ΠΡΟΣΔΟΚΩ ΑΝΑΣΤΑΣΙΝ ΠΑΤΡΙΔΟΣ

Ο Σύλλογος Ποντίων Νεάπολης κατέκτησε τη Μασσαλία

Ολοκληρώθηκε με απόλυτη επιτυχία το 10ο AIGO VIVO Φεστιβάλ στην Μασσαλία στο οποίο συμμετείχε η Ελλάδα με εκπρόσωπο της τον Σύλλογο Ποντίων Νεάπολης.

Οι περίπου 3500 θεατές και οι 300 χορευτές έδωσαν και φέτος τη μεγαλύτερη λάμψη στο θεσμό που από την πρώτη στιγμή αγαπήθηκε σε όλη την Μασσαλία.
Το Φεστιβάλ ξεκίνησε στις 10 Απριλίου και ολοκληρώθηκε στις 14.

Συμμετείχαν 7 χώρες: Ελλάδα, Σλοβακία, Βέλγιο, Ιταλία, Πορτογαλία Γεωργία και Γαλλία η οποία παρουσίασε 6 διαφορετικά συγκροτήματα από όλη την επικράτεια.

Ο Σύλλογος Ποντίων Νεάπολης είχε 7 παραστάσεις στις οποίες οι παρευρισκόμενοι τους αποθέωσαν. Οι ποντιακοί ήχοι, οι ποντιακές ενδυμασίες, το χαμόγελο των χορευτών είναι εικόνες που χαράχτηκαν ανεξίτηλα στη μνήμη των ευρωπαίων πολιτών.
Η αποστολή που είχαν να φέρουν εις πέρας ήταν δύσκολη και κουραστική.

Σε αυτό συνέβαλαν το πλήθος των παραστάσεων αλλά και η ποικιλία των προγραμμάτων που είχε να εκτελέσει το χορευτικό.

Στο Φολκλορικό αυτό Φεστιβάλ οι προτιμήσεις των θεατών αλλά και των διοργανώνων έφεραν το Σύλλογο Ποντίων Νεάπολης στην Πρώτη θέση.

Συγκινητική βεβαία ήταν η στιγμή που ακούστηκε ο εθνικός μας ύμνος.
Στο διάστημα αυτό, είχαν παράλληλα την ευκαιρία, να γνωρίσουν χορευτικά και ανθρώπους από όλες τις αποστολές, οι οποίοι τους έδωσαν την ευκαιρία να γνωρίσουν τα ήθη και τα έθιμα τους.

Ευχή όλων μας, αυτές οι επιτυχείς παραστάσεις στο εξωτερικό, να συνεχιστούν και αυτήν την πεποίθηση την ενισχύουν οι προτάσεις που έγιναν από διάφορες χώρες για την συμμετοχή του Συλλόγου Ποντίων Νεάπολης σε δικά τους Φεστιβάλ.
Από το Ενημέρωση - News

ΠΗΓΗ: http://enimerosi.madblog.gr/note/7120/html

Dimitris Tsavdaridis -

Δημήτρης Τσαβδαρίδης
eptalofos.madblog.gr
handball.madblog.gr
sports.madblog.gr
enimerosi.madblog.gr
dimitriostsa@yahoo.gr

"Πόντος,δικαίωμα στη μνήμη"Εκθεση στη Ρωσσία

Ο Πόντος θυμάται... στη Ρωσία
Παραμονές του Πάσχα, στις 17 Απριλίου, στην πόλη Σότσι της Ρωσίας εγκαινιάζεται η πολυθεματική έκθεση με τίτλο «Πόντος - Δικαίωμα στη μνήμη». Η έκθεση θα φιλοξενηθεί σε χώρο 400 τετραγωνικών μέτρων, στο μεγαλύτερο εκθεσιακό Κέντρο Τέχνης της πόλης και αποτελείται από 45 θεματικές ενότητες.Η έκθεση αποτελείται από αυθεντικές φωτογραφίες, έγγραφα και κείμενα από τα αρχεία του καθηγητή του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας, Κώστα Φωτιάδη και αποτελεί το απαύγασμα ερευνών σχεδόν τριών δεκαετιών.«Οι Έλληνες της Διασποράς και της μητροπολιτικής Ελλάδος έχουν δικαίωμα στη μνήμη. Έχουμε δικαίωμα να θυμίσουμε και να προβάλλουμε, να ενημερώσουμε και να αφυπνίσουμε τον κόσμο, με αφορμή το τραγικό γεγονός της γενοκτονίας του ποντιακού ελληνισμού», δήλωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο κ. Φωτιάδης.Πριν από το Σότσι, η έκθεση είχε "ταξιδέψει" στην πρωτεύουσα της Ρωσίας, τη Μόσχα, καθώς και σε άλλες ρωσικές πόλεις, όπου υπάρχει συμπαγής ελληνική παρουσία, όπως Ροστόβ, Κρασνοντάρ, Βλαντικαυκάζ, Γελεντζίκ Νοβοροσίσκ, Γεσέντουκι, Πιατιγκόρσκ.Στο Σότσι μένουν σήμερα περίπου πέντε χιλιάδες Έλληνες, ενώ στο ορεινό «ελληνικό» χωριό της περιοχής, «Κράσναγια Πολιάνα» (Κόκκινο Ξέφωτο), που ίδρυσαν ελληνικές οικογένειες το 1878, θα φιλοξενηθούν οι Χειμερινοί Ολυμπιακοί Αγώνες του 2014.Στα εγκαίνια της έκθεσης, που θα διαρκέσει μέχρι τις 25 Μαΐου, θα παραστούν εκπρόσωποι της πόλης, Έλληνες της κοινότητας και άνθρωποι των Γραμμάτων και των Τεχνών.

strategy-geopolitics

ΟΥ ΝΑ ΜΟΥ ΧΑΘΕΙΤΕ ΘΛΙΒΕΡΑ ΑΝΘΕΛΛΗΝΙΚΑ ΣΚΟΥΛΗΚΙΑ...

ΑΥΤΟ ΤΟ ΑΙΜΑΤΟΒΑΜΜΕΝΟ ΚΑΘΑΡΜΑ ΕΙΝΑΙ Ο ΣΦΑΓΕΑΣ 353.000 ΕΛΛΗΝΩΝ ΤΟΥ ΠΟΝΤΟΥ!!! ΣΤΟ ΕΠΟΜΕΝΟ ΦΥΛΛΟ ΣΑΣ ΤΟΥΡΚΟΑΜΕΡΙΚΑΝΟΤΣΑΝΑΚΟΓΛΥΦΤΕΣ ΤΗΣ "ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗΣ", ΚΟΥΦΟΠΑΠΑΧΕΛΑΔΕΣ ΚΑΙ ΣΙΑ… ΕΙΣ ΕΝΔΕΙΞΗ ΕΥΓΝΩΜΟΣΥΝΗΣ ΧΑΡΙΣΤΕ ΤΟΥ ΟΛΟΚΛΗΡΗ ΤΗΝ ΠΡΩΤΗ ΣΑΣ ΣΕΛΙΔΑ, ΠΟΥ ΜΑΚΑΡΙ ΝΑ ΗΤΑΝ ΚΑΙ Η ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΣΑΣ... ΓΙΑ ΝΑ ΓΛΥΤΩΣΕΙ ΑΠ' ΤΙΣ ΑΝΘΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΣΑΣ ΑΝΑΘΥΜΙΑΣΕΙΣ Ο ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΛΑΟΣ...

skiaxtro

Τουρκικό διάβημα για την Ποντιακή Γενοκτονία

Η πλάκα με θέμα την Ποντιακή Γενοκτονία στο Μεταναστευτικό Μουσείο της Νότιας Αυστραλίας.

Η Τουρκία υπέβαλε επίσημο διάβημα διαμαρτυρίας προς την αυστραλιανή κυβέρνηση ισχυριζόμενη ότι ένας Εργατικός πολιτειακός υπουργός "εκμεταλλεύεται κατά τρόπο απαράδεκτο τα όσα έγιναν στο Πόντο στην περίοδο 1915-22 προκειμένου να κερδίσει ψήφους για την Εργατική παράταξη".

Ο Τούρκος πρέσβης στην Καμπέρα, Μουράτ Ερσάβι, επισκέφθηκε τον Αυστραλό υπουργό Εξωτερικών, Στίφεν Σμιθ, και διαμαρτυρήθηκε για "δυσφήμιση" της χώρας του.

Ο Αυστραλός υπουργός Εξωτερικών, σύμφωνα με τον Τούρκο πρέσβη, φέρεται να δήλωσε ότι "θα εξετάσει το όλο θέμα". Ο Τούρκος πρέσβης θα συνοδεύει τον Αυστραλό υπουργό Εξωτερικών σε εκδήλωση που θα γίνει σε ένα δεκαπενθήμερο στην Καλλίπολη με την ευκαιρία της επετείου της σφαγής των Anzac's το 1915 από τις δυνάμεις του Κεμάλ Ατατούρκ.

Ο κ. Ερσάβι δήλωσε ότι έχει λάβει χιλιάδες επιστολές από Τούρκους της Αυστραλίας που διαμαρτύρονται για τις δηλώσεις του υπουργού περί γενοκτονίας των Ποντίων από τον Ατατούρκ και φοβούνται μήπως πέσουν θύματα διακρίσεων.

Στο σάλο που προκλήθηκε αναφέρεται και εκτενές δημοσίευμα της εφημερίδας The Weekend Australian.

Πινακίδα για την Ποντιακή Γενοκτονία

Το αρχικό έναυσμα της αυστραλιανής κόντρας για την γενοκτονία των Ποντίων δόθηκε από τον υπουργό Δικαιοσύνης και Πολυπολιτισμικών Υποθέσεων Νότιας Αυστραλίας, Μάικλ Άτκινσον, όταν, πριν μήνες, πήγε ντυμένος με ποντιακή στολή σε εκδήλωση για τα 50 χρόνια της Ποντιακής Αδελφότητας Ν. Αυστραλίας.

Στα πλαίσια της εκδήλωσης αυτής, έγιναν και τα αποκαλυπτήρια ειδικής πλάκας με θέμα την Ποντιακή Γενοκτονία στο Μεταναστευτικό Μουσείο της Νότιας Αυστραλίας, όπου ο κ. Άτκινσον μίλησε για την "γενοκτονία των Ποντίων και των Αρμενίων από τους εθνικιστές Τούρκους του Κεμάλ Ατατούρκ".Οι δηλώσεις του αυτές ενόχλησαν τον Τούρκο πρέσβη, ο οποίος πλησίασε τον ομοσπονδιακό Φιλελεύθερο γερουσιαστή Ν. Αυστραλίας, Άλαν Φέργκιουσον.

Μάλιστα, οι Τούρκοι, σύμφωνα με πληροφορίες, ζητούν να ξηλωθεί η πινακίδα του Αυστραλιανού Μουσείου που αναφέρεται στην Ποντιακή Γενοκτονία.

Ο κ. Φέργκιουσον, χρησιμοποιώντας το βήμα της αυστραλιανής ομοσπονδιακής γερουσίας, αποδοκίμασε τις δηλώσεις του κ. Άτκινσον και επαίνεσε τον Κεμάλ Ατατούρκ, λέγοντας ότι τότε "ο θεμελιωτής της σύγχρονης Τουρκίας αντιστεκόταν στην ελληνική εισβολή".

Είπε, επίσης, ότι "τότε έγιναν φρικαλεότητες από όλες τις πλευρές και δεν πρέπει να κρίνουμε τα γεγονότα εκείνης της εποχής με τις σημερινές αξίες".

Αργότερα ο κ. Φέργκιουσον ζήτησε συγγνώμη αν ενόχλησαν οι δηλώσεις του και πρόσθεσε ότι δεν είναι κατάλληλα ενημερωμένος για τα γεγονότα εκείνης της εποχής ενώ υπογράμμισε ότι "δεν πρέπει να γίνονται εκδηλώσεις στην Αυστραλία για γεγονότα που συνέβησαν πριν εκατό χρόνια και διχάζουν την πολυπολιτισμική κοινωνία της".

Σημείωσε, μάλιστα, ότι τον έχουν πλησιάσει και Έλληνες της Ν. Αυστραλίας που του είπαν ότι έφυγαν από την Ελλάδα "για να ξεχάσουν την φρίκη των πολέμων και να ζήσουν ήσυχα".

Ο κ. Άτκινσον, από την πλευρά του, είπε ότι ο Φιλελεύθερος γερουσιαστής τόλμησε να κάνει κάτι που δεν έκανε ούτε η Τουρκία: "Να κατηγορήσει τους Αρμένιους για φρικαλεότητες σε βάρος των Τούρκων".

Ο ίδιος πρόσθεσε ότι αν ένας Φιλελεύθερος πολιτικός αμφισβητούσε τη γενοκτονία των Εβραίων από τους Ναζί θα τον αποδοκίμαζε το κόμμα του, ενώ τώρα με την περίπτωση του κ. Φέργκιουσον δεν υπήρξε καμιά δημόσια αποδοκιμασία από την παράταξη από την οποία προέρχεται.

Ο κ. Άτκινσον είπε ότι ο ίδιος διατηρεί αγαθές σχέσεις με την τουρκική κοινότητα και πρόσθεσε ότι θα κατατεθεί ψήφισμα στο πολιτειακό κοινοβούλιο για την αναγνώριση της Ποντιακής Γενοκτονίας.

Ο κ. Άτκισον που έχει στην έδρα του εκατονταπλάσιους περισσότερους Έλληνες ψηφοφόρους από τους Τούρκους μετέφρασε και στα Ελληνικά την ομιλία του κ. Φέργκιουσον στο αυστραλιανό κοινοβούλιο και την έστειλε σε χιλιάδες ψηφοφόρους του, γεγονός που εξαγρίωσε ακόμα περισσότερους τους Τούρκους.

Ο κ. Ερσαβί παραδέχθηκε ότι εκείνη την εποχή κάποια πράγματα ξέφυγαν από τον έλεγχο και έγινε "ένας πόλεμος μέσα στον μεγάλο πόλεμο" αλλά τόνισε πως δεν μπορούμε να μιλάμε για "γενοκτονία" και ο ισχυρισμός πως οι Τούρκοι σκότωσαν 350.000 Πόντιους είναι εξωπραγματικός.

Υπάρχουν ομολογίες και μαρτυρίες

Στην επιστολή του προς τους ψηφοφόρους του ο κ. Άτκινσον αναφέρει μεταξύ άλλων:

"Ο Φιλελεύθερος γερουσιαστής κ. Φέργκιουσον αναφέρει ότι ο Τούρκος πρέσβης του είπε ότι η ομιλία μου για τους σκοτωμούς, τη σκληρή μεταχείριση και την εξορία των Ποντίων Ελλήνων και των Αρμενίων είναι μια "παντελώς αδικαιολόγητη διαστρέβλωση της αλήθειας".

Και συνεχίζει ο Φιλελεύθερος γερουσιαστής: "Μπορούμε όλοι μας να ξαναγράψουμε την ιστορία. Σίγουρα, έγιναν ωμότητες στο παρελθόν. Μιλάμε για γεγονότα που συνέβηκαν εδώ και 100 χρόνια. Αυτά είναι πάντα συζητήσιμα θέματα. Έχουν την υπόθεση των Αρμενίων, των Ποντίων Ελλήνων και πολλών άλλων λαών που προσπαθούν να επιβάλλουν την ηθική κρίση του σήμερα για γεγονότα που έγιναν εδώ και 100 χρόνια. Αυτά τα γεγονότα δεν δίνονται σήμερα με απόλυτη ακρίβεια. Χωρίς αμφιβολία, έγιναν ωμότητες και από τις δυο πλευρές. Αλλά είναι δύσκολο για μας σήμερα να κρίνουμε αμερόληπτα και δεν πρέπει να κρίνουμε όταν δεν γνωρίζουμε τα πλήρη γεγονότα. Το τουρκικό έθνος είναι σήμερα μια φιλική δύναμη".

Παρ' ότι αποτελεί ακόμα ποινικό αδίκημα στην Τουρκία το να μιλά ή να γράφει κανείς για τη γενοκτονία των Αρμενίων, δεν έχω ακούσει ποτέ την τουρκική κυβέρνηση να φτάσει σε σημείο να ισχυριστεί ότι οι Αρμένιοι διέπραξαν ωμότητες εναντίον των Τούρκων - έμεινε στα χέρια του Φιλελεύθερου γερουσιαστή της Νότιας Αυστραλίας να κάνει αυτόν τον ισχυρισμό.

Πολλοί από μας γνωρίζουμε άτομα εδώ στη Νότια Αυστραλία που ήσαν μάρτυρες των απελάσεων των Ελλήνων του Πόντου και άλλων Ελλήνων της Μικρός Ασίας, ειδικά από τα παράλια του Αιγαίου κοντά στη Σμύρνη. Έχουμε τις μαρτυρίες τους καθώς και συνταρακτικές αναφορές των διπλωματών και προξένων που υπηρέτησαν στην Τουρκία εκείνη την εποχή. Έχουμε τις ομολογίες των αξιωματούχων της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Μερικοί από τους πολύ ηλικιωμένους θυμούνται ακόμα αυτά τα γεγονότα.

Το Φιλελεύθερο Κόμμα δεν μπορεί να διαγράψει τα μαρτύρια που συνέβησαν σε βάρος των Ελλήνων Ποντίων και των Αρμενίων, λέγοντας ότι συνέβησαν στις αρχές του 20ού αιώνα ή ότι οι Πόντιοι και οι Αρμένιοι ήταν εν μέρει υπεύθυνοι για την ίδια τους τη δυστυχία ή ότι οι δολοφονίες, οι βιασμοί, οι λεηλασίες και οι εξορίες είχαν διαφορετική ηθική αξία στις αρχές του 20ού αιώνα.

Πιστεύω ότι έχουμε μια καλή εικόνα του τι συνέβη στην Ανατολία στις αρχές του 20ού αιώνα. Οι σημερινές καλές σχέσεις μεταξύ Αυστραλίας και Τουρκίας δεν αποτελούν λόγο του να λογοκρίνουμε το θέμα. Ούτε τα 50 χρόνια καλών σχέσεων μεταξύ Αυστραλίας και Ιαπωνίας δεν πρέπει να θεωρηθούν λόγος για λογοκρισία όσον αφορά το ζήτημα της μεταχείρισης των Αυστραλών αιχμαλώτων στις φυλακές Changi της Σιγκαπούρης ή στους σιδηροδρόμους της Βιρμανίας. Σε αντίθεση με τους ισχυρισμούς του Φιλελεύθερου γερουσιαστή ότι δεν γνωρίζω τα γεγονότα, μελετώ για πολλά χρόνια τώρα το θέμα αυτό, στην ιστορική του και όχι μόνο διάσταση, τη μεταχείριση σε βάρος των χριστιανικών μειονοτήτων στην Οθωμανική Αυτοκρατορία, όπως των Ασσυρίων και των Συρίων ορθοδόξων, αλλά και για τη μεταχείριση σε βάρος των Κούρδων.

Όπως και ο γερουσιαστής Ferguson, έτσι και εγώ επισκέφθηκα την Τουρκία πέρυσι και κατά τη διάρκεια μέρους του ταξιδιού μου αυτού φιλοξενήθηκα από την τουρκική κυβέρνηση. Η φιλοξενία αυτή δεν σημαίνει ότι κατά την επιστροφή μου στην Αυστραλία θα κάνω "θελήματα" για τον Τούρκο πρέσβη. Ο γερουσιαστής Ferguson, αντίθετα, νιώθει υποχρέωση προς τον "προσωπικό του φίλο", Τούρκο πρέσβη, αφού μέσα σε 24 ώρες τον πλησίασε γι' αυτό το θέμα".

Σχετικό δημοσίευμα: Τhe Αustralian

skal

94 Χρόνια η “Μεγάλη” Βρετανία αποκρύπτει το έγγραφο - απόδειξη της κρατικής εντολής για τη γενοκτονία των Αρμενίων

Εδώ και δεκαετίες στον “πολιτισμένο” δυτικό κόσμο η γενοκτονία των Αρμενίων αποτελεί θέμα “διαλόγου” και “έρευνας”. Το βασικό επιχείρημα που αποτρέπει την ταυτοποίηση της εθνοκάθαρσης είναι η έλλειψη εγγράφων που να αποδεικνύουν ότι η σφαγή έγινε βάσει επίσημου σχεδιασμού. Πέραν του γελοίου της αμφιβολίας αυτής, όντως η ηττημένη Τουρκική διοίκηση προσπάθησε μετά τα τραγικά γεγονότα να καταστρέψει όλα τα έγγραφα που αποτύπωναν την οργάνωση και εκτέλεση της γενοκτονίας. Τα Οθωμανικά αρχεία καταστράφηκαν μεθοδικά ώστε να μην μπορούν να κατηγορηθούν τόσο η πολιτική όσο και η στρατιωτική ηγεσία για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας. Έτσι τουλάχιστον ήθελαν οι Τούρκοι και οι ναζιστικές - ιμπεριαλιστικές χώρες να επικρατήσει.
Η πραγματικότητα όμως είναι πως το σημαντικότερο των εγγράφων, η τρανταχτή απόδειξη του απάνθρωπου σχεδιασμού και εκτέλεσης έχει διασωθεί και …φυλάσσεται ανακατεμένο με άλλα, άχρηστα έγγραφα στα αρχεία του foreign office εδώ και 94 χρόνια.
Οι Δέκα Εντολές της επιτροπής Ενότητας και Προόδου.
Αυτός ακριβώς είναι ο τίτλος του επίσημου εγγράφου που συντάχθηκε σε μυστική συνάντηση παρουσία του τότε υπουργού εσωτερικών Ταλάτ Μπέη και τεσσάρων αξιωματούχων τον χειμώνα του 1914. Το έγγραφο αυτό είναι οι επίσημες διαταγές που καθόρισαν την τύχη εκατομμυρίων Γηγενών Αρμενίων και η μεθοδολογία εξόντωσης τους. Αναλυτικά:
Εντολή πρώτη: Σύλληψη όλων των Αρμενίων που αντιμάχονται την κυβέρνηση (sic) και βίαιος εκτοπισμός τους σε Βαγδάτη και Μοσούλη. Κατά τη διάρκεια του εκτοπισμού οι Τούρκοι φύλακες διατάσσονται να τους εκτελέσουν είτε καθ’ οδόν είτε στον τόπο προορισμού.
Εντολή Δεύτερη: Αφοπλίστε κάθε Αρμένιο
Εντολή Τρίτη: Ερεθίστε τους Μουσουλμανικούς πληθυσμούς ιδιαίτερα στο Βαν, στα Άδανα, στο Ερζερούμ ώστε να προκαλέσετε μαζικές σφαγές (εναντίον των Αρμενίων).
Εντολή Τέταρτη: Σε μέρη όπως Ερζερούμ, Βαν κλπ. αφήστε τον όχλο να κάνει τις εκτελέσεις και ενεργοποιήστε το στρατό για να “παρέμβει” στο απαραίτητο χρονικό διάστημα ώστε να επιβάλλει την τάξη. Αντίθετα σε μέρη όπως Άδανα, Σμύρνη κλπ ενισχύστε ενεργά τους Μουσουλμανικούς πληθυσμούς με στρατιωτική εμπλοκή.
Εντολή Πέμπτη: Φροντίστε την άμεση εκτέλεση Ιερέων και Δασκάλων ανεξαρτήτου ηλικίας και οργανώστε την εκτέλεση κάθε αρσενικού κάτω των 50 ετών. Κρατήστε γυναικόπαιδα για εξισλαμισμό.
Εντολή Έκτη: Εκτοπίστε τις οικογένειες όσων καταφέρουν να δραπετεύσουν (σσΟ: τα υπόλοιπα μέλη) και αποκόψτε τους με κάθε τρόπο από τις γενέτειρες τους.
Εντολή Έβδομη: Με τη δικαιολογία ότι κάθε Αρμένιος λειτουργεί ως κατάσκοπος, καθαιρέστε τους από κάθε αξίωμα ή θέση εξουσίας.
Εντολή Όγδοη: Εκτελέστε με διακριτικό (sic) τρόπο κάθε Αρμένιο που υπηρετεί στον στρατό. Αυτό είναι ευθύνη του στρατεύματος.
Εντολή Ένατη: Η εκτέλεση όλων των εντολών να ξεκινήσει συγχρόνως ώστε να μην επιτρέψουμε προετοιμασία κάθε είδους άμυνας.
Εντολή Δέκατη: Δώστε ιδιαίτερη προσοχή στο Άκρως Απόρρητο των εντολών που δεν πρέπει σε καμμία περίπτωση να γνωστοποιούνται πέραν των 2 ή 3 επιτελών (σσΟ: Ανά πυρήνα δράσης).
Το ντοκουμέντο αυτό παραδόθηκε στον πρώην πρόξενο της Μ. Βρετανίας στη Σμύρνη, Κλιφορντ Χιθκοτ - Σμιθ από υψηλόβαθμο στέλεχος του Οθωμανικού υπουργείου εσωτερικών. Ο Τούρκος επιτελής αρχικά ζήτησε αμοιβή 10,000 λιρών από τον πρόξενο. Μετά από διαπραγματεύσεις, ο Σμιθ κατάφερε να αποκτήσει το έγγραφο χωρίς αμοιβή αλλά με την παροχή αμνηστείας και εγγύηση ανωνυμίας έναντι Entente και Τουρκικής διοίκησης αντίστοιχα.
Το έγγραφο παραδόθηκε στους αρμόδιους Βρετανούς υπουργούς ώστε να στοιχειοθετηθούν οι κατηγορίες για εγκλήματα κατά τις ανθρωπότητας για τον Ταλάτ Μπέη. Στο μεσοδιάστημα όμως ο Ταλάτ δολοφονήθηκε, έτσι το έγγραφο αρχειοθετήθηκε αθόρυβα μαζί με άλλα, άχρηστα έγγραφα με αριθμό αρχείου FO371/4172 όπου και βρίσκεται εως σήμερα. Η γενοκτονία συνεχίστηκε και συνεχίζεται ακόμα και σήμερα. Πέρασε από την Ασία στα Βαλκάνια, τη Γερμανία, πάντα με το βηματισμό της χήνας και τους ίδιους κρυφούς πρωταγωνιστές. Και έρχεται σήμερα ο Ομπάμα για να μιλήσει περί “ανασύστασης Αρχαίας αυτοκρατορίας” και “αντίστασης του Τουρκικού λαού.
Ένα χαρτάκι επιμελώς κρυμμένο θα αρκούσε να γκρεμιστεί η υποκρισία. Η Εθνοκάθαρση φαίνεται έχει δρόμο ακόμα γι’ αυτό και το χαρτάκι θα παραμείνει στα αζήτητα του FO.

Πηγές: Paradise Lost, Giles Milton (σ.87,88), Εθνικό Ίδρυμα Αρμενίας
Πηγή: ΟΛΥΜΠΙΑ

Η καταγωγή του Μουσταφά Κεμάλ

O Mουσταφά Κεμάλ, η μητέρα του Ζουμπεϊντέ και η αδελφή του Μακμπουλέ

Επειδή υπάρχει ο κίνδυνος να δεχτούμε ενστάσεις και επικρίσεις από ανθρώπους που ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ έχουν ευαισθησίες γύρω από θέματα που αφορούν τον κάθε είδους ρατσισμό και προς αποφυγή παρεξηγήσεων και άκοπων αντεγκλήσεων, εμείς από την πλευρά μας δηλώνουμε απερίφραστα ότι είμαστε αλληλέγγυοι, όχι μόνο στα λόγια, αλλά στην πράξη, προς κάθε άτομο ή ομάδα ατόμων που θίγεται από ρατσιστικές συμπεριφορές, σε οποιοδήποτε μέρος του κόσμου. Και επειδή θεωρείται σχεδόν βέβαιο ότι θα δεχτούμε επιθέσεις από ρατσιστικά κέντρα που τρομοκρατούν με μεθοδευμένο, δόλιο και κεκαλυμένο τρόπο όσους εκφέρουν απόψεις που έρχονται εμπόδιο στα επίσης δόλια σχέδια τους, σημειώνουμε ότι η αναδημοσίευση ενός άρθρου δεν σημαίνει κατ' ανάγκην και αποδοχή των όσων αναφέρονται σ' αυτό και ότι η φίμωση και ιδεολογική τρομοκρατία, πέρα από τα ζητήματα δημοκρατίας και ελευθερίας έκφρασης που θίγει, είναι ίσως μια ενέργεια που τρέφει και καλλιεργεί το ρατσισμό. Σε ό,τι μας αφορά, τα ίδια θα κάναμε και τα ίδια περίπου συμπεράσματα θα βγάζαμε αν σε ένα άρθρο αναφερόταν ότι ο Μουσταφά Κεμάλ ήταν ελληνικής ή αρμενικής ή περσικής καταγωγής.
Για ένα άτομο που έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην τύχη του Ελληνισμού της Ανατολής, που με τις αποφάσεις του, οι οποίες εκπορεύονταν από το απύθμενο μίσος που είχε για ό,τι το ελληνικό, βασανίστηκαν, βιάστηκαν και οδηγήθηκαν στο θάνατο εκατοντάδες χιλιάδων Ελλήνων, έχει τη δική του σημασία η βιογραφία του, αλλά και η καταγωγή του, για να εξάγει ο οποιοσδήποτε ελεύθερα και σφαιρικά τα δικά του συμπεράσματα. Επιπλέον, επειδή η καταγωγή του Μουσταφά Κεμάλ είναι ένα θέμα που παρέμεινε επτασφράγιστο μυστικό επί έναν σχεδόν αιώνα, το θέμα αυτό εξάπτει τη φαντασία του καθενός. Το καίριο πάντως δεν είναι η καταγωγή του, αλλά οι ίδιες οι πράξεις του και το αν αυτές ήταν εντεταγμένες σε κάποιο ευρύτερο σχέδιο.
Τέλος, επειδή ο κόσμος έχει το αναφαίρετο δικαίωμα να μαθαίνει την αλήθεια και να βγάζει αβίαστα τα δικά του συμεπράσματα, πεποίθησή μας είναι ότι επιτέλους η ΤΡΟΜΟΚΡΑΤΙΑ και η καραμέλα του "αντισημιτισμού" καλό είναι κάποια φορά να σταματήσει.
Σάββας Καλεντερίδης

Αναδημοσίευση από το makelio
Ο Μουσταφά Κεμάλ Πασάς, ιδρυτής του σύγχρονου τουρκικού κράτους και "Πατέρας των Τούρκων", γεννήθηκε το 1881 στη Θεσσαλονίκη και ήταν Εβραϊκής καταγωγής από την αίρεση των Σαμπαταϊστών (Ντονμέ).
Οι Ντονμέδες της Θεσσαλονίκης, του Μοναστηρίου (Bitolja) και της ευρύτερης Μακεδονίας αριθμούσαν στις αρχές του 20ου αιώνα κοντά στα 100,000 άτομα και ήταν μια υπόγεια αίρεση Σαμπεταϊστών Εβραίων, που είχαν μουσουλμανικά ονόματα και συμπεριφέρονταν ως Μουσουλμάνοι, αλλά κρυφά πίστευαν στον Σαμπετάι Σεβί, έναν ψευδή Μεσσία του 17ου αιώνα, στου οποίου το όνομα διεξήγαγαν μυστικές τελετουργίες στο όνομα του.
Οι Ντονμέδες ήταν απόγονοι των Σεφαραδιτών Εβραίων, που ζούσαν στην Ισπανία και την Πορτογαλία (Ανδαλουσία) για αιώνες, μέχρι που οι Μουσουλμάνοι Άραβες έχασαν τον έλεγχο της Ανδαλουσίας από τους καθολικούς Ισπανούς. Οι καθολικοί έδωσαν στους Εβραίους τη δυνατότητα επιλογής μεταξύ θανάτου, αλλαξοπιστίας και εξορίας.
Όσοι έφυγαν, οδηγήθηκαν κατά κύματα, το 1492, κατόπιν διαπραγματεύσεων του αρχιραβίνου της Κων/πολης με την Υψηλή Πύλη, στις πόλεις της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.
Μεγάλες εγκαταστάσεις Σεφαρδιτών Εβραίων έγιναν στην Κωνσταντινούπολη, την Θεσσαλονίκη και την Σμύρνη, όπου βρήκαν και άσυλο και ευτυχία.
Το 1922, μετά τη συμφωνία για την ανταλλαγή πληθυσμών μεταξύ Τουρκίας και Ελλάδας, οι Ντονμέδες της Θεσσαλονίκης προσπάθησαν να αναγνωριστούν ως μη Μουσουλμάνοι για να αποφευχθεί η ανταλλαγή τους. Από αυτούς, 50.000 περίπου έγιναν «χριστιανοί» και παρέμειναν με ελληνικά ονόματα.
Οι παππούδες του Κεμάλ, από την πλευρά της μητέρας του, ήταν Αλβανοί χριστιανοί που εξισλαμίστηκαν το 1834. Η μητέρα του Ατατούρκ, η Ζουμπεϊντέ καταγόταν από τα βουνά δυτικά των Ιωαννίνων, κοντά στα σημερινά Αλβανικά σύνορα.
Ο πατέρας του Αλί Ριζά, για τον οποίο ελάχιστα είναι γνωστά, ήταν «Ντονμέ» Σεφαρδίτης της Θεσσαλονίκης. Ο Κεμάλ ήταν πάντοτε απρόθυμος να αποκαλύψει πράγματα σχετικά με το οικογενειακό του δέντρο.
Ο Κεμάλ είχε βάσιμους λόγους για να αποκρύψει τη προέλευση του από Ντονμέδες, οι οποίοι όχι μόνο περιφρονούνταν από την υπόλοιπη κοινωνία, αλλά και αντιμετωπίζονταν σαν αιρετικοί και από τους Μουσουλμάνους και από τους Εβραίους. Επίσης τους καταδίωκε η φήμη για σεξουαλική ανηθικότητα, κάτι που θα μπορούσε να είναι ελάχιστα κολακευτικό για τους απογόνους τους.
Το 1911, ένας Εβραίος σιωνιστής δημοσιογράφος και εκδότης, ο Ιταμάρ Μπέν- Αβί, συνάντησε στο ξενοδοχείο Kamenitz της Ιερουσαλήμ τον λοχαγό τότε Κεμάλ.
Ο Μπέν- Αβί, όταν έγραψε αργότερα για την συνάντηση, την χαρακτήρισε «τυχαία». Μπορεί όμως να ήταν και «επαγγελματική», αν σκεφθούμε ότι η «επανάσταση» των Ντονμέδων «Νεότουρκων», είχε γίνει το 1908, ότι ο Κεμάλ ήταν μέλος του «κινήματος», και ότι οι σιωνιστές επεδίωκαν την απελευθέρωση της Παλαιστίνης από τους Οθωμανούς. Μπορεί να ήταν η επαφή που άλλαξε τη τύχη του Κεμάλ, των Ελλήνων και των Αρμενίων της Οθωμανικής αυτοκρατορίας.
Όπως έγραψε ο Μπέν- Αβί, στις συναντήσεις τους ο Κεμάλ εξομολογήθηκε για πρώτη και μοναδική φορά στην ενήλικη ζωή του, ότι ήταν Εβραϊκής καταγωγής.
Ο Ιταμάρ Μπεν- Αβί περιγράφει δύο συναντήσεις με τον Μουσταφά Κεμάλ, τον μελλοντικό Ατατούρκ, («Πατέρας των Τούρκων»). Και οι δύο συζητήσεις έγιναν στη Γαλλική γλώσσα, αφορούσαν κυρίως στην Οθωμανική πολιτική, και συνοδεύονταν με μεγάλες ποσότητες άρακ, το αραβικό τσίπουρο.
Στην πρώτη από αυτές τις δύο συναντήσεις, ο Κεμάλ εξομολογήθηκε τα εξής: «Είμαι απόγονος πιστών του Σαμπετάι Σέβι. Δεν είμαι πραγματικά Εβραίος πλέον, αλλά εξακολουθώ να είμαι ένθερμος θαυμαστής του προφήτη σας. Η γνώμη μου είναι ότι κάθε Εβραίος στη χώρα αυτή καλά θα κάνει να ενταχθεί στο στρατόπεδο του».
Κατά τη δεύτερη συνάντηση που έγινε 10 μέρες αργότερα στο ίδιο ξενοδοχείο, ο Μουσταφά Κεμάλ εξομολογήθηκε ένα ακόμα στοιχείο: «Έχω στο σπίτι μια Εβραϊκή Βίβλο που τυπώθηκε στη Βενετία. Είναι αρκετά παλιά και θυμάμαι τον πατέρα μου που με πήγαινε σε ένα Καραΐτη δάσκαλο, ο οποίος μου δίδαξε να τη διαβάζω. Θυμάμαι ακόμα μερικά λόγια της».
Ο Ιταμάρ Μπεν-Αβί γράφει στην αφήγηση του. «Είχε σταματήσει να μιλά για λίγο, και τα μάτια του έψαχναν κάτι στο καινό. Στη συνέχεια θυμήθηκε»: «Shema Yisra'el, Adonai Elohenu, Adonai Ehad!»
-«Αυτή είναι η πιο σημαντική μας προσευχή, Λοχαγέ.»
-«Και δική μου μυστική προσευχή, Cher Monsieur», απάντησε, ξαναγεμίζοντας τα ποτήρια μας.
Ανάμεσα στις απόκρυφες προσευχές των Ντονμέδων, που πρώτη φορά έγιναν γνωστές στον ακαδημαϊκό κόσμο όταν ένα βιβλίο με αυτές κατέληξε στη Εθνική Βιβλιοθήκη της Ιερουσαλήμ το 1935, είναι μια που περιέχει την ομολογία της πίστης: «Ο Σαμπετάι Σέβι και κανένας άλλος είναι ο αληθινός Μεσσίας. Άκουσε ο Ισραήλ, ο Κύριος ο Θεός μας, ο Κύριος είναι ένας». Χωρίς αμφιβολία αυτή την ομολογία πίστης, θυμήθηκε ο Κεμάλ και όχι την Εβραϊκή προσευχή Shema.
Ο Μουσταφά Κεμάλ ίδρυσε μια κοσμική τουρκική δημοκρατία, όπου ήθελε να περιορίσει το Ισλάμ μια και για πάντα μόνο στα τζαμιά. Αρκετοί Ντονμέδες ήταν μεταξύ των Νεοτούρκων διανοουμένων που προσπάθησαν να μεταρρυθμίσουν τη Οθωμανική Αυτοκρατορία. Κατά την εποχή του ρεπουμλικανικού κόμματος (CHP), θα υποστηρίξουν σθεναρά τις φιλοδυτικές μεταρρυθμίσεις του Μουσταφά Κεμάλ.

Ακόμη μια πηγή για την Εβραϊκή καταγωγή του Κεμάλ
Θέμα: Η Εβραϊκή καταγωγή του Μουσταφά Κεμάλ και του Ενβέρ Πασά γραμμένη σε αμερικανικές εφημερίδες
Πηγή: The Literary Digest (εφημερίδα των ΗΠΑ).
14 Οκτωβρίου 1922, σελίδα: 50
Ισπανο-εβραίος στην καταγωγή, ορθόδοξος (σουνίτης) Μουσουλμάνος από ανατροφή, που εκπαιδεύτηκε στην γερμανική Σχολή Πολέμου, πατριώτης και θαυμαστής των εκστρατειών των μεγάλων στρατηγών, όπως του Ναπολέοντα, και του Κραντ Λι, είναι μερικά από τα έξοχα χαρακτηριστικά της προσωπικότητας του νέου «καβαλάρη» που έχει εμφανιστεί στην Εγγύς Ανατολή.
Είναι ένας πραγματικός δικτάτορας, σύμφωνα με τις δημοσιογραφικές ανταποκρίσεις, ένας άνδρας που είναι ταυτόχρονα η ελπίδα και ο τρόμος για τα έθνη που έχουν κατασπαραχτεί από τους πολέμους. Η ενότητα και η δύναμη είχε επανέλθει σε μεγάλο βαθμό στην Τουρκία μέσω της θέλησης του Μουσταφά Κεμάλ Πασά.
...Ήταν εκεί ο ίδιος ο Πασάς, ψηλός, ακόμη νέος, όμορφος, με στενούς γλουτούς, πλατιούς ώμους, με γκρι μάλλον λυπημένα μάτια, που μιλούσε εύγλωττα για την Ισπανο-εβραϊκή του καταγωγή, (γιατί ο Κεμάλ, όπως και ο Ενβέρ Πασάς, αν και ορθόδοξος Μωαμεθανός κατάγεται από εκείνες τις Ισπανο-εβραϊκές οικογένειες που βρήκαν άσυλο και ευτυχία στα εδάφη του Σουλτάνου), με πλατιά γύρο από τον καρπό και δυνατά χέρια, χέρια καλλιτέχνη, ονειροπόλου, ενός ανθρώπου που ξέρει να πλάθει τα όνειρα του σε πραγματικότητα.
Σημείωμα.… Ο Κεμάλ είχε σεξουαλική προτίμηση για τα άτομα του δικού του φύλου, σύμφωνα με έγγραφα της Οθωμανικής μυστικής στρατιωτικής αστυνομίας, η οποία τον χαρακτηρίζει ως «ένα πολύ γνωστό ομοφυλόφιλο». «Όταν ήταν σε νεαρή ηλικία, είχε ερωτική σχέση με έναν Έλληνα ψαρά με το όνομα Ιωάννης Τίκκης από τη πόλη του Λαγκαδά».

Σχόλιο: Στο σπίτι που σήμερα στεγάζεται το τουρκικό προξενείο της Θεσσαλονίκης, ανήκε στον δεύτερο σύζυγο της μητέρας του Κεμάλ.
Το εν λόγω σπίτι ο Κεμάλ δεν το επισκεφθηκε παρά μόνο μερικές φορές λόγω των κακών σχέσεων που είχε με τον πατριό του.

η Μαύρη Βίβλος του Οικουμενικού Πατριαρχείου

Αποκαλύπτουμε την "ΜΑΥΡΗ ΒΙΒΛΟ του ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΥ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟΥ " ένα κείμενο μαρτυρία που εξέδωσε κρυφά και απόκρυφα με χίλιους κινδύνους το έτος 1920 το μαρτυρικό Πατριαρχείο του Γενους των Ορθοδόξων Ρωμιών. Ένα μοναδικής ιστορικής αξίας ντοκουμέντο που μέχρι σήμερα ήταν κυριολεκτικά «θαμένο» σε συρτάρια και ξεθωριασμένα ερμάρια. Σε θήκες και προθήκες ελάχιστων μοναστηριών ανά τον κόσμο. Ένα μεγάλο ιστορικό ντοκουμέντο που διασώθηκε χάρη στους κληρικούς και επιτρόπους των ενοριών της Ομογένειας. Χάρη στις απόκρυφες γεμάτες τρόμο και φόβο των Ελλήνων της Πόλης και του Πατριαρχείου που το διέσωσαν σε ελάχιστα μετρημένα στα δάκτυλα του ενός χεριού -αρχικά- αντίτυπα ώσπου με τα χρόνια διασκορπίστηκε σε ελάχιστα μέρη και αναπράχθηκε από ελάχιστους που κατανέοησαν την μεγάλη ιστορική αξία του. Ένα αξιόπιστο έγγραφο-πηγή που βρίσκεται στα χέρια ελάχιστων ιστορικών πια... Ντοκοuμεντο που ...πέρναγε από γενιά σε γενιά. Από χέρι σε χέρι ως κρυμμένος άγιος θησαυρός. Ένα ντοκουμέντο που ανασύρει ιστορικές μνήμες από εκείνες τις μαύρες ημέρες που φύγαμε κυνηγημένοι και αποδιωγμένοι οι Έλληνες Ορθόδοξοι Ρωμιοί το Γένος από την γη των προγόνων μας. Τη γη των Παλαιολόγων και της χιλιόχρονης αυτοκρατορίας. Τη γη που αποτέλεσε συνέχεια του Ελληνικού κλασικού πολιτισμού. Πολιτισμό που διέσωσαν, διέδωσαν και εγκολπώθηκαν οι Πατέρες της Εκκλησίας μας. Ένα ντοκουμέντο που εξιστορεί μαρτυρίες και γεγονότα που περιγράφουν με τα πιο μελανά χρώματα, με στοιχεία, ονόματα, και αποδείξεις τον μεγάλο ξεριζωμό των Ελλήνων το 1922 από τη Αγία Γη των προγόνων μας. Ένα μοναδικό σπάνιο και πλέον δυσεύρετο ιστορικό ντοκουμέντο που διασώθηκε ως εκ θαύματος από την μανία των Τούρκων, για περισσότερες από οκτώ δεκαετίες.

Την αποκάλυψη κάνει το GANA

Το βιβλίο βρίσκετε ολόκληρο εδώ, σε μορφή pdf :

http://www.greekamericannewsagency.com/docs/THA%20BLACK%20BOOK.pdf

και από μια γρήγορη και πρόχειρη ματιά που του ρίξαμε, φαίνεται όντως πολύ σημαντικό !

taxalia

Η ΣΦΑΓΗ ΤΩΝ ΚΑΤΟΙΚΩΝ ΤΗΣ ΧΙΟΥ (30 Μαρτίου-2 Απριλίου 1822)

Σε πείσμα όσων μας προτείνουν να ξεχάσουμε και να κοιμηθούμε βλέποντας στον ύπνο μας τζίπ και "Πετρούλες" εμείς μένουμε ξύπνιοι και θυμόμαστε.

Πριν απο 187 χρόνια η Χίος βίωνε την ...ποιότητα της "δίκαιης,ισχυρής και πολιτισμένης" Οθωμανικής αυτοκρατορίας, μόνο που αυτή την "εμπειρία" την πλήρωσε με το αίμα 50.000 Χιωτών (απο τους 100.000 κατοίκους του νησιού επέζησαν περίπου οι 40.000 εκ των οποίων οι 20.000 είχαν πιαστεί και πουληθεί σαν σκλάβοι).Οι Χιώτες τιμωρήθηκαν για την "αχαριστία" που έδειξαν στον Τούρκο αφέντη επαναστατώντας εναντίον του ζητώντας οι άθλιοι απλώς την ελευθερία τους.

Το τραγικό δεν είναι η θυσία τόσων ανθρώπων που αρνήθηκαν να "θυμιατίσουν" την εικόνα του Σουλτάνου,είναι ότι σήμερα τα ...Ελληνικά "λιβανιστήρια" του σύγχρονου αόρατου ...σουλτάνου φωνάζουν για το δικαίωμα μερίδας της μουσουλμανικής μειονότητας να "αυτοπροσδιορίζονται" ως "Τούρκοι" χωρίς έστω και μετά απο 187 χρόνια να αναγνωρίζουν το ίδιο δικαίωμα στους σφαγμένους της Χίου και όλης της τότε επαναστατημένης Ελλάδας.

από το klasikoperiptosi

και μία ακόμη περιγραφή της σφαγής:

Όσους Χίους συναντούσαν τους σκότωναν. Έσφαζαν, έκαιαν, λεηλατούσαν τα πάντα. Γέροντες, άνδρες, γυναίκες θανατώνονταν, νέοι από 15 χρόνων και άνω, βρέφη αποσπώμενα από τας αγκάλας των μητέρων τους, άλλα ερίπτοντο εις την θάλασσαν, άλλα εις τα όρη.

Από όσους συνελάμβαναν άλλους τους έσφαζαν αμέσως και τους έκαιαν μετά τη σφαγή. Σε όποιον δρόμο κι αν εβάδιζεν κανείς σπανίως έβλεπε δύο λεπτών διάστημα κενόν, χωρίς να απαντήση πτώματα το εν μετά το άλλο.

Την Κυριακή του Πάσχα η εχθρική δύναμη, 15.000 συνολικά άνδρες (κατά τον Σπηλιάδη 13.000) προχώρησαν προς το μοναστήρι του Αγίου Μηνά, όπου κατέσφαξαν και πυρπόλησαν πέντε χιλιάδες Χίους. Μερικά από τα κρανία των Χίων αυτών, σημαδεμένα από τα μοχθηρά κτυπήματα, μεταφέρθηκαν από ταξιδιώτες ακόμη και στην Αμερική για να δείξουν σε όλους την προδοσία των Τούρκων και των Ευρωπαίων συνενόχων τους.

Η βυζαντινή Νέα Μονή, κτισμένη από τον Κωνσταντίνο τον Μονομάχο, έγινε ο τάφος δύο χιλιάδων τριακοσίων Χριστιανών. Ο περικαλλής εκείνος ναός κάηκε και οι θησαυροί του λεηλατήθηκαν.

Δόθηκε επιχορήγηση για τα κεφάλια που θα έκοβαν και κάθε γραφέας κατέγραφε στο ημερολόγιο της τυραννίας, κατά τη συνήθεια. Για να προλάβουν την απάτη, έκοβαν τα αυτιά από τα κεφάλια και κατόπιν τα διατηρούσαν στην άλμη και τα τοποθετούσαν σε βαρέλια. Τα έστελναν στον σουλτάνο ως απόδειξη της υποταγής τους ή ως δελτία της επιτυχίας τους. Ιδιαίτερη τιμή δινόταν αν τα επαναστατικά κεφάλια ανήκαν σε διακεκριμένους αρχιεπισκόπους, άρχοντες ή κληρικούς...

Βεβαίως οι Τούρκοι δεν έμειναν ατιμώρητοι για τα ανοσιουργήματα και τα εγκλήματά τους. Πανώλη ενέσκηψε και ορισμένα ζώα έγιναν ιδιαζόντως δηκτικά, δημιουργώντας σοβαρά προβλήματα. Εβραίοι και Αρμένιοι βοηθούν τους Τούρκους για να εξολοθρεύσουν τα ενοχλητικά ζώα. Γέμισε η Χίος από ποντικούς και γάτες που τρέφονταν από τα πτώματα. Οι γάτες μάλιστα τρελάθηκαν. Τις κατέλαβε ένα είδος υδροφοβίας, με συνέπεια να είναι το δάγκωμά τους δηλητηριώδες. Οι γάτες ένωσαν τις δυνάμεις τους με τις αγέλες των σκύλων, που σύχναζαν στην αγορά κρεάτων για τροφή

Τα παρχάρια-θερινά βοσκοτόπια

Τα παρχάρια-γαϊλάδες ηταν τα θερινά βοσκοτόπια και βρίσκονταν πάνω στα βουνά. Κάθε χωριό είχε και το δικό του παρχάρ',όπου τους θερινούς μήνες γινόταν αξιοποίηση της πλούσιας βοσκής.
Στο παρχαρ' υπήρχαν διάσπαρτες καλύβες, άλλες με χαρτώματα(σκεπασμένες με λεπτό σανίδι) κι άλλες με χώμα σκεπασμένες και αποτελούσαν Οπάν, δηλαδή οικισμό. Οι καλύβες χτίζονταν σε μέρος του παρχάρ , που είχε προστασία από τους άνεμους, και κρύο νερό (πεγάδ). Η κάθε καλύβα είχε στην αυλή περιτοίχισμα ( τσιαβιρμάν), όπου συγκεντρώνονταν τα ζώα μετα την βοσκή.
Στα παρχάρια έμεναν με καθορισμένη αμοιβή (βούτυρον, πασκιτάν κ.λ.π.), εκτός από τους τσοπάνους, και ορισμένες μεσήλικες γυναίκες, οι παρχαρομάνες ή παρχαρέτσες ή ρωμάνες, όπως τις έλεγαν , οι οποίες ηταν ειδικευμένες στη γαλακτοκομία.
Την αμοιβή του τσοπάνου και της παρχαρέτσας τη θεωρούσαν ιερή υποχρέωση .
«Τσοπάν' και παρχαρέτσας δίκαιον που τρώγει,
παράδεισ' πόρταν κ' ελέπ».
Το παρχάρεμα, ανάλογα με τις κλιματικές συνθήκες της περιοχής, άρχιζε , συνήθως από τα μέσα Μάη και τελείωνε μέσα Σεπτέμβρη.
Η παρχαρέτσα λάλεσεν , η παρχαρέτσα ειπεν:
Εξέβεν ο Καλομηνάς (Μάης) , ζεστά καιρούς εποίκεν.
Τα ραχόπα πρασίντζανε, εέντανε χορτάρα,
Τα ζα καιρός να παραβγαίν' νε σ' έρημα τα παρχάρα.
Τη συγκεκριμένη μέρα , με την ευλογία του ιερέα, οδηγούσαν «το βίον σο παρχαρ'» και το παρέδιδαν «σον τσοπάνον» ή «σην παρχαρέτσαν» με τα απαραίτητα σκεύη και εργαλεία της γαλακτοκομίας. Τα σπουδαιότερα ηταν:Τ' αλμεχτέρα, τα χαλκά, τα γαβάνας, τα κοβλάκια, οι κουτάλες. Τα ξυλάγγια, τα βαρέλια.
Η ζωή στα παρχάρια ηταν δύσκολη και κοπιαστική. Ο τσοπάνος και η ρωμάνα δεν είχαν ούτε στιγμή «καθισμονήν» (ξεκούραση). Βασικές ασχολίες στο παρχάρ' ηταν:
Βοσκή και περιποίηση των ζώων ,άρμεγμα, βράσιμο του γάλακτος, πήξιμο και γιαούρτι, δρουβάνισμα για να βγάλουν το βούτυρο, να ετοιμάσουν το τυρί και το πασκιτάν. Εκτός από αυτές τις βαριές δουλειές, οι παρχαρέτ αντιμετώπιζαν και κίνδυνους από καταιγίδες, από ληστείες, από επιθέσεις αγριμιών και από κατρακυλίσματα σε γκρεμούς .
Όλα αυτά τα προβλήματα τα αντιμετώπιζαν αγόγγυστα και κατόρθωναν έτσι να έχουν πολλά οικονομικά οφέλη. Τα ζώα στα παρχάρια είχαν τριπλάσια απόδοση σε γάλα και βούτυρο. Ακόμη, ο καθαρός αέρας, η αγνή φυσική τροφή και το ήσυχο περιβάλλον επιδρούσαν ευεργητικά και στους παρχαρέτες. Την ήρεμη αυτή ζωή την τάραζαν, δυστυχώς πολλές φορές ,τα μαλώματα, οι παρεξηγήσεις που ξεσπούσαν ανάμεσα σε δυο γειτονικά ελληνικά χωριά, εξαιτίας του γεγονότος ότι το ένα χωριό δεν αναγνώριζε τα σύνορα του παρχάρ' του άλλου χωριού. Τις διενέξεις αυτές οι τουρκικές αρχές τις υποδαύλιζαν για λόγους πολιτικής σκοπιμότητας.
Σε ορισμένα παρχάρια , που ήταν πραγματικά παραθεριστικά κέντρα, υπήρχαν παρεκκλήσια που γιόρταζαν το καλοκαίρι. Σε αυτά γίνονταν μεγάλα πανηγύρια στα οποία έπαιρναν μέρος δεκάδες χωριά, από κοντινές και απομακρυσμένες περιοχές. Εκεί , οι χωρικοί πουλούσαν τα προϊόντα τους και αγόραζαν άλλα.
Η επιστροφή από το παρχαρ' έπαιρνε πανηγυρικό χαρακτήρα. Όλο το χωριό ηταν στο πόδι, για να υποδεχτεί τους παρχαρέτες. Η ζωή μακριά από τα αγαπημένα πρόσωπα δημιουργούσε έντονες νοσταλγίες.
Εσύ έλα ας σο παρχάρ', εγω ας σην ξενητείαν,
Τα' ομμάτα μ' εσκοτείνεψαν ας σην αροθυμία.
Του Γιαννη Μελετιδη
Οικονομολογος και συγγραφεας,διευθυντης μεχρι προσφατα ,της εφημεριδας "Αργοναυτης" της Ευξεινου Λεσχης Βεροιας.

santeos

Από το μύθο στην ιστορία

Η αφετηρία της ιστορίας του Ποντιακού Ελληνισμού βυθίζεται μέσα στην ομίχλη του θρύλου της Αργοναυτικής εκστρατείας, και ο θρύλος αυτός έχει την αρχή του στο μύθο του Φρίξου και της Έλλης. Ο Φρίξος, γιος της Νεφέλης και του Αθάμαντα, βασιλιά του Ορχομενού στη Βοιωτία, συκοφαντημένος βαριά από τη δεύτερη γυναίκα του πατέρα του, την Ινώ, οδηγείται στον τόπο της θυσίας.Ξαφνικά όμως, και ενώ η
αδελφή του η Έλλη κλαίει για τον επικείμενο χαμό του, ένα χρυσόμαλλο κριάρι κατεβαίνει από τον ουρανό και στέκεται μπροστά…Τα δύο παιδιά πηδάνε στη ράχη του και το κριάρι ξανανεβαίνει στον ουρανό, τραβώντας προς την ανατολή… Όταν περνάνε ωστόσο πάνω από μια στενή θάλασσα, η Έλλη ζαλίζεται και πέφτει μέσα! Και από τότε η θάλασσα αυτή λέγεται Ελλήσποντος, γιατί πόντος στα αρχαία σήμαινε θάλασσα.

Μόνος του, λοιπόν, ο Φρίξος συνεχίζει το ταξίδι του, προχωράει στον Εύξεινο Πόντο, και τερματίζει σε μια παραλιακή πόλη, την Κολχίδα. Εκεί θυσιάζει το κριάρι στο Δία για να τον ευχαριστήσει που τον έσωσε και χαρίζει το δέρμα του ζώου στον τοπικό βασιλιά Αιήτη. Το δέρμα αυτό, που είχε χρυσά μαλλιά, ο Αιήτης το κρεμάει σε μια βελανιδιά και βάζει να το φυλάει ένας ακοίμητος δράκοντας.

Αυτή είναι η πρώτη επαφή του μητροπολιτικού ελληνισμού με τον Πόντο, με τη μυθική της βέβαια, έκφραση, που κρύβει φιλότιμα τον ιστορικό πυρήνα της. Η δεύτερη επαφή, πιο δυναμική και προγραμματισμένη, έστω και μυθολογική και όχι τυχαία, όπως η πρώτη, έγινε με την Αργοναυτική εκστρατεία. Το θρυλικό γεγονός ότι κάπου μακριά στην Ανατολή, στη χώρα της Κοχλίδας, υπήρχε ένα χρυσόμαλλο δέρμα, απομεινάρι του κριαριού του Φρίξου, αναστάτωνε τη φαντασία και τα όνειρα κάθε χρυσοθήρα της εποχής.

Και το κοινό μυστικό, ότι στα παράλια της μακρινής Κολχίδας υπάρχει χρυσάφι, αποκαλύφθηκε, πάλι σαν παραμύθι, από τη θεά Ήρα στον ευνοούμενό της Ιάσονα, γιο του βασιλιά της Ιωλκού Αίσονα. Τη στιγμή της αποκάλυψης όμως, ο Αίσονας δεν ήταν βασιλιάς. Προ πολλού τον είχε εκθρονίσει βίαια ο αδελφός του Πελίας. Ο Ιάσονας παρουσιάστηκε μπροστά στο σφετεριστή θείο και του ζήτησε να φύγει από το θρόνο για ν' ανέβει σ' αυτόν ο νόμιμος βασιλιάς, ο πατέρας του Αίσονας. Ο Πελίας τον καλόπιασε και του πρότεινε να κάνει κάποιο κατόρθωμα, με την ελπίδα να τον απομακρύνει από κοντά του και να τον εξοντώσει. Ο Ιάσονας δέχτηκε την πρόταση και είπε ότι θα πάει να φέρει από την Κολχίδα το Χρυσόμαλλο δέρας.

Μ' αυτόν τον τρόπο άρχισε η Αργοναυτική εκστρατεία, που ονομάστηκε έτσι από το πλοίο Αργώ, το οποίο κατασκεύασε ο ξακουστός ναυπηγός Άργος, γιος του Φρίξου, με τη βοήθεια της θεάς Αθηνάς. Πενήντα μυθικοί ήρωες πήραν μέρος σ' αυτήν την εκστρατεία που ξεκίνησε από την Ιωλκό, μια πόλη κοντά στο σημερινό Βόλο. Ανάμεσά τους περιλαμβάνονταν ο πατέρας του Αχιλλέα Πηλέας, ο Ηρακλής, ο Ορφέας, ο Τίφης, ο Θησέας, ο Εύφημος, ο Μελέαγρος, οι Διόσκουροι Κάστορας και Πολυδεύκης, ο Ζήτης, ο Καλάης, ο Πειρίθοος, ο πατέρας του Αίαντα Τελαμώνας, ο Αμφίαρχος, ο πατέρας του Οδυσσέα Λαέρτης, ο Οϊλέας, ο Άδμητος και άλλοι, ανάμεσά στους οποίους και η μοναδική γυναίκα Αταλάντη.

Πρόκειται για την πρώτη ομαδική συλλογική ενέργεια των Ελλήνων, πριν από την άλλη αποικιστική εκστρατεία τον Τρωικό πόλεμο και, όπως βλέπουμε, σ' αυτήν εδώ παίρνουν μέρος οι γονείς των Τρωικών ηρώων, δηλαδή μια γενιά παλαιότερη. Ο στόχος ήταν ίδιος, η κατάκτηση της Ανατολής και ο αποικισμός της. Η δεύτερη εκστρατεία, όμως, βρήκε μεγάλη αντίσταση από τις ακμάζουσες πόλεις της Τροίας, ενώ τούτη, η πρώτη, στάθηκε κάπως πιο εύκολη και πιο παραμυθένια.

Έτσι ξεκινάει ο μύθος της έλευσης των πρώτων Ελλήνων στον Εύξεινο Πόντο, για να καταλήξει 2600 χρόνια μετά στον τραγικό ξεριζωμό και την επιστροφή στην προαιώνια πατρίδα.

Αποικισμός Εύξεινου Πόντου.

Όταν οι Έλληνες πέτυχαν την εγκατάσταση τους στις ακτές του Ευξείνου Πόντου κατά τη διάρκεια του 8ου αιώνα, μια σειρά από ελληνικές αποικίες ξεφυτρώνουν στις παραλίες του τόπου. Πρώτη η Ηράκλεια αποικία των Μεγαρέων, έπειτα η Σινώπη, αποικία των Ιώνων της Μιλήτου, κατόπιν τα Κοτύωρα (η σημερινή Ορντού), η Κερασούντα, η Τραπεζούντα, αποικίες των Σινωπέων δηλαδή, Ιωνικές κι αυτές και στη συνέχεια, πιο πέρα, μια αλυσίδα από ελληνικές πόλεις όπως η Φάσις, η Διοσκουριάς, το Παντικάπαιον, η Όλβια, η Θεοδοσία, η Οδησσός κλπ. Τέλος το 562 π.χ. οι Ίωνες της Φώκαιας ίδρυσαν την Αμισό (Σαμψούντα).

Μ' αυτόν τον τρόπο, η ελληνική φυλή απόχτησε μια δεσπόζουσα παρουσία ανάμεσα στις άλλες φυλές του τόπου, τις ντόπιες, τις "βαρβαρικές" όπως τις ονομάζουν οι άποικοι, και η ελληνική δραστηριότητα ρίζωσε στη μακρινή χώρα της βόρειας Μ. Ασιας.

Στα κατοπινά χρόνια, οι άποικοι συνέχισαν να επικοινωνούν με τη μητροπολιτική Ελλάδα, ιδιαίτερα με το Ιωνικό στοιχείο της Μιλήτου, από όπου καταγόταν. Συνέχισαν να τροφοδοτούνται πνευματικά από τη μητέρα πατρίδα και, σε αντάλλαγμα οι ίδιοι πρόσφεραν σ΄ αυτήν τον πλούτο τον υλικό και την άνεση της ναυσιπλοΐας, τα κέρδη της ναυτιλίας και τις ωφέλιμες εμπορικές συναλλαγές. Στο μεταξύ, δούλεψαν σκληρά, πολέμησαν με τους ντόπιους στον περίγυρό τους, έχτισαν οικοδομήματα, ναούς, πρόκοψαν και αναπτύχθηκαν. Επιπλέον ως ξενιτεμένοι που ήταν, είχαν κουβαλήσει μαζί τους ολόκληρο κόσμο από παραδόσεις, θρύλους, έθιμα, θεσμούς, θρησκεία και πολιτισμό. Η νοσταλγία, όπως συμβαίνει σ' όλους τους ξενιτεμένους, τους έφερνε νοερά πιο κοντά στην παλιά πατρίδα και, καθώς διέστελλαν τον εαυτό τους από τους ντόπιους, δημιουργούσαν έντονη συνείδηση της ελληνικότητάς τους και της εθνικής τους ενότητας με τους ελλαδίτες, συνείδηση που παρέμεινε αναλλοίωτη, αν όχι επαυξημένη, σ' όλη τη διάρκεια των κατοπινών αιώνων ως την ύστερη ώρα του ξεριζωμού, το 1922.

Έτσι γεννήθηκαν οι πρώτοι Πόντιοι. Έτσι δημιουργήθηκε ο Ποντιακός Ελληνισμός των 26 αιώνων ζωής στη Μαύρη Θάλασσα. Έτσι το ελληνικό δαιμόνιο έβαλε τα θεμέλια μιας καινούριας Ελλάδας στην ανατολή, όπως συνέβηκε να δημιουργήσει με τις αποικίες στη Σικελία και κάτω Ιταλία, τη Μεγάλη Ελλάδα στη Δύση. Έτσι μεταφέρθηκε στην Ανατολή, εκτός από τα ήθη και έθιμα των Ελλήνων, το ελληνικό πνεύμα, η ελληνική σκέψη, η ελληνική δημοκρατική οργάνωση των πόλεων-κρατών, οι ελληνικοί νόμοι, η ελληνική γλώσσα και θρησκεία.

Για αιώνες ολόκληρους, οι ελληνικές αποικίες στον Εύξεινο Πόντο θα ακμάζουν και θα ανθούν, χωρίς να επηρεάζονται ακόμη και από την Περσική κυριαρχία που θα έχει επιβληθεί στην περιοχή από τον 6ο αιώνα π.χ. Κι αυτό γιατί η κυριαρχία των Αχαιμενίδων θα είναι χαλαρή και ασθενική, και οι ελληνικές πόλεις θα είναι αυτόνομες, αυτοδιοικούμενες και ανεξάρτητες. Σ' αυτή την κατάσταση θα τις συναντήσουν το 401 π.χ. οι Μύριοι του Ξενοφώντα, έπειτα από πολύμηνη, πολύμοχθη και πολύπαθη πορεία στο εσωτερικό της εχθρικής Μικρασίας. Εκεί στην Τραπεζούντα, καθώς και στις άλλες ελληνικές πόλεις του Εύξεινου Πόντου, θα βρουν φιλοξενία και ανακούφιση. Εκεί θα αναπνεύσουν με ασφάλεια και θα δεχτούν για ένα περίπου μήνα την περιποίηση των πατριωτών τους, θα κάνουν θυσίες στους κοινούς Θεούς, και θα οργανώσουν αθλητικούς αγώνες, θα ξεκουραστούν, θα νιώσουν σα στο σπίτι τους, θα κινηθούν ελεύθερα σαν να πατάνε σε ελληνικό έδαφος, και θα εφοδιαστούν με τρόφιμα και πλωτά μέσα, για να μπορέσουν να γυρίσουν στην πατρίδα.

Αλλά και αντίστροφα, με τις αποικίες στον Εύξεινο Πόντο οι Έλληνες εκτός από τα οικονομικά, δημογραφικά και κοινωνικά οφέλη, είχαν και πνευματικά. Εκεί γνώρισαν τους μεγάλους πολιτισμούς της Aνατολής, πήραν πολλές γνώσεις απ' αυτούς, άνοιξε ο ορίζοντας τους και αγκάλιασε καινούργιους κόσμους. Με την αφομοίωση των στοιχείων αυτών, ο ελληνισμός δημιούργησε μια νέα πολιτιστική σύνθεση, που θα βάλει σε λίγο τα θεμέλια του κλασικού ελληνικού πολιτισμού με τη φιλοσοφία, την ιστορία, τις τέχνες, την ποίηση και το θέατρο.

Οι κατοπινοί αιώνες θα κυλήσουν στον Πόντο ομαλά. Ανάμεσα στο 363-302 π.χ. ιδρύεται ανεξάρτητο κράτος με ισχυρές ελληνικές επιρροές υπό των Περσών σατραπών Αριοβαρζάνη και Μιθριδάτη Α', σύγχρονου του Μεγάλου Αλεξάνδρου.

Το κράτος αυτό έφτασε στη μεγαλύτερη ακμή του κατά τους χρόνους του Μιθριδάτη ΣΤ' του Ευπάτορα (120-63 π.χ.). Στην εποχή του, Πόντος επικράτησε να σημαίνει ποντιακή επαρχία, με τη διοικητική και κρατική έννοια της λέξης, και το ποντιακό κράτος κατοχυρώθηκε στη διεθνή πολιτική. Ο Μιθριδάτης ΣΤ' εκτός από τις πολεμικές του επιτυχίες, συντέλεσε και στη διάδοση του ελληνικού πολιτισμού. Ο ίδιος είχε ελληνική παιδεία, και περιστοιχιζόταν από Έλληνες διανοούμενους, ποιητές, φιλόσοφους, πολιτικούς, ιστορικούς, υπουργούς και αξιωματούχους, όπως οι περίφημοι στρατηγοί Νεοπτόλεμος και Αρχέλαος. Άλλωστε είχε μητέρα ελληνίδα, τη Λαοδίκη, που τον επιτρόπευε ως τα 12 χρόνια του, και ο ίδιος παντρεύτηκε ελληνίδα. Κατά τη διάρκεια της βασιλείας του προσπάθησε να εξελληνίσει το κράτος του, να συνενώσει τον ελληνικό με τον περσικό πολιτισμό, την ελληνική με την περσική θρησκεία, όπως είχε επιχειρήσει να κάνει και ο Μέγας Αλέξανδρος.

Ο Μιθριδάτης ΣΤ' διεξήγαγε εκστρατείες κατά των Ρωμαίων, και κατάφερε να απελευθερώσει την Αθήνα και τον Πειραιά. Από το 88 - 63 π.χ. διεξήχθησαν τρεις Μιθριδατικοί πόλεμοι, οπότε και καταδιωκώμενος σε ηλικία 69 ετών και ενώ ετοίμαζε νέα εκστρατεία κατά της Ρώμης, έχασε τη ζωή του στο Παντικάπαιο της Ταυρικής χερσονήσου, προδομένος από την αποστασία του Φαρυάκη.

Από τότε αρχίζει η Ρωμαϊκή κυριαρχία, που όμως δεν εμποδίζει την πρόοδο του Ποντιακού Ελληνισμού. Αποτέλεσμα της επιφανειακής διοίκησης που ασκούν οι Ρωμαίοι τοπάρχες, είναι η διατήρηση της ελληνικής γλώσσας και θρησκείας, και η ανάπτυξη της περιοχής, που ανακόπτεται το 257 μ.χ., όταν Γότθοι και Βορανοί, εξορμώντας από την Κριμαία κατακτούν την περιοχή.

Την εποχή του Μεγάλου Κωνσταντίνου ο Πόντος αποκτά ιδιαίτερη σημασία για το ανατολικό κράτος και για ολόκληρο τον ελληνισμό, παίζοντας τον ρόλο του προπυργίου και του φάρου της Ανατολής.

Ο Ιουστινιανός χωρίζοντας τη Βυζαντινή Αυτοκρατορία σε Θέματα (διοικητικές επαρχίες), δημιουργεί και το Θέμα της Χαλδίας, με πρωτεύουσα την Τραπεζούντα. Έτσι ο Πόντος γίνεται η ασπίδα του Βυζαντίου από τις βαρβαρικές επιδρομές των Περσών, των Αράβων και αργότερα των Τούρκων. Εκεί έδρασαν οι Ακρίτες, δημιουργώντας τους θρύλους της λαϊκής παράδοσης του Πόντου, με κορωνίδα όλων το λόγιο έπος του "Βασίλειου Διγενή Ακρίτα", που αποτελεί το νεότερο έπος του ελληνισμού, το πρώτο χειρόγραφο του οποίου ανακαλύφθηκε το 1873 στο μοναστήρι της Παναγίας Σουμελά.

Η Αυτοκρατορία της Τραπεζούντας

Η Αυτοκρατορία της Τραπεζούντας ιδρύθηκε το 1204 από τους Κομνηνούς Αλέξιο και Δαβίδ, όταν οι Φράγκοι της Δ' Σταυροφορίας κατέλυσαν το Βυζαντινό κράτος. Πολύτιμη βοηθός τους στάθηκε η θεία τους, βασίλισσα των Ιβήρων (Γεωργία) Θάμαρ (1184-1212), σε συνεργασία με Σχολάριους άρχοντες που έφυγαν από την Κωνσταντινούπολη και ντόπιων τιμαριούχων.

Οι Κομνηνοί έφεραν τον τίτλο "Πιστός Βασιλεύς και Αυτοκράτωρ Ρωμαίων", που ανήκε αποκλειστικά στους βασιλιάδες της Κωνσταντινούπολης, και τον αντικατέστησαν μόνο όταν ο Μιχαήλ Η' ο Παλαιολόγος (1261-1282), ανασύστησε τη Βυζαντινή Αυτοκρατορία το 1261, με νέο τίτλο "Πιστός Βασιλεύς και Αυτοκράτωρ πάσης Ανατολής Ιβήρων και Περατείας". Ιβηρία λεγόταν η χώρα των Ιβήρων, σημερινή Γεωργία, και Περατεία η σημερινή Κριμαία. Οι Μεγάλοι Κομνηνοί της Τραπεζούντας ως έμβλημα είχαν το Μονοκέφαλο Αετό, σε διαστολή με το Δικέφαλο της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας.

Το Ποντιακό κράτος, αν και έζησε 257 χρόνια χωριστά από τα άλλα ελληνικά κρατίδια, αναδείχθηκε σ' ένα προπύργιο του ελληνισμού και διατηρήθηκε ως το 1461, δηλαδή 8 χρόνια μετά την άλωση της Πόλης. Η υπηρεσία που πρόσφερε στους Έλληνες κατοίκους του τόπου και γενικότερα στον ελληνισμό στάθηκε τεράστια. Όχι μόνο διατήρησε τον ελληνικό πολιτισμό του, αλλά τον ανέπτυξε και τον στέριωσε, ώστε ν' αντέξει στην επόμενη δοκιμασία του κατά τα χρόνια της τουρκοκρατίας.

Η περιοχή της "Αυτοκρατορίας των Μεγάλων Κομνηνών", όπως ονομαζόταν κι αλλιώς, περιελάμβανε εκτός από την πρωτεύουσα Τραπεζούντα, πολλές άλλες πόλεις, όπως τα Σούρμενα, τη Ριζούντα, τα Πλάτανα, την Τρίπολη, την Κερασούντα, την Οινόη, την Αμισό (Σαμψούντα), την Ινέπολη, τη Σινώπη, την Αργυρούπολη (Κάνη), τη Σεβάστεια, τη Νικόπολη, τη Θεοδοσιούπολη (Ερζερούμ), τη Νεοκαισάρεια, την Τοκάτη, την Αμάσεια, ενώ οι κτήσεις της συχνά έφταναν ως τον Καύκασο και την Κριμαία.

Στο ποντιακό αυτό κράτος άνθησαν οι τέχνες και οι επιστήμες. Αξιόλογη είναι η αρχιτεκτονική που αναπτύχθηκε στις διάφορες πόλεις και ιδιαίτερα στην Τραπεζούντα, με το χτίσιμο πολλών φρουρίων, εκκλησιών, δημοσίων κτιρίων και ανακτόρων. Μεγάλη ανάπτυξη παρουσίασαν η αστρονομία, η φυσική, και τα μαθηματικά. Στη σχολή της Τραπεζούντας των θετικών επιστημών σπούδαζαν μαθητές που έρχονταν ακόμα και από την Κωνσταντινούπολη, όπως και από την Αρμενία. Η ζωγραφική πάλι έφτασε σε μεγάλη ακμή, όπως δείχνουν ιδιαίτερα οι τοιχογραφίες στην εκκλησία της Αγίας Σοφίας Τραπεζούντας, η οποία αποτελεί μικρογραφία της Αγίας Σοφίας Κωνσταντινούπολης. Στην εποχή των Μεγάλων Κομνηνών χτίστηκαν στον Πόντο 3000 χριστιανικές εκκλησίες περίπου. Μικροί και μεγάλοι ναοί είχαν ωραίες τοιχογραφίες, αγιογραφίες και διακόσμηση, μωσαϊκά και καλλιτεχνικές μικρογραφίες. Πολλά από τα εικονογραφημένα χειρόγραφα ποντιακής τέχνης σώζονται στο Άγιο Όρος, σε διάφορα ελληνικά και ξένα μουσεία, και ιδιαίτερα στο Βυζαντινό Μουσείο Αθηνών και στο Μουσείο Μπενάκη. Η μικρογραφική τέχνη ιδιαίτερα στον Πόντο, έφτασε κατά το 14ο αιώνα σε τέτοια ακμή, ώστε ο ξένος μελετητής Strzygowski να τη συγκρίνει με τη μικρογραφική τέχνη των μαθητών της σχολής του Giotto στην Ιταλία, και μάλιστα να τη βρίσκει και ανώτερη.

Τα μοναστήρια του Πόντου εξάλλου τον 13ο και 14ο αιώνα ήταν σχολεία σοφίας. Εκεί καλλιεργούνταν τα μαθηματικά και η αστρονομία, γιατί η εκκλησία θεωρούσε τις επιστήμες αυτές, πριν ακόμη από την αναγέννηση στη Δύση, βοηθητικές στη θεολογία και τη φιλοσοφία.

Άραβες γεωγράφοι ακόμη από το 10ο αιώνα όπως ο Μασουντί και ο Ισταχρί, αναφέρουν την Τραπεζούντα ως ένα από τα μεγαλύτερα εμπορικά κέντρα της Ανατολής.

Οι Έλληνες του Πόντου κάτω από τον τουρκικό ζυγό 1461-1924

Η άλωση της Τραπεζούντας από τους Τούρκους σήμανε βέβαια για τον Ελληνισμό του Πόντου το τέλος της πολιτικής ελευθερίας και ανεξαρτησίας του, αλλά όχι και της εθνικής του συνείδησης. Η τελευταία δε χάθηκε, δεν έσβησε, γι αυτό και ο Ποντιακός Ελληνισμός δεν εξαφανίστηκε, όπως συνέβη με δεκάδες φυλές και εθνότητες της Μικρασίας που τούρκεψαν, που εξισλαμίσθηκαν και έλειψαν για πάντα από το πρόσωπο της ιστορίας. Οι Έλληνες του Πόντου συντηρώντας τη λαϊκή και λόγια παράδοσή τους, μόλο που είχαν χάσει την εθνική τους ανεξαρτησία, συνέχισαν να διατηρούν, κάτω από την οθωμανική κατάκτηση τη συνείδηση της ελληνικότητάς τους.

Διατήρησαν τη γλώσσα και τη θρησκεία τους: Στον ανατολικό και στον κεντρικό Πόντο, ιδίως στον παραλιακό, φύλαξαν στη μεγάλη πλειοψηφία τους, την ορθόδοξη πίστη τους. Τη διαφύλαξαν είτε κατά το πλείστον, θαρραλέα και φανερά, είτε σε μικρή σχετικά κλίμακα, στα κρυφά, με την προσποίηση του διπλού θρησκευτικού προσώπου. Το δεύτερο το έκαναν σε δύσκολες καταστάσεις και περιόδους, οπότε στα φανερά παρίσταναν το μουσουλμάνο, ενώ στα κρυφά παρέμεναν χριστιανοί.

Κι αυτό το πετύχαιναν έχοντας δύο ονόματα: ένα μουσουλμανικό (ψεύτικο), κι ένα χριστιανικό (το βαφτιστικό τους) κρυφά. Επίσης βαφτίζονταν, παντρεύονταν και κηδεύονταν, με δύο τελετές: μια φανερή, μουσουλμανική, και μια χριστιανική, κρυφή. Κι αυτό για δύο και παραπάνω αιώνες, διατηρώντας κρυφές εκκλησίες, κρυφά εικονίσματα, μυστικούς παπάδες και κρυμμένα ευαγγέλια. Ώσπου κάποτε όταν ήρθαν πιο ελεύθεροι καιροί, φανερώθηκαν ομαδικά. Οι κρυπτοχριστιανοί, όπως ονομάστηκαν, πήραν τότε το όνομα "κλωστοί", επειδή θεωρήθηκε από τους Τούρκους ότι άλλαξαν πίστη και από μωαμεθανοί έγιναν χριστιανοί, ενώ ποτέ δεν υπήρξαν πραγματικοί μουσουλμάνοι.

Στο δυτικό Πόντο, ένα μεγάλο μέρος του Ελληνισμού δεν άντεξε στη βία και την καταπίεση και εξαφανίσθηκε για πάντα από τον κορμό του Έθνους, εκτός από μερικές νησίδες στις πόλεις και τα μεγάλα χωριά. Έτσι, οι μεγάλοι πληθυσμοί που σώθηκαν ήταν αυτοί του ανατολικού Πόντου. Κι αυτό γιατί συγκεντρώθηκαν γύρω από τα μεγάλα μοναστήρια, όπως της Παναγίας Σουμελά, του Αγίου Γεωργίου Περιστερεώτα και του Αγίου Ιωάννη Βαζελών, και κυρίως γύρω από τα μεγάλα μεταλλεία, όπως της Αργυρούπολης και της Νικόπολης, στα οποία ο Σουλτάνος έδωσε ειδικά προνόμια για να μπορούν να χρησιμοποιούνται οι μοναδικοί και αναντικατάστατοι Πόντιοι μεταλλουργοί.

Γενικά ο ελληνισμός του Πόντου διατήρησε τις παραδόσεις του, τους θρύλους του, τα παραμύθια του, τα τραγούδια του, τους χορούς του, τα ήθη και τα έθιμά του. Διατήρησε την έφεση για μάθηση και παιδεία, ιδρύοντας σχολεία και γυμνάσια, διατήρησε την κοινοτική του αυτοδιοίκηση. Όλα αυτά, μαζί με τα διάφορα προνόμια που παραχώρησαν οι κατά καιρούς Σουλτάνοι, επέτρεψαν στον ελληνισμό του Πόντου να επιβιώσει και να προοδεύσει.

Συγκεκριμένα όπως ο Πατριάρχης, έτσι και οι κατά καιρούς Μητροπολίτες αναγνωρίσθηκαν από τους Τούρκους, από τα πρώτα κιόλας χρόνια έπειτα από την άλωση της Τραπεζούντας ως εθνάρχες, με την έννοια αρχηγών θρησκευτικού έθνους, του Έθνους των Ρούμ ή Ρωμαίων, όπως ονομάζονταν όλοι οι ορθόδοξοι χριστιανοί στην Ανατολή.

Έτσι μετά την κατάλυση του ελληνικού κράτους της Τραπεζούντας, απέμεινε να συγκρατεί και να διατηρεί την ελπίδα για την εθνική επιβίωση και την ενότητα των ορθοδόξων η θρησκεία.

Αξίζει να σημειωθεί ότι, τη θρησκευτική και κοινοτική οργάνωση, που υπήρχε επί Βυζαντίου την αναγνώρισε ο Μωάμεθ Β' προσθέτοντας μάλιστα περισσότερα προνόμια και δικαιώματα στην εκκλησία. Κι αυτά τα προνόμια και τα δικαιώματα δεν τα έδωσε ο Πορθητής από μεγαλοψυχία ή από ευλάβεια όπως μας εξηγεί ο ιστορικός Φραντζής, αλλά για να κατοικήσουν μέσα στις ερημωμένες από τον πόλεμο πόλεις.

Έτσι η ορθόδοξη εκκλησία με την οργάνωσή της έγινε κράτος εν κράτει, και μάλιστα με την ανοχή του Σουλτάνου. Τα προνόμια της εκκλησιαστικής αυτονομίας επέτρεπαν στους ιεράρχες και στα μέλη της εκκλησίας, την απόλυτη ελευθερία στη διοργάνωση του πολιτεύματός της, στη διοίκηση και την ανεξέλεγκτη διαχείριση της εκκλησιαστικής περιουσίας. Τα προνόμια της θρησκευτικής αυτονομίας επέτρεπαν στην εκκλησία την πλήρη ελευθερία στην άσκηση της λατρείας και της σχετικής μ' αυτή φιλανθρωπίας. Επίσης επέτρεπαν την ελεύθερη χρήση και καλλιέργεια της γλώσσας και της παιδείας, καθώς και τη δικαστική αυτονομία. Οι κατά τόπους Μητροπολίτες, όπως συνέβαινε και με το Οικουμενικό Πατριαρχείο, είχαν το δικαίωμα να δικάζουν τις προσωπικές υποθέσεις των ομοεθνών τους, όσες σχετίζονταν με το γάμο, τα διαζύγια, τη διατροφή, την προίκα, την κληρονομιά, αλλά και να ερμηνεύουν το θρησκευτικό νόμο που τα ρύθμιζε όλα αυτά. Και ο οποίος νόμος ήταν το Βυζαντινό Δίκαιο. Απ' την άλλη πλευρά οι χριστιανοί σύμφωνα με την παράδοση που κληρονόμησαν από το Βυζάντιο, αναφέρονταν στους αρχιερείς για όλες τις υποθέσεις του ενοχικού δικαίου, ακόμα και του ποινικού. Τέλος, η εκκλησία είχε το δικαίωμα και της φυλάκισης του ενόχου, γι αυτό μέσα σε κάθε Μητρόπολη υπήρχαν και φυλακές. Και συνέβαινε και τούτο το παράδοξο. Όσοι χριστιανοί φοβόταν τη δικαιοσύνη του εκκλησιαστικού δικαστηρίου και προσέφευγαν στον Τούρκο Καδή και στα "πολιτικά" ή δημόσια δικαστήρια των Τούρκων, τιμωρούνταν από την εκκλησία με "εξωεκκλησιασμό", δηλαδή με αποκλεισμό από την εκκλησία. Κάποτε συνέβαινε και το πλέον παράδοξο: μουσουλμάνοι και Αρμένιοι της Τραπεζούντας όταν είχαν διαφορές με χριστιανούς, προσέφευγαν στο ορθόδοξο εκκλησιαστικό δικαστήριο της Μητρόπολης και όχι στο Τουρκικό πολιτικό, και συμμορφώνονταν με τις αποφάσεις του.

Ως εφετείο και Άρειος Πάγος για τις υποθέσεις που είχαν δικαστεί στις Μητροπόλεις, χρησιμοποιούνταν το Οικουμενικό Πατριαρχείο, το οποίο ήταν και το κέντρο κάθε κίνησης και ζωής του υπόδουλου ελληνισμού.

Αλλά, και η κοινοτική αυτοδιοίκηση έπαιξε τον εθνικό συσπειρωτικό ρόλο της. Γιατί, όπως τον καιρό του Βυζαντίου έτσι και στην Τουρκοκρατία, τα χωριά της κάθε εκκλησιαστικής επαρχίας, οι κωμοπόλεις και οι πόλεις, είχαν τους προϊσταμένους τους, τους "πρωτόγερους" ή "δημογέροντες". Είχαν τα συμβούλια της δημογεροντίας που τα αποτελούσαν ο μουχτάρης (πρόεδρος του χωριού) και οι σύμβουλοι (αζάδες), οι οποίοι όλοι είναι αιρετά πρόσωπα. Εξάλλου, οι "χωρίτες" πλήρωναν τους φόρους είτε αμέσως στο δημόσιο εισπράκτορα, είτε το πιο συχνά, με τη μεσολάβηση των δημογερόντων.

Για τα εκκλησιαστικά και εκπαιδευτικά πράγματα της κοινότητας κάθε χωριού, υπεύθυνος ήταν ο επίτροπος της εκκλησίας, οι έφοροι του σχολείου και ο παπάς, οι οποίοι ενισχύονταν και από τους δημογέροντες. Και αυτοί όλοι ήταν επίσης αιρετοί. Ανώτατος άρχοντας και εδώ ήταν ο Μητροπολίτης της επαρχίας, ο οποίος και έκανε έλεγχο, έδινε οδηγίες και συμβίβαζε τις διαφορές επί τόπου, κάνοντας ετήσιες περιοδείες στα χωριά.

Είναι τελικά τόσο μεγάλη και μακραίωνη η ιστορία αυτού του τόπου και του λαού, ώστε δε φτάνουν πολλές σελίδες για να καταγραφεί. Σ' αυτήν την παρουσίαση επιχειρήσαμε μια συνοπτική αναφορά, μιας και η "επίσημη" ιστορία της πατρίδας μας, αρνείται πεισματικά να μας δώσει τις ελάχιστες πληροφορίες, εξυπηρετώντας άραγε πιο απατηλό όνειρο ελληνοτουρκικής φιλίας.

pontos.gr

Η Αυτοκρατορία Τραπεζούντας

Με την κατάλυση του βυζαντινού κράτους από τους σταυροφόρους (1204) οι αδελφοί Αλέξιος και Δαβίδ, απόγονοι της αυτοκρατορικής δυναστείας των Κομνηνών, ίδρυσαν στην περιοχή του Πόντου ανεξάρτητο βασίλειο, γνωστό και ως «Αυτοκρατορία των Μεγάλων Κομνηνών». Στα 257 χρόνια της, ο Πόντος γνώρισε μεγάλη οικονομική ευμάρεια και πολιτιστική ακμή.

Το λιμάνι της Τραπεζούντας αναπτύχθηκε σε κέντρο εμπορίου, όπου έδρευαν προξενεία Γενουατών, Μασσαλιωτών, Βενετών, κ.ά. Οι τελωνειακοί φόροι και η παραγωγή μεταλλευμάτων εξασφάλιζαν την οικονομική ευρωστία του κράτους.

Οι Μεγαλοκομνηνοί ενδιαφέρθηκαν ιδιαίτερα για την καλλιέργεια των γραμμάτων και των τεχνών. Οι μονές του Πόντου έγιναν κέντρα πολιτιστικής ανάπτυξης, που προσέλκυσαν πολλούς λόγιους της πρώην Βασιλεύουσας. Πόντιοι λόγιοι όπως ο χρονικογράφος Μιχαήλ Πανάρετος, ο μαθηματικός και αστρονόμος Γρηγόριος Χιονιάδης και οι θεολόγοι Βησσαρίων, Γεώργιος Τραπεζούντιος και Γεώργιος Αμιρούτζης διέπρεψαν στις επιστήμες. Οι θαυμάσιες τοιχογραφίες και τα χειρόγραφα που σώζονται μαρτυρούν την ιδιαίτερη ανάπτυξη της ζωγραφικής, ενώ σπουδαία κτίσματα, εκκλησίες, μονές, ανάκτορα και δημόσια κτίρια δείχνουν τη λαμπρότητα της εποχής.

Με σύμβολο τον μονοκέφαλο αετό και προστάτη τον Άγιο Ευγένιο, πολιούχο Τραπεζούντας, οι Μεγαλοκομνηνοί διατήρησαν την αυτοκρατορία τους ως το 1461, οκτώ χρόνια μετά την άλωση της Κωνσταντινούπολης, οπότε υπέκυψε και ο Πόντος στους Οθωμανούς.

Η Δυναστεία των Μεγάλων Κομνηνών

Αλέξιος Α΄
Ανδρόνικος Α΄Γίδων
Ιωάννης Α΄Αξούχος
Μανουήλ Α΄
Ανδρόνικος Β΄
Γεώργιος
Ιωάννης Β΄
Θεοδώρα
Ιωάννης Β΄
Αλέξιος Β΄
Ανδρόνικος Γ΄
Μανουήλ Β΄
Βασίλειος
Ειρήνη Παλαιολογίνα
Άννα Αζαχουτλού
Μιχαήλ
Ιωάννης Γ΄
Μιχαήλ
Αλέξιος Γ΄
Μανουήλ Γ΄
Αλέξιος Δ΄
Ιωάννης Δ΄
Δαβίδ

Η ΙΔΡΥΣΗ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ ΤΩΝ ΜΕΓΑΛΩΝ ΚΟΜΝΗΝΩΝ ΚΑΙ Η ΣΗ

ΜΑΣΙΑ ΤΟΥ

Ιδρυτές της αυτοκρατορίας της Τραπεζούντα

ς ήταν δύο βυζαντινόπουλα, οι Κομνηνοί Αλέξιος και Δαβίδ. Αυτοί ήταν παιδιά του σεβαστοκράτορα Μανουήλ, γιου του Ανδρόνικου του Α, ο οποίος σκοτώθηκε μαζί με τον πατέρα του κατά την εξέγερση του 1185. Ο Αλέξιος που γεννήθηκε το 1182 και ο Δαβίδ ένα ή δυο χρόνια νωρίτερα, απομακρύνθηκαν από την επαναστατημένη πρωτεύουσα και το 1185 στάλθηκαν στην αυλή της θείας τους, βασίλισσας των Ιβήρων (Γεωργίας) Θάμαρ (1184-1212).
Τον Απρίλιο του 1204, όταν οι Φράγκοι της Δ Σταυροφορίας κυρίευσαν την Κωνσταντινούπολη και κατέλυσαν το βυζαντινό κράτος, οι δύο νεαροί Κομνηνοί, με τη βοήθεια της θείας τους και των Γεωργιανών στρατιωτών, καθώς και τη συνεργασία των Σχολάριων αρχόντων που έφυγαν από την Κωνσταντινούπολη και των ντόπιων Πόντιων τιμαριούχων και στρατιωτικών αριστοκρατών, κατέλαβαν την Τραπεζούντα και ίδρυσαν το μεσαιωνικό κράτος του Πόντου. Οι αυτοκράτορες του κράτους αυτού, οι Μεγάλοι Κομνηνοί, όπως ονομάστηκαν από την αρχή ακόμα της βασιλείας τους, αισθάνονταν σαν Ελληνες και συνεχιστές του βυζαντινού κράτους.
Αυτό φαίνεται και από το γεγονός ότι για καιρό είχαν τον τίτλο << πιστός βασιλεύς και αυτοκράτωρ Ρωμαίων >>. Μόνο αργότερα, ο Μιχαήλ Η’ ο Παλαιολόγος (1261-1282), ανασυσταίνοντας τη βυζαντινή αυτοκρατορία το 1261, ζήτησε από τους αυτοκράτορες της Τραπεζούντας να σταματήσουν να χρησιμοποιούν την προσηγορία αυτή, που ανήκε αποκλειστικά στους βασιλιάδες της Κωνσταντινούπολης. Τότε, κατά πάσα πιθανότητα, εγκαινιάστηκε από τους Κομνηνούς της Τραπεζούντας ο νέος τίτλος << πιστός βασιλεύς και αυτοκράτωρ πάσης Ανατολής, Ιβήρων και Περατείας >>. Ιβηρία λεγόταν η χώρα των Ιβήρων, η σημερινή Γεωργία, και Περατεία η σημερινή Κριμαία.
Πρέπει να σημειώσουμε ότι με την άλωση της Κωνσταντινούπολης από τους Φράγκους το 1204 και την πολυδιάσπαση της βυζαντινής αυτοκρατορίας σε μικρά κρατίδια, ανέβηκε για ένα διάστημα στην εξουσία της Αμισού (Σαμψούντας) ένας απόγονος των Γαβράδων, τιμαριωτών του Πόντου, ο Θεόδωρος Γαβράς.
Οι Μεγάλοι Κομνηνοί της Τραπεζούντας είχαν για έμβλημά τους το μονοκέφαλο αετό, σε διαστολή με το δικέφαλο της αυτοκρατορίας της Κωνσταντινούπολης.

Αλλά και οι τέχνες και οι επιστήμες, και ο πολιτισμός γενικά, άνθησαν στον Πόντο την περίοδο της βασιλείας των Μεγάλων Κομνηνών. Αξιόλογη είναι η αρχιτεκτονική που αναπτύχθηκε στις διάφορες πόλεις, και ιδιαίτερα στην Τραπεζούντα, με το χτίσιμο πολλών φρουρίων, εκκλησιών, δημόσιων χτιρίων και ανακτόρων. Οσο για τις επιστήμες, μεγάλη ανάπτυξη παρουσίασαν η αστρονομία, η φυσική και τα μαθηματικά. Στη σχολή της Τραπεζούντας των θετικών επιστημών σπούδαζαν μαθητές που έρχονταν ακόμα και από την Κωνσταντινούπολη, όπως και από την Αρμενία. Η ζωγραφική πάλι έφτασε σε μεγάλη ακμή, όπως δείχνουν ιδιαίτερα οι τοιχογραφίες στην εκκλησία της Αγίας Σοφίας Τραπεζούντας, η οποία αποτελούσε μικρογραφία της Αγίας Σοφίας της Κωνσταντινούπολης. Σπουδαίας τέχνης ήταν και οι εικονογραφήσες των ευαγγελίων και των χειρογράφων (δημόσιων, εκκλησιαστικών και αυτοκρατορικών).
Επίσης, αναφέρεται ότι την εποχή των Μεγάλων Κομνηνών χτίστηκαν στον Πόντο 3.000 περίπου χριστιανικές εκκλησίες. Μικροί και μεγάλοι ναοί είχαν ωραίες τοιχογραφίες, αγιογραφίες και διακόσμηση, μωσαϊκά και καλλιτεχνικές μικρογραφίες , που συνέχιζαν αδιάπτωτα τη βυζαντινή παράδοση. Πολλά εικονογραφημένα χειρόγραφα σε εκκλησίες και μοναστήρια είναι σωστά αριστουργήματα, ποντιακής τέχνης, και σώζονται ακόμα και σήμερα στο Αγιο Ορος και σε διάφορα ελληνικά και ξένα μουσεία, ιδιαίτερα στο Βυζαντινό Μουσείο Αθηνών και στο Μουσείο Μπενάκη.
Η μικρογραφική τέχνη, ιδιαίτερα στον Πόντο , έφτασε κατά τον 14ο αιώνα σε τέτοια ακμή, ώστε ο ξένος μελετητής Strzygowski να τη συγκρίνει με τη μικρογραφική τέχνη των μαθητών της σχολής του Giotto(Τζιόττο) στην Ιταλία, κα μάλιστα να τη βρίσκει και ανώτερη. Η ακμή τούτη της μικρογραφίας παρουσιάστηκε, όταν όλο το ποντιακό κράτος των Κομνηνών βρισκόταν σε πλήρη άνθηση και το λάμπρυναν όχι μόνο οι επιστήμες αλλά και οι τέχνες, κάθε κατηγορίας, και ο πολιτισμός γενικά. Ανάμεσα στις τέχνες, ξεχωριστή θέση κατείχαν η ψηφιδογραφία, η ζωγραφική των ναών και των ιερών βιβλίων, των ευαγγελίων και των χρυσοβούλων, αλλά και των λαϊκών χειρογράφων, όπως ενός περίφημου που σώθηκε στο μοναστήρι του Αγίου Ευγενιου στην Τραπεζούντα. Σαν σπουδαίο στοιχείο της αγιογραφικής τέχνης στον Πόντο πρέπει να θεωρηθεί και η εικόνα της Παναγίας Σουμελά, άσχετα αν ο θρύλος τη θεωρεί << αχειροποίητη>> ή δημιούργημα του ευαγγελιστή Λουκά.
Τα μοναστήρια του Πόντου, εξάλλου, τον 13ο και 14ο αιώνα ήταν σχολεία σοφίας.
Εκεί καλλιεργούσαν τα μαθηματικά και την αστρονομία, γιατί η Εκκλησία θεωρούσε τις επιστήμες αυτές, πριν ακόμα από την Αναγέννηση στη Δύση, βοηθητικές στη θεολογία και τη φιλοσοφία. Κληρικοί και κοσμικοί, λοιπόν, διαλεχτά τέκνα του Πόντου, καλλιέργησαν της επιστήμες και διατήρησαν την ελληνική παιδεία, την τέχνη και τον πολιτισμό.
Μεγάλη, λοιπόν, η σημασία του ποντιακού κράτους της Τραπεζούντας για τη διατήρηση και ακτινοβολία της ορθοδοξίας και του ελληνικού πολιτισμού στην περιοχή της βορειοανατολικής Μικρασίας. Και τα δύο αυτά εθνικά στοιχεία, προφυλάχτηκαν αρχικά απέναντι στη φράγκικη πλημμυρίδα των Σταυροφόρων και , κατοπινά, απέναντι στη σελτζουκική και τουρκική επέκταση και αφομοίωση.
Ο ιστορικός Joinville, που έγραψε το 1305 την ιστορία του Λουδοβίκου του Αγίου, δίκαια ονομάζει την Τραπεζούντα <<η βαθιά Ελλάδα>>, ενώ ο βυζαντινός ιστορικός Λαόνικος Χαλκοκονδύλης , το 15ο αιώνα, αναφέρεται με θαυμασμό στην αυτοκρατορία της Τραπεζούντας αποκαλώντας την <<ηγεμονία Ελλήνων και εις τα ήθη και οίαιταν τετραμμένη Ελλήνων>>.