοτουρκικό πόλεμο ολίγων ημερών! Το πολιτικό αποτέλεσμα της απόβασης και της κατοχής του σαράντα τοις εκατό της επιφάνειας της Κυπριακής Δημοκρατίας είναι η υλοποίηση του Σχεδίου Άτσεσον, δηλαδή η διχοτόμηση της Μεγαλονήσου και η διασφάλιση του εδάφους της για ενδεχόμενες επιχειρήσεις προς τις περιοχές του Κόλπου. Η Κύπρος είναι το τελευταίο φυλάκιο της ανατολικής Μεσογείου εγγύς των ενεργειακών πηγών της Μέσης Ανατολής που παραμένει σταθερά στα χέρια των Δυτικών. Παράλληλα, οι Τούρκοι υλοποιούν μέρος του στρατηγικού τους σχεδιασμού για αναθεώρηση της Συνθήκης της Λωζάννης». Τι έγινε στα Ύμια «Η Ελλάδα δεν κατόρθωσε να διαχειριστεί καλά την περίπτωση των Υμίων και να επαναλάβει τις επιδόσεις που είχε επιτύχει στην κρίση του Μάρτη του 1987. Δεν λειτούργησαν οι θεσμοί που είχαν δοκιμαστεί με επιτυχία τον Μάρτη του 1987. Ούτε υπήρχε επαρκής συντονισμός μεταξύ υπουργείου Εθνικής Άμυνας και υπουργείου Εξωτερικών. Το ΚΥΣΕΑ ουδέποτε συγκλήθηκε σε ολομέλεια για να αξιολογήσει την κατάσταση και να πάρει αποφάσεις. Οι διαβουλεύσεις με την αμερικανική πλευρά γίνονταν σε τρία επίπεδα: - Ο Κ. Σημίτης με τον Μπ. Κλίντον. - Ο Θ. Πάγκαλος με τον Ρ. Χόλμπρουκ. - Ο Γ. Αρσένης με την ηγεσία του Πενταγώνου. Δεν χρησιμοποιήθηκε το ΕΘΚΕΠΙΧ που διαθέτει τα μέσα, κυρίως τηλεπικοινωνίες και απεικόνιση στοιχείων, τα οποία είναι απαραίτητα για τον χειρισμό κρίσεων. Παρατηρήθηκε μια μόλις αποκρυπτόμενη δυσπιστία της κορυφής της κυβέρνησης προς την ηγεσία των Ενόπλων Δυνάμεων. Δεν υπήρχε ταύτιση στρατηγικής αντίληψης. Κατά τη διάρκεια των διαβουλεύσεων για τα Ύμια, πιθανώς η γνωστή “ομάδα” βρισκόταν σε δράση και σχημάτισε την εντύπωση ότι η ελληνική πλευρά έχει προκρίνει την απαγκίστρωση των δυνάμεων από την περιοχή και δεν έχει προετοιμαστεί για οτιδήποτε άλλο. Η απουσία του ΚΥΣΕΑ από το ΕΘΚΕΠΙΧ και η εμφάνιση ενός κορυφαίου κυβερνητικού στελέχους και μέλους του ΚΥΣΕΑ στις οθόνες της τηλεόρασης σε κρίσιμες στιγμές ενίσχυσαν την εντύπωση αυτή. Η αποδοχή της επιγραμματικής φράσης με την οποία περατώθηκε η διαπραγμάτευση που οδήγησε στην αποκλιμάκωση ήταν βιαστική. Η φόρμουλα “No troops, no ships, no flags” ενδέχεται να υπονοεί ότι τα Ύμια βρίσκονται σε “γκρίζα περιοχή”, στην οποία είναι φυσικό να μην υπάρχουν σημαίες». Λάθος σύντροφοι! «Είπαμε ότι στην κρίση των Υμίων πιθανώς δώσαμε την εντύπωση ότι η μόνη μας επιλογή ήταν η αποκλιμάκωση. Αυτό φαίνεται ότι οι “φίλοι” μας το πέρασαν στους απέναντι. Έτσι οι Τούρκοι βεβαιώθηκαν ότι θα διστάζαμε να προχωρήσουμε σε γενικευμένη σύγκρουση. Πήραν λοιπόν την απόφαση να στείλουν τους καταδρομείς στη δυτική Ύμια χωρίς να αντιμετωπίζουν τον κίνδυνο γενίκευσης της σύρραξης και κέρδισαν το στοίχημα. Τέλος, πρέπει να μνημονεύσουμε εδώ ότι στην κορύφωση της κρίσης των Ιμίων κάποιοι ψιθύρισαν: “...Εμείς δεν θυσιάζουμε τα παιδιά μας για κάτι βράχους... και να κλάψουνε οι μανούλες...” Λάθος σύντροφοι! Και στα βουνά της Πίνδου το 1940 τα παιδιά της Ελλάδας θυσιάστηκαν για λίγους βράχους και κλάψανε οι μανούλες... Δόξασαν όμως την πατρίδα και τίμησαν τις παραδόσεις του έθνους μας». Τι συμβαίνει με τον ICAO «Οι αρμοδιότητες των Υπηρεσιών Εναέριας Κυκλοφορίας, στα πλαίσια των καθηκόντων που εκχωρεί ο ICAO στις εθνικές αρχές για την απρόσκοπτη και ασφαλή κίνηση των αεροσκαφών, είναι αυξημένες. Προσεγγίζουν τα όρια της άσκησης εθνικής κυριαρχίας. Οι πτήσεις, ακόμα και στον διεθνή χώρο των FIR, υπόκεινται σε αυστηρές διατάξεις και δεν ισχύει στον αέρα η αρχή της αβλαβούς διέλευσης που επιτρέπει την κίνηση πολεμικών πλοίων στα χωρικά ύδατα μιας χώρας, τηρουμένων ορισμένων περιορισμών. Οι εξουσιοδοτήσεις των Αρχών Εναέριας Κυκλοφορίας φτάνουν μέχρι του εξαναγκασμού σε προσγείωση του παραβατικού αεροσκάφους, και σε ακραία περίπτωση στη χρήση πυρών. Το Αιγαίο, με την πληθώρα των νησιών μας και τον μεγάλο αριθμό των αεροδρομίων και ελικοδρομίων (το πυκνότερο δίκτυο στην Ευρώπη), έχει ανάγκη από ένα αυστηρά πειθαρχημένο σύστημα εναέριας κυκλοφορίας τοπικών και διεθνών γραμμών, που να υποστηρίζεται από έναν σύγχρονο εθνικό αερομεταφορέα. Το σύστημα αυτό, μοναδικό στον κόσμο, είναι απαραίτητο για τη διατήρηση της ενότητας του ελληνικού κράτους, την κοινωνική και οικονομική ανάπτυξη της χώρας και την ασφάλειά της. Ως εκ τούτου, αποτελεί πρωτεύοντα στόχο της Άγκυρας για επικυριαρχία στο Αιγαίο και μεταβολή της πολιτικής γεωγραφίας στην περιοχή». Γιατί μας υποβαθμίζουν Το πρόβλημα για εμάς, κατά τον Ν. Κουρή, είναι ότι «την προσπάθεια αποδόμησης της ελληνικής κυριαρχίας στο Αιγαίο την έχει στο στάδιο αυτό αναλάβει η αμερικανική διοίκηση. Για λόγους δικούς της δεν επιθυμεί να ελέγχονται οι κινήσεις των δυνάμεών της από και προς περιοχές της Μ. Ανατολής και της ΝΔ Ασίας από ξένες δυνάμεις. Στην περίπτωση του Αιγαίου, είναι η Ελλάδα που με βάση τους κανόνες του ICAO ελέγχει την κυκλοφορία εντός του FIR Αθηνών. Ως συνέπεια της απόφασης της DPC για κατάργηση των ορίων αμυντικής ευθύνης στο επίπεδο των υποστρατηγείων (του ΑΤΑ δηλαδή) καταργήθηκε η θέση του διοικητή Συμμαχικών Αεροπορικών Δυνάμεων στην Ελλάδα (Λάρισα) και ο έλληνας πτέραρχος υποβιβάζεται σε διευθυντή (!) Αεροπορικών Επιχειρήσεων CAOC, ο οποίος υπάγεται στον διοικητή Αεροπορικών Δυνάμεων Νότου που εδρεύει στη Σμύρνη με τούρκο επιτελάρχη. Ο Comairsouth έχει απόλυτη εξουσία σε θέματα ανάθεσης περιοχών ευθύνης στους Διευθυντές CAOC. Για παράδειγμα, μπορεί να ορίσει τον τούρκο διευθυντή CAOC υπεύθυνο για την άμυνα ελληνικών περιοχών.Τις μέρες αυτές οι Τούρκοι με προκλητικές δηλώσεις και ενέργειες αμφισβητούν την κυριαρχία μας στο Φαρμακονήσι». Σώφρων ο Ανδρέας Με την τεράστια εμπειρία και πείρα του, ο Ν. Κουρής εξηγεί ότι «Ο Α. Παπανδρέου, ως πρωθυπουργός της Ελλάδας, υπήρξε σώφρων στη διαχείριση της εξωτερικής πολιτικής. Γνωρίζοντας τις μεθόδους που χρησιμοποιούν οι ΗΠΑ, δεν ήρθε σε μετωπική σύγκρουση με τους Αμερικανούς. Δεν επιχείρησε να τους κατατροπώσει όπως ο πρόγονός μας Θεμιστοκλής τους... Πέρσες στη Σαλαμίνα! Έδωσε όμως σκληρές μάχες για την προάσπιση των συμφερόντων μας και τη διαφύλαξη της εδαφικής μας ακεραιότητας. Κομβικοί σταθμοί στη σταδιοδρομία του Ανδρέα ως πρωθυπουργού είναι η αγόρευσή του στη Σύνοδο της DPC τον Δεκέμβριο του 1981 ενώπιον των υπουργών Άμυνας του NATO –ένας σκληρός φιλιππικός εναντίον των ΗΠΑ και των συμμάχων για την απαράδεκτη συμπεριφορά τους στην επιθετική πολιτική της Τουρκίας, που παραβίασε όλες τις αρχές πάνω στις οποίες οικοδομήθηκε η Ατλαντική Συμμαχία–, καθώς και η θαυμαστή διαχείριση της κρίσης του 1987, όταν συνδυάζοντας διπλωματία και στρατιωτική ισχύ αναχαίτισε την επιβουλή των Τούρκων στο Αιγαίο. Σε αυτό όμως θα αναφερθούμε στη συνέχεια. Ας επιστρέψουμε στους Αμερικανούς». Τουρκία: Γίγαντας με γυάλινα πόδια Και ο επίτιμος αρχηγός ΓΕΕΘΑ κλείνει την πολύ σημαντική αυτή εργασία του επαναλαμβάνοντας ότι «ο αγώνας για τη διάσωση του Αιγαίου, του Ελληνισμού και των νησιών μας θα είναι μακροχρόνιος και διμέτωπος». Και προσθέτει: «Ο ελληνικός λαός δεν διακατέχεται από αντιαμερικανικά συμπλέγματα. Αντίθετα τιμά τον λαό των Ηνωμένων Πολιτειών, με τον οποίο έχει κοινές πολιτιστικές ρίζες και τον συνδέουν κοινοί αγώνες. Αισθάνεται όμως προδομένος, γιατί με την πολιτική της η μεγάλη αυτή χώρα, σύμμαχός μας στο NATO, υπονομεύει την εδαφική μας ακεραιότητα σε συμπαράταξη με την Τουρκία, η οποία, ακολουθώντας επεκτατική πολιτική, δημιουργεί από καιρού εις καιρόν εντάσεις στο Αιγαίο. Εκτιμούμε ότι αν στο προσεχές διάστημα ενεργοποιηθούν σε ρόλο προβοκάτορα κράτη-σφραγίδες που κατασκευάστηκαν πρόσφατα από την πολυδιάσπαση της Γιουγκοσλαβίας, ειδικά εκείνα που διακατέχονται από αλυτρωτικές φαντασιώσεις, τότε η κατάσταση στη Βαλκανική θα επιδεινωθεί. Πρότασή μου είναι να παρακολουθούμε τις εξελίξεις τόσο γύρω μας όσο και ευρύτερα, στον βαθμό που επηρεάζουν την ασφάλειά μας, και να επικαιροποιούμε την πολιτική μας αναλόγως. Η εθνική μας πολιτική πρέπει, ει δυνατόν, να είναι διακομματική και οι βασικές της κατευθύνσεις δεν πρέπει να ανατρέπονται με την εναλλαγή των κομμάτων στην εξουσία ή των προσώπων στις κυβερνήσεις. Ολοκληρώνοντας την εργασία αυτή, εκφράζω την ευχή όπως η εθνική μας πολιτική απαλλαγεί από τα σύνδρομα του παρελθόντος. Η Τουρκία μπορεί να φαντάζει γίγαντας στη βαλκανική περίμετρο, έχει όμως γυάλινα πόδια».

InfognomonPolitics

Η δήλωση του Τούρκου ηθοποιού και οι έρευνες της ΕΥΠ.

H δήλωση του Τούρκου ηθοποιού Ατίλα Ολγκάτς, την περασμένη εβδομάδα, ότι σκότωσε εν ψυχρώ δέκα άτομα εκ των οποίων και έναν αιχμάλωτο, κατά την εισβολή στην Κύπρο το 1974, ξαναφέρνει στο προσκήνιο με τον πιο δραματικό τρόπο το θέμα των αγνοουμένων. Η μαρτυρία του Ολγκάτς, την οποία ανακάλεσε την επόμενη μέρα λέγοντας ότι όσα είπε ήταν ένα σενάριο για μια ταινία που έγραφε, ξύπνησε μνήμες που ποτέ δεν είχαν σβηστεί. Συγχρόνως, η μαρτυρία του φαίνεται να ταιριάζει ανατριχιαστικά με αυτήν που είχε περιγράψει στην εκπομπή των Φακέλων πριν από τρία χρόνια ο Βασίλης Γιαννόπουλος, ο οποίος υπηρέτησε στην ΕΥΠ και ασχολήθηκε εκτεταμένα με τους Κύπριους αγνοουμένους: «Ηρθα σε επαφή με έναν Τούρκο αλεξιπτωτιστή που ήταν σε άσχημη ψυχολογική κατάσταση. Μου είπε ότι τους σφάξαμε σαν τα αρνιά επί τόπου στη Βόρεια Κύπρο. Και επειδή είχε τύψεις συνειδήσεως ήθελε να δικαστεί στην Ελλάδα για να απαλλαγεί από τη συνείδησή του...».
Ο Γιαννόπουλος σήμερα δηλώνει με βεβαιότητα ότι ο αλεξιπτωτιστής που είχε γνωρίσει πριν από περίπου είκοσι χρόνια είναι όντως ο Ολγκάτς. Θεωρεί χρέος του να καταθέσει τη μαρτυρία του στο ΥΠΕΞ, το οποίο θα προωθήσει το ερευνητικό υλικό στις κυπριακές αρχές.
Ο Βασίλης Γιαννόπουλος ανέλαβε να εκτελέσει επιχειρήσεις για τους αγνοουμένους στήνοντας ένα δίκτυο πληροφοριοδοτών μέσα στις τουρκικές φυλακές. «Εψαξα προσωπικά. Υπήρχε η δυνατότητα κάθε πληροφορία που ερχόταν στην ΕΥΠ να διερευνάται. Ανελήφθη ... ρίσκο, δαπανήθηκαν χρήματα και ερευνήθηκαν όλες οι πληροφορίες σε όλο τον γεωγραφικό χώρο της Τουρκίας». λέει ο Γιαννόπουλος. «Κάποιοι εκμεταλλεύονταν τους συγγενείς των αγνοουμένων και έπλαθαν ιστορίες με κάποια αληθοφάνεια...».Ο Γιαννόπουλoς παρ’ όλες τις προσπάθειες δεν καταφέρνει να βρει κανέναν Ελληνα αγνοούμενο ζωντανό.
Ο κάθε τόπος όμως κρύβει τα δικά του μυστικά. Μυστικά που συνήθως μαθαίνονται μόνο με το πέρασμα του χρόνου, όταν οι γλώσσες λύνονται και τα πάθη απαλύνονται... Στην Κύπρο, τα 35 ολόκληρα χρόνια από την τουρκική εισβολή δεν φαίνεται να είναι αρκετά. Ακόμα και σήμερα υπάρχουν οικογένειες, στη Μεγαλόνησο, στην Καρδίτσα, στην Κρήτη, ακόμα και εδώ στην Αθήνα που έχουν αναπάντητα ερωτήματα για το τι έγιναν οι δικοί τους άνθρωποι που τους είδαν τελευταία φορά εκείνο το τραγικό καλοκαίρι. Είναι οι οικογένειες των αγνοουμένων της Κύπρου.
Πιστεύουν ακράδαντα, ακόμα και σήμερα, ότι οι άνθρωποί τους βρίσκονται αιχμάλωτοι ή φυλακισμένοι στην Τουρκία ακόμα και σήμερα. Η Χαρά Κρητικού που έχει τον αδελφό της αγνοούμενο επιμένει πως οι γονείς της, που δεν ζουν πια, είχαν καταφέρει να τον εντοπίσουν αιχμάλωτο στην Τουρκία. Περιγράφει ότι οι γονείς της είχαν πουλήσει μεγάλο μέρος της περιουσίας τους για να ταξιδέψουν στην Τουρκία και είχαν καταφέρει να έρθουν σε επαφή μαζί του και να τον δουν με τα δύο του παιδιά. «Ζει σε ένα σπίτι μεγαλοτσιφλικά παντρεμένος με την αδελφή του μεγαλοτσιφλικά ...Φυσικά δεν μπορούσε να κινηθεί μόνος του, δεν τον άφηναν, δεν του επέτρεπαν ούτε τηλέφωνο, ήταν αιχμάλωτος... ουσιαστικά αιχμάλωτος» λέει η Χαρά Κρητικού. Την ελπίδα της Κρητικού αλλά και τη δίψα να μάθει οποιαδήποτε πληροφορία για τον αδελφό της την είχαν σχεδόν όλες οι οικογένειες. Αυτήν την ανάγκη εκμεταλλεύτηκε ένα κύκλωμα ανθρώπων που προσέφερε πληροφορίες σε Ελληνες και Κύπριους έναντι χρηματικής αμοιβής. Από το Μπουλού της Τουρκίας στο Δενισλί και στα Αδανα, σύμφωνα με τις πληροφορίες αυτού του κυκλώματος, οι αγνοούμενοι βρίσκονταν σε φυλακές, στρατόπεδα, ακόμα και ναύτες σε πλοία...
Πλήθος σεναρίων
Τα σενάρια ατέλειωτα, ενώ καμία πληροφορία δεν μπορούσε να εξακριβωθεί. Το 1997 Κληρίδης και Ντενκτάς συμφωνούν να λύσουν αυτό το παζλ και να σταματήσουν την αναίσχυντη φημολογία. Αποφασίζουν να ξεκινήσουν εκταφές στους μαζικούς τάφους. Τα λείψανα που βρίσκονται εξετάζονται, απομονώνεται το γενετικό τους υλικό, ενώ συγχρόνως όλες οι οικογένειες αγνοουμένων δίνουν δείγματα του DNA τους ώστε να μπορέσουν να δουν ποια οστά ανήκουν σε ποια οικογένεια. Πολλές οικογένειες βρέθηκαν γύρω από ένα σκελετό τοποθετημένο σε ένα τραπέζι και να τους ανακοινώνεται ότι ο πατέρας, ο σύζυγος ή ο αδερφός που περίμεναν να γυρίσει βρίσκεται μπροστά τους. Μέχρι σήμερα έχουν κλείσει με αυτόν τον τρόπο 145 υποθέσεις από τους 1.619 αγνοουμένους. Παράλληλα με την προσπάθεια ταυτοποίησης των λειψάνων οι ελληνικές μυστικές υπηρεσίες δεν αφήνουν καμία πληροφορία που έρχεται στα χέρια τους αδιερεύνητη. Προσπαθούν να βρουν την άκρη ενός νήματος, το οποίο καταλήγει σε ένα μπλεγμένο κουβάρι γεμάτο έντονα συναισθήματα, αλήθειες, μύθους και θεωρίες συνωμοσίας 35 ετών, που δεν έχουν καταφέρει να σβήσουν την ελπίδα τόσων ανθρώπων.

http://greece-salonika.blogspot.com